Pierwszym omawianym dokumentem była propozycja projektu wykorzystanie innowacji społecznych w skali mikro w celu rozwiązania problemów społecznych na terenie Śląska. w ramach działania - Zwiększenie wykorzystania innowacji społecznych na rzecz poprawy skuteczności wybranych aspektów polityk publicznych w obszarze oddziaływania EFS.



Zadaniem beneficjenta projektu grantowego będzie prowadzenie inkubatora innowacji społecznych.

Inkubator będzie szukać najciekawszych inicjatyw, pomagać im się rozwinąć, a na końcu wdrożyć do praktyki te rozwiązania, które w trakcie testowania sprawdzą się najlepiej. Wsparcie eksperckie i finansowe (grant) otrzymają osoby indywidualne, grupy nieformalne lub inne małe podmioty (firmy, stowarzyszenia, fundacje, itp.), które mają pomysł na to, jak można skuteczniej i efektywniej rozwiązywać problemy społeczne na terenie województwa śląskiego, ze szczególnym uwzględnieniem problemów związanych ze zwalczaniem wykluczenia społecznego. W szczególności poszukiwane będą takie rozwiązania, które mają duży potencjał do upowszechniania tzn. ich zastosowanie nie ogranicza się do pojedynczej usługi, produktu czy podmiotu, ale mogą być wykorzystywane szeroko przez inne podmioty, w ramach innych usług czy produktów. Generowanie innowacji społecznych powinno odbywać się w sposób partycypacyjny tj. na każdym etapie uwzględniać potrzeby i opinię grup docelowych poprzez ich zaangażowanie w definiowanie, testowanie i upowszechnianie wypracowanych rozwiązań. Dlatego kluczowe jest zaangażowanie i włączenie mieszkańców w projektowanie innowacyjnych rozwiązań specyficznych dla terenu Śląska. Jednym z przykładów jest możliwość finansowania innowacji podejmowanych przez samoorganizujące się grupy społeczne w dzielnicach miast postindustrialnych zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Konieczność realizacji konkursu wynika z Programu dla Śląska, którego jednym z celów jest poprawa jakości życia mieszkańców poprzez rozwój społecznych innowacji (Działanie 2.4).

Będzie to odbywało się m.in poprzez finansowanie innowacji społecznych, przeciwdziałających wykluczeniu społecznemu w dzielnicach miast postindustrialnych. Projekt jest realizowany wyłącznie w ramach tematu i polega na prowadzeniu inkubatora innowacji społecznych, w tym udzielaniu grantów na innowacje społeczne w zakresie tematu. Koncentracja Wnioskodawcy na temacie przyczyni się do pełniejszego zdiagnozowania problemu i potrzeb grup docelowych, potencjalnych odbiorców/użytkowników rozwiązań innowacyjnych, co przyczyni się do wypracowania efektywnego rozwiązania w zakresie ułatwienia / zapewnienia dostępności. Projekt jest realizowany w odniesieniu do celu konkursu i polega na prowadzeniu inkubatora innowacji społecznych.

Projekt ma charakter regionalny – dotyczy obszaru województwa śląskiego. Kryterium ma dwa wymiary: zarówno innowacje społeczne powinny dotyczyć problemów specyficznych dla Śląska, jak innowatorzy społeczni powinni pochodzić z tego regionu.

Maksymalna wartość projektu określona w budżecie wniosku o dofinansowanie to 4 000 000 PLN.

Okres realizacji projektu wynosi minimum 36 miesięcy, przy czym termin zakończenia realizacji projektu nie może być późniejszy niż 30.06.2023 r.

Dotychczas są realizowane projekty- inkubatory dostępności centralnie. Stworzono w kraju 17 inkubatorów i żadnego w woj. śląskim. Wnioski z programów centralnych chcemy realizować w tym projekcie dla Śląska. Pozytywnie oceniono założenia na WRDS oraz jest zapisany w programie rządowym pomocy regionom zagrożonym wykluczeniem społecznym.

Zygmunt Mierzejewski odniósł sie do braku zainteresowania projektem centralnym pytając jakie były przesłanki braku zainteresowanie akurat w tym jednym województwie? Problem wykluczenia społecznego dotyczy też innych regionów i czy będzie kontynuacja tego pomysłu w innych zdiagnozowanych województwach? Brak jest uzasadnienia dla wagi problemu w tym województwie. Uwagi podobne przedstawili przedstawiciele Komisji Europejskiej. Strona rządowa odpowiedziała, że na tym etapie nie planujemy tego projektu powielać w innych województwach.

Następnym omawianym dokumentem był projekt - SUCCESSIBILITY – zapewnienie koordynacji rządowego programu Dostępność Plus w ramach włączenie idei dostępności do głównego nurtu dobrego rządzenia (Cel szczegółowy 6). Inwestycje w zdolności instytucjonalne i w sprawność administracji publicznej oraz efektywność usług publicznych na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym w celu przeprowadzenia reform, z uwzględnieniem lepszego stanowienia prawa i dobrego rządzenia (Priorytet inwestycyjny 11I). Zapewnienie obsługi procesów związanych z włączeniem idei dostępności do głównego nurtu dobrego rządzenia, w tym dotyczących w szczególności zmian prawa, współpracy z interesariuszami, koordynacji dostępności w ramach polityk sektorowych.

Opracowanie ekspertyz i analiz służących uwzględnieniu aspektu dostępności w obowiązującym lub nowotworzonym prawie Zapewnienie funkcjonowania struktury i rozwiązań na rzecz koordynacji działań z zakresu dostępności

Projekt składa się z następujących komponentów – kamieni milowych, które będą realizowane w trybie równoległym:

  1. Powołanie Rady Dostępności – obsługa techniczna i organizacyjna prac rady. Komponent ten obejmuje koszty spotkań, prac zespołów roboczych, przeprowadzania przez nich ewentualnych analiz.
  2. Utworzenie Wydziału Dostępności – zapewnienie struktury organizacyjnej dla koordynacji dostępności – finansowanie kosztów 6 etatów w MIiR. W celu skutecznej realizacji ww. interwencji niezbędne jest wzmocnienie potencjału kadrowego Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego.

Wprowadzenie w życie ustawy o dostępności – przyspieszenie procesu poprawy dostępności, dzięki której osoby z niepełnosprawnościami w sposób możliwie samodzielny i na zasadzie równości z innymi będą mogły korzystać z przestrzeni publicznej, środków transportu, technologii i systemów informacyjno-komunikacyjnych. Ponadto zapewnienie podstawy prawnej dla podejmowania dalszych działań w zakresie dostępności, w tym w szczególności wydawania przez właściwych ministrów w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju regionalnego rozporządzeń regulujących szczegółowo standardy dostępności (kwestie i warunki techniczne) dla zapewnienia dostępnościDo koordynacji Programu Dostępność Plus, zgodnie z decyzją Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2018 r., wyznaczony został minister właściwy ds. rozwoju regionalnego. Departament Europejskiego Funduszu Społecznego jako komórka organizacyjna Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju został wskazany (w regulaminie organizacyjnym MIIR)jako ośrodek koordynacji Programu Dostępność Plus. W 2018 r, w DZF został utworzony Wydział Dostępności, którego zadania wprost dotyczą tych zagadnień Działania o charakterze organizacyjnym i koordynacyjnym powinny być powierzane podmiotom lub instytucjom, które zarówno posiadają do tego odpowiednie kompetencja jak i umocowanie do realizacji działań w przepisach prawa. Posiadanie podstawy prawnej i możliwości egzekwowania podejmowanych decyzji, jest warunkiem ich skuteczności. Dlatego koordynacja tak kompleksowego programu rządowego jakim jest Dostępność Plus musi być powierzona podmiotowi publicznemu, posiadającemu odpowiednie zasoby, wiedzę, czy potencjał do działaniai wpływania na wiele obszarów (m.in. inwestycje, architektura, cyfryzacja, gospodarka, edukacja).

Do koordynacji Programu Dostępność Plus, zgodnie z decyzją Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2018 r., wyznaczony został minister właściwy ds. rozwoju regionalnego. Departament Europejskiego Funduszu Społecznego jako komórka organizacyjna Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju został wskazany (w regulaminie organizacyjnym MIIR)jako ośrodek koordynacji Programu Dostępność Plus.

Dodatkowo doświadczenie z realizacji programów operacyjnych polityki spójności wskazuje, że koordynacja i zarządzanie z poziomu ministerstwa jest jedną z najskuteczniejszych form koordynacji, w sytuacji gdy jej przedmiotem są działania podmiotów z różnych sektorów (rządowy, samorządowy, pozarządowych, prywatny). Pozostawienie realizacji tego konkretnego projektu beneficjentowi w trybie konkursowym byłoby więc nieracjonalne ze względu na fakt, iż żaden inny podmiot nie ma możliwości sprawować tej funkcji.

W związku z powyższym wybór trybu pozakonkursowego jest zgodny z przepisami ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. poz. 1146, z późn. zm.) oraz podrozdziału 5.2.1 Polityka spójności, rozdziału 5.2 Zasady wyboru projektów Umowy Partnerstwa z dnia 21 maja 2014 r. Mając na uwadze zmiany struktury wiekowej społeczeństwa i związane z tym wyzwania społeczne, ekonomiczne i kulturowe, konieczne jest uznanie dostępności jako kluczowego elementu różnych polityk publicznych, w tym długofalowo prowadzonych działań prawnych, instytucjonalnych i finansowych. Zapewnienie dostępności przestrzeni publicznej to zadanie o charakterze systemowym. Dlatego też niezbędne jest stworzenie zaplecza koordynacyjnego, które na wzór podobnych instytucji funkcjonujących w innych krajach, pozwoli na tworzenie polityki państwa w zakresie dostępności i zarządzania procesami w zakresie poprawy dostępności.

Rolę takiej instytucji pełni obecnie Wydział Dostępności w Departamencie Europejskiego Funduszu Społecznego. Stąd niniejszy projekt ma na celu wzmocnienie tej komórki organizacyjnej w narzędzia (analizy, ekspertyzy, spotkania) i kompetencje (dodatkowe etaty) służące zapewnieniu rzeczywistej koordynacji na poziomie systemowym. Celem strategicznym jest trwale włączenie problematyki dostępności do wszystkich polityk publicznych, do praktyki planowania, realizacji i oceny funkcjonowania państwa oraz realizacja wieloaspektowych, działań inwestycyjnych (budowlane, transportowe, technologiczne), poprawiających dostępność przestrzeni publicznej, które wpłyną na jakość życia osób z niepełnosprawnościami.

Odnosząc się do prezentacji i otrzymanych materiałów Zygmunt Mierzejewski przypomniał, że trwa jeszcze proces opiniowania przez partnerów społecznych projektu Ustawy o dostępności- jak przedmówcy podali jest wiele uwag. Zgodnie z projektem Ustawy zostanie powołana Rada Dostępności. Czy ten projekt wobec tego nie jest przedwczesny? Program dostępność + przyjęty do realizacji w lipcu jest strategicznym dokumentem rządowym. Nie mamy wiedzy jakie działania są podejmowane przez stronę rządową a jakie będą uzupełnienie przez realizację projektów ze środków unijnych. Przedstawiciele MIiR podkreślili wagę problemu. Zapisane są 44 działania w tym 18 realizowane bezpośrednio przez MIiR.Rada Dostępności została powołana decyzją Ministra 20.12. a dopiero potem będzie umocowana Ustawą. Już zwrócono się do partnerów społecznych o podanie członków Rady. Materiały dodatkowe zostaną przesłane do członków KM POWER niebawem. Z pomocy technicznej trwają szkolenia dla członków instytucji pozarządowych. Pozyskujemy też na ten cel środki z funduszu solidarnościowego.

W warsztatach uczestniczył ze strony OPZZ Zygmunt Mierzejewski.




Zygmunt Mierzejewski