Rada wysłuchała Sprawozdania Okręgowego Inspektora Pracy we Wrocławiu z działalności w roku 2018. Analiza sprawozdania oraz przeprowadzona dyskusja są podstawą do przedstawienia przez Radę poniższego stanowiska.

Rada stwierdza, że w dalszym ciągu występują negatywne zjawiska w zakresie przestrzegania prawa pracy. Świadczy o tym utrzymujący się od lat poziom skarg wpływających do Okręgowej Inspekcji Pracy. W roku 2018 wpłynęło 5 367 skarg i wniosków.W stosunku do roku 2017 ilość skarg wzrosła o 260. Tematyka skarg najczyściej dotyczyła:

  • stosunku pracy (22,91% wszystkich skarg). Skargi w tej grupie dotyczyły przede wszystkim problemów związanych z rozwiązywaniem i nawiązywaniem stosunku pracy, przysługującymi odprawami oraz nieprawidłowościami związanymi z treściami zawartymi w świadectwach pracy.
  • wynagrodzeń za prace i innych świadczeń – (34,95 % wszystkich skarg). Główny problem tej grupy skarg dotyczył niewypłacania pracownikom należnych wynagrodzeń, zaniżania ich wysokości, terminowości wypłat i potrąceń.
  • czasu pracy w szerokim zakresie (8,78% wszystkich skarg). Skargi dotyczyły przede wszystkim świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych i braku rekompensaty za tę pracę.
  • urlopów pracowniczych (1,70 % wszystkichskarg)
  • uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem (0,43 % wszystkich skarg)
  • legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej (4,19 % wszystkich skarg)
  • warunków pracy (13,77 % wszystkich skarg)
  • równego traktowania w zatrudnieniu (0,94 % wszystkich skarg).

W omawianym okresie do Okręgowego Inspektoratu Pracy we Wrocławiu organizacje związkowe zgłosiły 98 skarg (1,92% ogólnej liczby skarg i wniosków) w tym 5 skarg Związek Zawodowy Solidarność 80; 43 skargi Związek Zawodowy Solidarność i 50 skarg organizacje związkowe zrzeszone w OPZZ. Zakres tematyczny skarg złożonych przez związki zawodowe był bardzo szeroki obejmował 16 różnorodnych tematów m.in. czasu pracy, stosunku pracy, wynagradzania za pracę i inne świadczenia, legalności zatrudnienia, zbiorowe prawo pracy itp. Analiza zasadności tych skarg wskazuje niejednokrotnie na słabą znajomość prawa pracy przez organizacje związkowe, jak również uprawnień jakie przysługują tym organizacjom. Dotyczy to najczęściej nowopowstałych organizacji związkowych.

W roku 2018 inspektorzy pracy w trakcie czynności kontrolnych stwierdzili 3 562 wykroczenia, z czego do Sądów Rejonowych Wydziałów Karnych skierowanych zostało 155 wniosków o ukaranie. Inspektorzy nałożyli 762 grzywny. W stosunku do roku 2017 liczba wykroczeń wzrosła o 169. Największa liczba wykroczeń dotyczyła naruszeń przepisów dotyczących:

  • czasu pracy,
  • wynagradzaniu za pracę i innych świadczeń,
  • bhp,
  • sip,
  • delegowania pracowników w ramach świadczenia usług

Ponadto wynikiem przeprowadzanych kontroli było zgłoszenie we właściwych prokuraturach 46 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy w roku 2018 przeprowadzili 7 495 kontroli w 5 809 podmiotach gospodarczych obejmując swoimi czynnościami 623 834 pracujących.W wyniku tych kontroli wydali 2 254 decyzje, z których 26 dotyczyło płac na łączną kwotę 103 485,75 zł, a 2 228dotyczyło bezpieczeństwa i higieny pracy.

Od lat na porównywalnym poziomie utrzymuje się liczba wypadków przy pracy.W roku 2018 stwierdzono 149 wypadków przy pracy, w tym 60 wypadków ciężkich indywidualnych, 28 śmiertelnych i 14 zbiorowych i 47 lekkich. Przyczyny wypadków pozostają od lat niezmienne. W 39 % wypadków przyczyną był czynnik ludzki - nieprawidłowe zachowanie się pracownika spowodowane nieznajomością zagrożenia i przepisów, lekceważenie zagrożenia lub poleceń itp. ;w 43% przyczyny leżały po stronie organizacyjnej a w 18% po stronie technicznej.

W roku 2018 Okręgowy Inspektorat Pracy we Wrocławiu zanotował znaczący wzrost ogólnej liczby złożonych wniosków o wpis Zakładowych Układów Zbiorowych Pracy, protokołów dodatkowych oraz tzw. informacji, dotyczących zakładowych układów zbiorowych pracy. Wypisów tych zanotowano 164, w stosunku do roku 2017 jest to wzrost o 35,54%.

Państwowa Inspekcja Pracy na terenie Dolnego Śląska zanotowała znaczący spadek sporów zbiorowych. W roku 2018 odnotowano 30 sporów zbiorowych (w roku 2017 – 683) mających miejsce w zakładach pracy i 643 spory zbiorowe, które powstały z inicjatywy Związku Nauczycielstwa Polskiego. WszystkiesporyZNPdotyczyły tych samych żądań tj. gwarancji zatrudnienia, podwyżki wynagrodzeń, w związku z wprowadzoną nową reformą oświaty.

Rada pozytywnie ocenia działalność Okręgowego Inspektoratu Pracy we Wrocławiu. Szczególne uznanie Rada kieruje pod adresem działalności:

  • prewencyjnej i szkoleniowej adresowanej do organizacji związkowych, które mogą w pełni korzystać zarówno z materiałów dydaktycznych i szkoleniowych przygotowywanych przez Inspekcję Pracy, jak również uczestniczyć w szkoleniach organizowanych przez PIP. Ponadtoinspektorzy pracy w ramach szkoleń organizowanych przez radę wojewódzką przekazują wiedzę z zakresu ochrony pracy działaczom związkowym,
  • kontrolnej o charakterze instruktażowo-doradczym tzw. „pierwsza kontrola”,
  • nadzorczo-kontrolnej w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy,
  • nadzorczo-kontrolnej w obszarze prawnej ochrony pracy,
  • w obszarze legalności zatrudnienia.

Rada wysoko ceni współpracę z Okręgowym Inspektoratem Pracy we Wrocławiu i liczy na jej dalsze podtrzymywanie i rozwijanie dla dobra pracowników zatrudnionych w dolnośląskich zakładach pracy. Jednocześnie Rada zwraca się do Okręgowego Inspektoratu Pracy o:

  • zintensyfikowanie działań wobec pracowników migrujących,
  • dalsze wzmacnianie aktywności szkoleniowej ze szczególnym uwzględnieniem społecznej inspekcji pracy,
  • systematyczne monitorowanie przyczyn wypadków przez inspektorów pracy, w tym śmiertelnych,
  • zwracanie uwagi inspektorom pracy na obowiązek informowania, wynikający z art. 29 ustawy o PIP, zakładowych organizacji związkowych i SIP o tematyce i zakresie przeprowadzanej kontroli,
  • częstsze rekontrole sposobu realizacji wniosków pokontrolnych.

Rada zauważa, że nie wszystkie zakładowe organizacje związkowe wykazują należytą inicjatywę w zakresie problematyki związanej z ochroną pracy szczególnie w zakresie łamania prawa pracy i przepisów bhp. Zbyt rzadko informują inspekcję pracy o łamaniu prawa w tym zakresie.
W oparciu o złożone przez Okręgowego Inspektora Pracy we Wrocławiu Sprawdzanie z działalności za rok 2018 oraz dyskusję, Rada zwraca się do zakładowych organizacji związkowych o:

  • pełne wykorzystanie możliwości i uprawnień związków zawodowych, a zwłaszcza społecznej inspekcji pracy w trosce o przestrzeganie przepisów bhp i prawa pracy,
  • podnoszenie wiedzy z zakresu prawa pracy i szerszego wykorzystania uprawnień przysługujących związkom zawodowym poprzez uczestniczenie w szkoleniach tematycznych organizowanych przez Radę OPZZ województwa dolnośląskiego i PIP,
  • pełne wykorzystanie propozycji Państwowej Inspekcji Pracy dot. partnerskiej współpracy z organizacjami związkowymi, w tym występowanie w charakterze strony w postępowaniu PIP wobec pracodawcy,
  • powszechne i pełne korzystanie z prawa kontroli i przestrzegania prawa pracy, w tym występowanie do Okręgowego Inspektoratu PIP we Wrocławiu o przeprowadzanie kontroli (bezpośrednio lub przez radę wojewódzką), oraz zwiększenie aktywności w zgłaszaniu do Państwowej Inspekcji Pracy nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów prawa pracy i bhp przez pracodawców.

Rada OPZZ

województwa dolnośląskiego