W dniach od 2 do 7 grudnia 2018 roku odbył się 4. Światowy Kongres Międzynarodowej Konfederacji Związków Zawodowych (MKZZ) w Kopenhadze. MKZZ jest największą światową centralą związkową, która w ostatnich latach znacznie wzrosła w siłę. Podczas poprzedniego Kongresu, który odbył się w 2014 roku, liczba członków MKZZ wynosiła 176 mln pracowników zorganizowanych w 325 organizacjach w 161 krajach. Natomiast w 2018 roku liczba ta wynosi już 207 milionów pracowników zrzeszonych w 331 organizacjach ze 163 państw.

W tegorocznym Kongresie wzięło udział około 1200 uczestników, w tym 6-osobowa delegacja OPZZ. OPZZ reprezentowali Przewodniczący Jan Guz, Adam Rogalewski i Katarzyna Duda z Wydziału Międzynarodowego, Katarzyna Leszcz-Cimoszko z ZZIT, a także Janina Petelczyc i Dorota Obidniak z ZNP. OPZZ jedna z niewielu delegacji na kongresie spełniła wymogi sprawiedliwej partycypacji. Ilość kobiet w naszej delegacji przekroczyła wymagane 50 procent a liczba młodych 15 procent (młodzi stanowili 33 procent członków delegacji).OPZZ po raz kolejny pokazało, że jest nowoczesną i progresywną centralą związkowa.

Tematy przewodnie Kongresu

Podczas Kongresu odbyły się 4 główne debaty wokół następujących zagadnień: pokój, demokracja i prawa; regulowanie siły ekonomicznej; globalna zmiana – sprawiedliwe przejście oraz równość. W związku z tymi tematami Kongres określił priorytety działań na swoją najbliższą kadencję. Należą do nich:

- zwiększenie liczby członków do 250 milionów w ciągu najbliższych 4 lat

- stworzenie nowej umowy społecznej, zgodnie z którą biznesy, w tym biznesy platformowe biorą odpowiedzialność za swoich pracowników i respektują wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka

- zapewnienie sprawiedliwego przejścia do gospodarek zrównoważonych, aby zmierzyć się z wyzwaniami związanymi z klimatem i utrzymać wzrost temperatury klimatu maksymalnie na poziomie 1,5 stopnia

- odwrócenie tendencji powolnego wzrostu stawek oraz zwiększających się nierówności poprzez układy zbiorowe, wzrost stawek minimalnych oraz ochronę socjalną

- zlikwidowanie różnic w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn, walki z dyskryminacją i rasizmem i podjęcie działań przeciw przemocy uwarunkowanej płcią.

Zwracano uwagę na to, że przed globalnym ruchem związków zawodowych stoi wiele poważnych barier działania, takich jak wzrastające przemoc przeciwko związkowcom, która była odnotowana w 41 krajach w 2014 roku, a już w 65 krajach w 2018 roku. Podczas Kongresu przyjęto 5 rezolucji w pilnych sprawach apelując o:

  • przestrzeganie praw człowieka i do pokoju w Kolumbii
  • solidarność z pracownikami i studentami w Iranie
  • reformy prawa pracy na Węgrzech
  • przestrzeganie praw pracy i solidarności z niezależnymi związkami w Kazachstanie
  • uwolnienie byłego brazylijskiego prezydenta Luli.

Wybory Najgorszego Szefa Świata 2018 roku

Podczas Kongresu dokonano wyboru Najgorszego Szefa Świata 2018 roku. Wśród nominowanych znalazło się 10 pracodawców, m.in. szef Amazona, Samsunga i sieci hoteli Marriott. W konkursie zwyciężył Michael O’Leary – szef Ryanaira. Sekretarz Generalna MKZZ Sharan Burrow skomentowała ten wybór następująco:

“W 2018 roku zwycięzcą zostaje człowiek, który przez 30 ostatnich lat powtarzał, że „prędzej piekło zamarznie, niż w jego firmie powstaną związki zawodowe”; człowiek, który zbudował swoją firmę na niskich kosztach, modelu biznesu opartym na niskich płacach, który eksploatuje pracowników; człowiek który powiedział, że elastyczność jest kluczowa do odniesienia sukcesu; człowiek który zwolnił pracowników za utworzenie związku zawodowego; człowiek, przeciwko któremu w tym roku zorganizowano największe strajki w historii firmy”.

Sekretarz Generalna Międzynarodowej Federacji Pracowników Transportu Stephen Cotton dodała:

“Rok temu Ryanair zaakceptował działalność związków zawodowych i teraz mamy 50% uzwiązkowienia albo prowadzimy dialog. Nie spoczniemy, nim każdy pracownik nie będzie miał praw, godnej pracy i bezpiecznych warunków zatrudnienia. Globalny ruch związkowy jasno daje do zrozumienia szefowi Ryanair’a, że związki zawodowe będą stać na straży godności, szacunku, zdrowia i bezpieczeństwa pracowników”.

Aktywność delegacji OPZZ podczas Kongresu

Członkowie delegacji OPZZ brali aktywny udział w obradach Kongresu. Przewodniczący OPZZ Jan Guz wystąpił podczas sesji regionu europejskiego mówiąc m.in o problemie wzrostu populizmu, a także o potrzebie obrony zasad demokratycznych. Adam Rogalewski w swoich wystąpieniach podkreślił potrzebę przeciwstawiania się międzynarodowym firmom, które zaniżają wynagrodzenia i atakują prawa pracownicze. Delegat OPZZ stwierdził również, że sprawiedliwa transformacja gospodarki powinna być podstawą naszych działań w walce z ociepleniem klimatu. Na koniec, nawiązując do tegorocznej rocznicy 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości, powiedział do obecnych, że „Polacy walczyli o wolność naszą i waszą, a polski ruch związkowy będzie walczył o prawa pracownicze nasze i wasze”. Janina Petelczyc zabrała głos o potrzebie obrony edukacji przed prawicowymi populistami i zwolennikami rozwiązań neoliberalnych. Delegatka zwróciła również uwagę na problemy młodego pokolenia, w tym na wysokie bezrobocie (które w południowej Afryce wynosi ponad 50%, a w Grecji ponad 36%) oraz na prekaryjne warunki zatrudnienia. "Młodzi nie tylko zarabiają mniej, ale są często pozbawieni zabezpieczenie społecznego. Jeżeli to się nie zmieni, to nasze emerytury będą poniżej poziomu ubóstwa i nie pozwolą na godne życie" – stwierdziła Janina. Zwracając się po portugalsku do obecnych przyjaciół ze związków zawodowych z Brazylii zapewniała o wsparciu polskich związkowców dla ich walki o demokrację, równość i rozwój społeczny.

Wybory nowych władz MKZZ

Podczas Kongresu zostały ponadto wybrane nowe władze MKZZ. Na stanowisko Sekretarza Generalnego MKZZ kandydowały dwie kobiety: Sharan Burrow, dotychczasowa Sekretarz Generalna MKZZ (będzie to jej trzecia kadencja), wywodząca się z australijskiego związku ACTU oraz Susana Camuso z włoskiego związku CGIL. Sharan Burrow została wybrana na stanowisko 54 milionami głosów przeciwko 50 milionom głosów oddanych na Susane Camuso.

Zastępca sekretarza generalnego został Owen Tudor z brytyjskiej konfederacji związków zawodowych, który jest dobrym przyjacielem OPZZ-u.


K. Duda