W dniu 28.02.2019r. odbyło się posiedzenie Zespołu problemowego ds. funduszy europejskich oraz Doraźnego Zespołu ds. Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Członkami Zespołów z ramienia OPZZ są m.in. Norbert Kusiak i Zygmunt Mierzejewski. Spotkanie zostało zainicjowane przez ZM, gdyż strona rządowa przygotowała i przeprowadziła konsultacje dokumentu Krajowa Strategia Rozwoju regionalnego do 2030r.

We wstępie do dokumentu czytamy jak ważnym będzie ten dokument w przyszłości:

"Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2030 rozwija postanowienia Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.), określone w filarze rozwój społecznie wrażliwy i terytorialnie zrównoważony. Kierując się zaproponowanym przez SOR modelem odpowiedzialnego rozwoju, KSRR identyfikuje cele polityki regionalnej oraz działania i zadania, jakie dla ich osiągnięcia powinien podjąć rząd, samorządy województw, samorządy powiatowe i gminne oraz pozostałe podmioty zaangażowane w tę politykę.

KSRR zastępuje dotychczas obowiązującą Krajową Strategię Rozwoju Regionalnego 2010-2020: Regiony, Miasta, Obszary Wiejskie, przyjętą przez rząd w 2010 r., uwzględniając aktualne uwarunkowania i wyzwania rozwojowe wynikające z procesów demograficznych, globalizacji oraz nowej perspektywy finansowej UE.

KSRR jest podstawowym dokumentem strategicznym polityki regionalnej państwa w perspektywie do 2030 r. Strategia ta jest zbiorem wspólnych wartości, zasad współpracy rządu i samorządów. Dokument określa systemowe ramy prowadzenia polityki regionalnej zarówno przez rząd wobec regionów, jak i wewnątrz regionalne dla zapewnienia udziału samorządów wszystkich szczebli w polityce regionalnej. Politykę regionalną państwa należy przy tym rozumieć jako skoordynowane działania wszystkich podmiotów (w tym rządu, samorządów terytorialnych wszystkich szczebli i partnerów społeczno -gospodarczych) na rzecz rozwoju poszczególnych terytoriów."

ZM zwrócił się do wszystkich członków KMRPO o ocenę i uwagi do projektu dokumentu. Zgłoszone uwagi zostały przedstawione podczas posiedzenia.

Strona rządowa przedstawiła założenia do dokumentu oraz jak wyglądały prace nad nim:

Prace nad aktualizacją KSRR rozpoczęły się w 2017 r. powołaniem Międzyresortowego Zespołu ds. Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030. W pracach Zespołu biorą udział przedstawiciele resortów (w tym odpowiedzialnych za przygotowanie strategii zintegrowanych), regionów oraz związków samorządowych m.in. Związku Miast Polskich, Związku Powiatów Polskich. Najistotniejszym zadaniem Zespołu było konsultowanie i recenzowanie zapisów wypracowanych w trakcie roboczych spotkań i warsztatów, dbanie o zachowanie spójności i komplementarności KSRR z innymi powstającymi strategiami, nadanie terytorialnego wymiaru politykom sektorowym oraz wymiana poglądów i akceptacja propozycji rozwiązań w dokumencie. Przy formułowaniu najważniejszych wyzwań polityki regionalnej uwzględniono analizy, badania i ewaluacje dotyczące rozwoju społeczno-gospodarcze w układzie terytorialnym.

KSRR jest jedną z 9 horyzontalnych zintegrowanych Strategii kraju. Proponujemy Kierunki zmian po 2020 roku w polityce regionalnej- Rozwój społecznie wrażliwy i terytorialnie zrównoważony. Będzie większa selektywność i koncentracja wsparcia (terytorialna i tematyczna) – obszary strategicznej interwencji (OSI), większe zaangażowanie i współpraca instytucji publicznych, prywatnych, pozarządowych na rzecz rozwoju lokalnego i regionalnego, Większa skala instrumentów adresowanych z poziomu krajowego do poziomu subregionalnego i obszarów powiązanych funkcjonalnie (miejskich i wiejskich)

Cel główny i cele szczegółowe KSRR 2030:

Cel 1. Zwiększenie spójności rozwoju kraju w wymiarze społecznym, gospodarczym
i przestrzennym

1.1. Wzmacnianie szans rozwojowych obszarów słabszych gospodarczo (wschodnia Polska, obszary zagrożone trwałą marginalizacją]

1.2. Wykorzystywanie potencjału rozwojowego miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze

1.3. Przyspieszenie transformacji profilu gospodarczego Śląska

1.4. Przeciwdziałanie kryzysom na obszarach zdegradowanych

1.5. Infrastruktura wspierająca dostarczanie usług publicznych

Cel 2.Wzmacnianie regionalnych przewag konkurencyjnych

2.1. Rozwój kapitału ludzkiego i społecznego

2.2. Wspieranie przedsiębiorczości na szczeblu regionalnym i lokalnym

2.3. Innowacyjny rozwój regionu i doskonalenie podejścia opartego na Regionalnych Inteligentnych Specjalizacjach

Cel 3. Podniesienie jakości zarządzania i wdrażania polityk ukierunkowanych terytorialnie

3.1. Wzmacnianie potencjału administracji na rzecz zarządzania rozwojem

3.2. Wzmacnianie współpracy i zintegrowanego podejścia do rozwoju na poziomie lokalnym, regionalnym i ponadregionalnym

3.3. Poprawa organizacji świadczenia usług publicznych

3.4. Efektywny i spójny system finansowania polityki regionalnej

Rola partnerów społeczno-gospodarczych w realizacji polityki regionalnej:

Aktywny udział w konsultacjach społecznych zintegrowanych strategii rozwoju na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym i w procesie wdrażania strategii, w tym projektów służących realizacji celów polityki regionalnej (w formule rożnego typu partnerstw), Udział w różnego typu formach współpracy służących realizacji celów polityki regionalnej, tj. w pracach komitetów monitorujących i innych ciał o charakterze koordynacyjnym powoływanych na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym,jak też w realizacji porozumień terytorialnych,

Wdrażanie przedsięwzięć w formule współpracy z podmiotami publicznymi (samorząd województwa, samorządy lokalne, zarządy SSE).

Zygmunt Mierzejewski zgłosił szereg uwag do omawianego dokumentu. Wyraził nadzieję, że nowo wybrana Pani Minister w przeciwieństwie do poprzednika będzie zobowiązania strony rządowej realizować. Zwrócił uwagę, że partnerzy społeczni trzy lata temu opracowani "białą księgę" która ustalała poprawne nazewnictwo partnerów spoza administracji. Strona rządowa zobowiązał się do realizacji i wdrożenia jednolitych zapisów. Jak widać nic się nie poprawiło. Dalej jest nieprawidłowe nazewnictwo.

Dokument został opracowany bez udziału partnerów społecznych pomimo zapisu w dokumencie o roli partnerów społeczno-gospodarczych w przygotowaniu projektu. 17 grudnia 2018 r. odbyła się w Warszawie konferencja otwierająca konsultacje społeczne Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030. Został opracowany projekt bez udziału partnerów społecznych pomimo zapisu w dokumencie o roli partnerów społeczno-gospodarczych w przygotowaniu projektu. Na początku 2018 roku w trosce o przygotowanie dobrych założeń do nowego okresu programowania przedstawiliśmy oczekiwania partnerów społecznych oraz realia z tym związane ( prezentacja BCC) Strona rządowa obiecała włączenia nas do prac. Nic z tego nie wyszło. Co więcej wyjątkowo problematycznie zorganizowano konsultacje społeczne. Osoby znające problematykę i uczestniczący w pracach gremiów gospodarczych o społecznych nie dostąpili zaszczytu w nich uczestniczyć. Powstaje więc problem czy strona rządowa jest gotowa na przygotowanie dokumentu wraz ze społeczeństwem a nie obok niego. Logicznym jest, aby wypracować założenia tego dokumentu w szerokim konsensusie z praktykami życia gospodarczego. Gwarantuje to dobry realny do realizacji dokument z którym utożsamiać się będziemy wszyscy i który będziemy wspólnie popierać w Brukseli. Oczekujemy na pełny wykaz informacji i uwagach podczas konsultacji w styczniu oraz o powołanie grupy roboczej do przygotowania dobrego dokumentu.

Przedstawiciele regionów, członkowie WRDS, WRRP, PPRP, członkowie KM RPO, przedsiębiorcy zrzeszeni w organizacjach pracodawców mają zasadnicze uwagi do przygotowania tego dokumentu. Brak informacji na temat warsztatów, które odbyły się we wszystkich województwach, kto i z jakiego klucza w nich uczestniczył oraz jakie były wnioski i rekomendacje. Brak jest wiedzy na jakich zasadach został powołany Zespół przygotowujący ten dokument, kto w nim uczestniczy i dlaczego pomimo obietnic MIiR partnerzy społeczni zostali pominięci. W przestrzeni publicznej krąży informacja, ze przedstawiciele województw skierowali pismo do DG Regio. Dlaczego nie ma informacji strony rządowej na ten temat. Brak jest informacji jak ponad podziałami politycznymi z poszanowaniem wszystkich merytorycznych opinii dalej procedować ten istotny dla przyszłości Polski dokument. Wielokrotnie podkreślaliśmy, że szerokie konsultacje społeczne są dobrym rozwiązaniem wspomagającym. Nie można jednak wykorzystywać ich do poprawy samopoczucia podkreślając uwagi popierające program. Trzeba zawsze ważyć uwagi i analizować kto je zgłaszał i w jakim celu. Inaczej powinny być traktowane uwagi milionowej grupy - zbiorcze po szerokich wewnętrznych konsultacjach ze środowiskiem oraz ekspertami znającymi zagadnienie a inny wydźwięk ma uwaga kilkunastu przedstawicieli marginalnej organizacji dbającej o swoje założenia statutowe a nie o dobro wspólne. Oczekujemy harmonogramu dalszych prac z udziałem partnerów społecznych oraz dostarczenia wszystkich materiałów wspomnianych w piśmie oraz pełnej informacji ze spotkań w regionach.

Drugą strategiczną uwagą zgłoszoną z większości województw jest informacja, że Strategia jest dopiero początkiem dyskusji nad tym, jak ma wyglądać przyszłość naszego kraju, a także wykorzystanie środków unijnych. Niepokojące jest miedzy innymi to, że nie wiemy jakie środki będą wygospodarowane na jej realizację, a także brak propozycji podziału środków w oparciu o analizy. Wiele uwag był na temat uelastycznienia zapisów

"Politykę regionalną państwa należy przy tym rozumieć jako skoordynowane działania wszystkich podmiotów (w tym rządu, samorządów terytorialnych wszystkich szczebli i partnerów społeczno-gospodarczych) na rzecz rozwoju poszczególnych terytoriów."

Jak należy rozumieć ten zapis, kiedy pomimo naszych uwag ten dokument nie jest przedmiotem obrad i prac w WRDS ( tam gdzie zasiadają wymienione podmioty). Jak mają podejmować skoordynowane działania?

"Część uwag będzie jeszcze wyjaśniana z ich autorami"

Brak informacji o autorach oraz jakie uwagi będą z nimi wyjaśniane. Może dyskutujemy nad zapisami, które będą zmienione.

Strona rządowa odnosząc się do uwag zobowiązała się do wysłania stosownego pisma do WRDS, aby temat oceny KSRR wstawiły do porządku obrad w marcu. Dopiero po tych konsultacjach zostanie uzupełniona wersja przekazana pod obrady RM. Z " białą księgą" się zapoznamy, a pismo do DG Regio jest nam nieznane. Aby wzmocnić rolę partnerów społecznych informujemy, że w marcu zostaną powołane grupy robocze do przygotowania założeń pod następne strategie i programy operacyjne -zostaniecie zaproszeni do prac w nich.

Norbert Kusak zwrócił się do strony rządowej z propozycją uzupełnienia dokumentu o nowe wskaźniki monitorujące cel główny Strategii i trafniejszy ich dobór. Powinny one zostać przekonsultowane z partnerami społecznymi, być mierzalne i realne do spełnienia. Temat przyjęto do realizacji.

ZM