Zgodnie z art. 39 Kodeksu pracy, pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego.Przepis ten znajduje również odpowiednie zastosowanie do tzw. wypowiedzenia zmieniającego czyli wypowiedzenia przez pracodawcę wynikających z umowy warunków pracy i płacy.

Wyjątkowo pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy i płacy, jeżeli wypowiedzenie to stało się konieczne ze względu na:

  • wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy,
  • stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

Naruszenie powyższych zasad przez pracodawcę pozwala pracownikowi chronionemu – w razie odwołania się od wypowiedzenia -żądać uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach, albo zasądzenia odszkodowania.

Powyższa zasada nie dotyczy jednak sytuacji, gdy pracownikowi w wieku przedemerytalnym wypowiedziano umowę o pracę na czas określony. Zgodnie bowiem z art. 50 § 3 Kodeksu pracy, jeżeli wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony nastąpiło z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu takiej umowy, pracownikowi chronionemu przysługuje wyłącznie odszkodowanie. Warto pamiętać w tym miejscu, iż pracownikom chronionym z innych tytułów, na podstawie art. 50 § 5 Kodeksu pracy, przysługuje w takiej sytuacji dalej idące uprawnienie tj. prawo wniesienia żądania uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy (dotyczy to m.in. kobiet w ciąży czy związkowca chronionego przepisami ustawy o związkach zawodowych).

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2018 roku (sygn. akt P 133/15) uznał, iż taki podział nie powinien mieć miejsca. Pracownikowi będącemu w wieku przedemerytalnym w sytuacji wypowiedzenia umowy terminowej również powinno przysługiwać roszczenie o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach, gdyż nie ma żadnego uzasadnienia zróżnicowanie poziomu ochrony poszczególnych grup pracowników. Ponadto mając na uwadze skalę zatrudnienia w Polsce na podstawie długoterminowych umów o pracę na czas określony, brak możliwości wystąpienia o przywrócenie do pracy sprawia, iż ochrona stosunku pracy oraz warunków pracy i płacy pracownika w wieku przedemerytalnym staje się czysto teoretyczna.

W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny uznał, iż prace legislacyjne w tej kwestii są niezbędne i powinny zostać podjęte niezwłocznie. W odpowiedzi na przedstawioną w wyroku sugestię, Biuro Legislacyjne Kancelarii Senatu przygotowało projekt ustawy nowelizujący art. 50 § 5 Kodeksu pracy, zrównujący w omawianym obszarze prawa pracownika w wieku przedemerytalnym z prawami innych pracowników, wymienionych w aktualnie obowiązującej treści ww. przepisu.

Należy spodziewać się, iż przedstawiona propozycja zyska akceptację ustawodawcy.