Do niecodziennej sytuacji doszło w Spółce Koleje Mazowieckie, podczas spotkania pracodawcy, z reprezentującymi pracowników związkami zawodowymi podczas którego związki zawodowe, sygnatariusze ZUZP, złożyły wniosek o wykluczenie z udziału w spotkaniu organizacji związkowych, które nie są sygnatariuszami Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy, gdyż nie posiadają deklaracji prawnej do uczestnictwa w tym spotkaniu.

Zapraszamy do zapoznania się z opinią kol. Ryszarda Filochowskiego, przewodniczącego Rady Krajowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Transportu dotyczącego tego niecodziennego zdarzenia.

Sławomir Szopiński: Jak oceniasz to co zdarzyło się w Kolejach Mazowieckich gdzie z jednej strony związki zawodowe, sygnatariusze ZUZP, złożyły wniosek o wykluczenie z udziału w spotkaniu organizacji związkowych, które nie są sygnatariuszami Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy, gdyż nie posiadają deklaracji prawnej do uczestnictwa w tym spotkaniu, z drugiej strony Pracodawca uznał, że organizacje związkowe, które nie są sygnatariuszami ZUZP mogą przysłuchiwać się negocjacjom ale nie mogą brać aktywnego udziału we wprowadzaniu zmian. 

Ryszard Filochowski: Uważam, że wniosek złożony przez związki zawodowe, które są sygnatariuszami ZUZP w Kolejach Mazowieckich jest słuszny i poparty przepisami prawa. Art. 92 ZUZP w ust. 1 mówi, że strony Układu powołują Komisję do spraw interpretacji Układu i pozostałych dokumentów Systemu Zakładowego Prawa Pracy, dokonywania okresowej oceny funkcjonowania tych dokumentów, a także rozstrzygania sporów w tym zakresie. Z kolei ust 3 wskazuje, iż w skład Komisji wchodzi po jednym przedstawicielu z każdego Związku Zawodowego będącego Stroną Układu oraz jeden do trzech przedstawicieli Pracodawcy. Jak wynika z powyższego, związki zawodowe, strony ZUZP, kierując się ostrożnością, słusznie wnioskowały o wykluczenie z rozmów organizacji, które nie posiadają umocowania prawnego by w nim uczestniczyć. Niezrozumiałe jest dla mnie stanowisko Pracodawcy, który uznał, że związki zawodowe, które nie posiadają deklaracji prawnej mogą uczestniczyć w spotkaniu jako obserwatorzy. Uważam, że pracodawca popełnił tu błąd. Moim zdaniem po złożeniu wniosku przez związki zawodowe, które są strona ZUZP Pracodawca powinien poprosić pozostałe organizacje o opuszczenie sali rozmów.

S. Sz.: W cytowanym przez Ciebie treści ZUZP pojawia się nazwa “System Zakładowego Prawa Pracy” możesz przybliżyć czytelnikom co mieści się pod tym pojęciem?

R. F.: Pod pojęciem “System Zakładowego Prawa Pracy” mieści się wiele aktów prawnych dotyczących pracowników został on zdefiniowany w Art. 1 ZUZP. Zgodnie z treścią ust. 10 pod nazwą „System Zakładowego Prawa Pracy” lub „System” należy rozumieć wszystkie dokumenty zakładowego prawa pracy, a w tym: Układ, Regulamin pracy, Regulamin Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, Regulamin premiowania, Regulamin premiowania kierowników pociągu i konduktorów a także Uchwały Zarządu Spółki, Decyzje Członków Zarządu Spółki, itp. Jak widzisz jest to bardzo obszerny katalog aktów prawnych obejmujący praktycznie wszystkie przepisy prawa dotyczące praw i obowiązków pracowników i pracodawcy.

 S. Sz. Co twoim zdaniem, powinny zrobić organizacje związkowe, które nie są stroną Układu aby brać czynny udział w spotkaniach i mieć wpływ na kształtowanie aktów prawnych zaliczanych do Systemu Zakładowego Prawa Pracy.

R. F.: Nie jest to tylko moje zdanie. Procedurę w tym zakresie zawiera Kodeks pracy. Zgodnie z art 2419 § 3 Kodeksu pracy strony Układu mogą wyrazić zgodę, aby w prawa i obowiązki strony wstąpiła organizacja, która nie zawarła Układu, dotyczy to organizacji niereprezentatywnych. Jeżeli organizacją posiada status organizacji reprezentatywnej to działając na podstawie art 2419 § 4 Kodeksu pracy może wstąpić w prawa i obowiązki stron Układu, składając w tym celu oświadczenie stronom tego Układu. Mając na uwadze przepisy Kodeksu pracy uważam, że związki te powinny wystąpić do stron ZUZP z akcesem wstąpienia jako strona w prawa i obowiązki stron układu. Do czasu, kiedy zostaną stroną ZUZP niestety nie będzie możliwy ich udział w spotkaniach dotyczących aktów prawnych Zakładowego Systemu Prawa Pracy. Gdyby organizacje nieuprawnione, jako strona brały udział w ustalaniu ww. przepisów regulacje te byłyby obarczone istotnym błędem prawnym, co w konsekwencji mogłoby mieć wpływ na roszczenia pracownicze przed sądami pracy, dlatego dziwię się, że Pracodawca pozwala na takie działania.

S. Sz. Pracodawca wyraził zgodę na to by nieuprawnione związki zawodowe były tylko obserwatorem. Jakie widzisz w tym zagrożenia?

Nie do końca się zgodzę z tą wypowiedzią. Oprócz tego, że związki te były obserwatorem, to udostępniono im do podpisu protokół ze spotkania, a to już nie jest tylko obserwowaniem. Zgodnie z przepisami prawa pracy Protokół ze spotkania jest umową społeczną podpisywana przez strony. Pozwalając na podpisanie protokółu, przez nieuprawnione do tego związki zawodowe, Pracodawca te facto uznał je jako strony umowy. Pomijam już fakt, że podczas takich spotkań poruszane są sprawy, które są uznawane jako tajemnica przedsiębiorcy. Bez odpowiedzi pozostawię pytanie, czy tajemnicę przedsiębiorcy może poznać ktoś, kto nie ma do tego umocowania prawnego?

S. Sz. Sprawę będziemy obserwować na bieżąco. Dziękuję, za rozmowę.

R. F.: Dziękuję.

Opracował: Sławomir Szopiński

www.ozzpt.org.pl

[fot. Ryszard Filochowski, przewodniczący Rady Krajowej OZZPT]