W dniach od 21 do 24 maja br. odbył się we Wiedniu XIV kongres Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych (EKZZ).

Na kongresie OPZZ reprezentowali:

1. Mirosław Grzybek, przewodniczący branży „Przemysł” jak również przewodniczący Federacji Związków Zawodowych „Metalowców i Hutników”- w roli przewodniczącego delegacji w zastępstwie chorego Jana Guza.

2. Adam Rogalewski, wydział międzynarodowy OPZZ

3. Wiesława Licha, przewodnicząca Federacji Niezależnych i Samorządnych Związków Zawodowych Przemysłu Lekkiego

4. Dorota Obidniak, koordynator ds. współpracy międzynarodowej ZNP

5. Magdalena Dura, wiceprzewodnicząca Federacji Związków Zawodowych „Metalowców i Hutników.

Kongres przyjął Program EKZZ na kadencję (2019-2023), uchwalił manifest oraz wybrał kierownictwo.

Przedstawiciele OPZZ zabierali trzykrotnie głos w trakcie debat nad programem EKZZ-u. Mirosław Grzybek w debacie dotyczącej wprowadzenia do programu EKZZ Adam Rogalewski zabrał głos w części dotyczącej sprawiedliwego przejścia oraz cyfryzacji, zwracając szczególną uwagę na kwestie dotyczące ochrony polskiego górnictwa, przemysłu ciężkiego i energetyki.Dorota Obidniak mówiła m.in. o strajku nauczycieli i potrzebie zwiększenia wynagrodzenia dla pracowników edukacji i całego sektora budżetowego.

Warto zauważyć, że w programie działań EKZZ na kolejną kadencję zostało uwzględnionych wiele postulatów OPZZ-u uchwalonych w programie naszej organizacji na lata 2018-2022, jak również naszych postulatów na wybory europejskie uchwalone przez Radę OPZZ w dniu 10 kwietnia br.

Program EKZZ koncentruje się na sześciu obszarach priorytetowych.

I. Rozwiązanie kryzysu demokracji na poziomie instytucjonalnym, gospodarczym i społecznym; kształtowanie przyszłości Europy w interesie pracowników; wytyczenie kierunku reformom traktatowym, w których pracownikom, związkom zawodowym i prawom socjalnym przyznaje się status priorytetowy, w tym poprzez protokół postępu społecznego, który powinien zostać włączony do traktatów.

II. Ustanowienie nowego modelu gospodarczego dla Europy, opartego na trwałym wzroście sprzyjającym włączeniu społecznemu, na zwiększonych publicznych i prywatnych inwestycjach w tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy we wszystkich sektorach gospodarki i publicznych inwestycjach w usługi publiczne, dobra publiczne i ochronę socjalną; przekształcenie zarządzania gospodarczego UE, europejskiego semestru, Unii Gospodarczej i Walutowej oraz zasobów UE w celu zapewnienia, że sprawiedliwość społeczna idzie w parze z konkurencyjnością gospodarczą i że dobrobyt ludzi jest celem polityki gospodarczej; zwalczanie dumpingu podatkowego i uchylania się od opodatkowania oraz ustanowienie bardziej sprawiedliwych, postępowych i lepiej skoordynowanych systemów podatkowych w UE.

III. Radykalnie zmieniająca się dystrybucja bogactwa i udział płac w gospodarce, w celu rozwiązania problemu nierówności i wzmocnienia sprawiedliwości społecznej; wzmocnienie rokowań zbiorowych i stosunków przemysłowych w celu osiągnięcia ogólnego wzrostu płac oraz zbieżności płac i warunków pracy dla wszystkich, promując w ten sposób wysokiej jakości zatrudnienie i równość w pracy; obrona i wzmacnianie praw pracowników i związków zawodowych; propagowanie praw człowieka i niedyskryminacji na wszystkich poziomach; osiągnięcie pełnej równości płci w społeczeństwie i w świecie pracy.

IV. Zarządzanie przejściem w kierunku gospodarki neutralnej pod względem emisji dwutlenku węgla, gospodarki o obiegu zamkniętym, digitalizacji i automatyzacji, w kontekście globalizacji, w sposób odpowiedzialny, sprawiedliwy i sprzyjającym włączeniu społecznemu, tak aby nie zostawić żadnego pracownika samego; wznowienie europejskiej polityki przemysłowej ze szczególnym uwzględnieniem słabszych gospodarek, które mają deficyty w produkcji przemysłowej; zapewnienie, że prawo konkurencji i prawo spółek w ramach jednolitego rynku zostaną zreformowane w celu zapewnienia pełnego poszanowania praw socjalnych, pracowniczych i związkowych; poprawa uczestnictwa pracowników w miejscu pracy oraz zmiany i restrukturyzacji gospodarki; upewnienie się, że kształcenie się przez całe życie i prawo do szkolenia są rzeczywistością dla wszystkich.

V. Odbudowa europejskiego modelu społecznego poprzez wzmocnienie zasad i wdrożenie Europejskiego Filaru Praw Socjalnych poprzez strategie polityczne, ustawodawstwo, układy zbiorowe i rozsądne środki na rzecz redystrybucji i konwergencji w górę, które promują wysokiej jakości miejsca pracy i walczą z niepewnością, tak aby wszyscy pracownicy i obywatele mogą czerpać korzyści niezależnie od stosunku pracy; osiągnięcie sprawiedliwych i sprzyjających włączeniu społecznemu rynków pracy, mobilności pracowników, wysokiej jakości ochrony socjalnej, usług publicznych oraz systemów edukacji i szkoleń; wdrażanie zasady równości wynagrodzeń za taką samą pracę oraz walkę z dumpingiem płacowym i socjalnym; kształtowanie przyszłości pracy w sposób, który zmniejsza niepewność oraz zwiększa i rozszerza ochronę pracowników; wzmocnienie i promowanie dialogu społecznego i trójstronnego dialogu na wszystkich poziomach.

VI. Rozwiązywanie problemów migrantów i uchodźców poprzez ochronę praw człowieka i praw podstawowych, zapewnienie pełnego równego traktowania i szans w pracy i w społeczeństwie, zapobieganie i zwalczanie dyskryminacji i wykorzystywania, torowanie drogi integracji i włączeniu społecznemu; przekształcenie multilateralizmu na poziomie europejskim i globalnym poprzez strategie, które nadają znaczenie prawom społecznym i prawom pracowniczym w kontekście międzynarodowych instytucji i forów, w których należy wzmocnić rolę partnerów społecznych; opowiadanie się za bardziej sprawiedliwym, bardziej zrównoważonym pod względem społecznym i środowiskowym oraz możliwym do wyegzekwowania programem handlu międzynarodowego i globalizacji, który chroni miejsca pracy, płace i warunki pracy, również poprzez inicjatywy międzynarodowe, takie jak agenda ONZ 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju, wiążący traktat o prawach człowieka i biznesie, ogólnoświatowe porozumienie i wzmocniona rola Międzynarodowej Organizacji Pracy.

Na szczególne zainteresowanie zasługują ustępy programu dotyczące wynagrodzenia. Czytamy tam m.in. o potrzebie wprowadzenie wspólnej dla EKZZ strategii dotyczącej płacy minimalnej tak w przypadku płacy regulowanej przez układy zbiorowe pracy, jak również przez krajowe płace minimalne. EKZZ będzie miał więc wspólną strategię dotycząca ustalania płac minimalnych w Europie. EKZZ domaga się wprowadzenia płacy minimalnej na poziomie 60 procent płacy średniej lub mediany w Europie – w zależności od tego, która w danym kraju jest wyższa. Dodatkowo „Wszystkie państwa członkowskie powinny promować układy zbiorowe jako czynnik determinujący zwiększenie wynagrodzeń, aby zniwelować różnice w rozwoju gospodarczym pomiędzy krajami UE”. Ponadto kongres przyjął postulat OPZZ z wyborów europejskich dotyczący wprowadzenia ram prawnych do zawierania ponadnarodowych porozumień zakładowych w międzynarodowych firmach – tak, aby polscy pracownicy w tej samej międzynarodowej firmie mieli podobne prawa, co ich koledzy i koleżanki w krajach, w których firmy te mają swoje główne siedziby.

Program mówi także o potrzebie zwiększenie objęcia układami zbiorowymi pracy pracowników w Europie. Objęcie to powinno wynosić pomiędzy 80 do 100 procent w danym sektorze oraz kraju i nie być mniejsze niż 60 procent.

Kampania „Europa potrzebuje wyższych płac” będzie kontynuowana w ramach działań mających na celu promowania porozumienia na rzecz negocjacji zbiorowych i konwergencji w górę wynagrodzeń w Europie. W ramach kampanii EKZZ będzie dążyło do przygotowania dyrektywy ramowej dotyczącej promowania negocjacji zbiorowych oraz konwergencji w górę wynagrodzeń w Europie. Wreszcie EKZZ będzie dążył do wprowadzenie w życie zasad Europejskiego Filaru Praw Socjalnych.

Kongres wybrał także nowe władze (sześcioosobowy sekretariat oraz pięciu prezydentów)

Sekretariat:

1.Luca Visentini (Włochy), sekretarz generalny, wybrany na kolejną kadencję, nominowany przez OPZZ.

2.Esther Lynch (Irlandia) – zastępczyni sekretarza generalnego, w latach 2014 – 2019 członek sekretariatu, nominowana na to stanowisko przez OPZZ.

3.Per Hilmersson (Szwecja)- zastępca sekretarza generalnego, również nominowany przez OPZZ.

4.Liina Carr (Estonia), wybrana na kolejną kadencję jako członkini sekretariatu

5.Isabelle Schömann (Niemcy)- członkini sekretariatu

6.Ludovic Voet (Belgia)- członek sekretariatu.

Prezydent:

Laurent Berger (Francja) – mianowany na stanowisko przez OPZZ.

Czterech wiceprezydentów:

1.José María (Pepe) Álvarez (Hiszpania).

2.Miranda Ulens (Dania).

3.Bente Sorgenfrey (Belgia).

4.Josef Středula (Czechy) mianowany na stanowisko przez OPZZ.

Kongres podjął również decyzje dotyczące zmian w statucie EKZZ. Wprowadził m.in. równowagę płci w sekretariacie i wśród prezydentów oraz delegatów zwiększając dzięki temu udział kobiet w ciałach kierowniczych tej organizacji.


Przemówienie Mirosława Grzybka


Koleżanki i koledzy.

Pozwólcie, że zabiorę głos w zastępstwie Jana Guza przewodniczącego Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych, który z powodu choroby nie może być z nami obecny. Jan Guz przesyła swoje pozdrowienia wszystkim uczestnikom kongresu.

Koleżanki i koledzy.

Tegoroczny Kongres EKZZ przypada w 15 rocznicę wejścia Polski do Unii Europejskiej. Dla naszego pokolenia to moment urzeczywistnienia marzeń o swobodzie podróżowania i przemieszczania się po Europie.

To moment kiedy możemy swobodnie podejmować decyzje o miejscu pracy i zamieszkania wiedząc, że będąc obywatelem Unii europejskiej jesteśmy równi wobec unijnego prawa. W tym miejscu zadam pytanie, czy aby na pewno?

Dzisiaj polska gospodarka jest jedną z najszybciej rozwijających się gospodarek Unii Europejskiej. Rozwój, dynamika zwiększania inwestycji i miejsc pracy, a co za tym idzie najniższe od 20 lat bezrobocie sięgające ok. 4 % ogromnie cieszy. Polska również jako jeden z niewielu krajów UE nie był dotknięty kryzysem gospodarczym.

Ale polska gospodarka, polski pracownik konkuruje z pozostałymi krajami starej Unii niskimi kosztami pracy. Podobną sytuację obserwujemy we wszystkich krajach Europy Środkowo-Wschodniej od Bułgarii do Estonii.

Dzisiaj my związkowcy z Polski, ale zapewne i pozostałych krajów Europy Wschodniej musimy mówić głośno i zdecydowanie – nie chcemy być dyskryminowani ze względu na miejsce pracy w ramach naszej wspólnej Unii Europejskiej.

Nie możemy pozwolić na tworzenie się Europy dwóch prędkości pod względem warunków życia i wynagrodzeń.

Dzisiaj polski robotnik – pracownik międzynarodowego koncernu pracuje na tych samych stanowiskach pracy co jego kolega w Austrii, Niemczech, Holandii czy Francji i zarabia 4 a nawet 5 razy mniej.

Jako Polska, jako Polacy, jako związkowcy, jako Europejczycy powinniśmy mieć prawo do równego traktowania w ramach naszej wspólnej Unii Europejskiej.

Koleżanki i Koledzy.

Europa potrzebuje wyższych płac. Polska potrzebuje wyższych płac.

Domagamy się równej płacy za równą płacę w tym samym miejscu, ale także w tej samej międzynarodowej firmie!

Domagamy się także europejskiej płacy minimalnej. Dzięki europejskiej płacy minimalnej będziemy mogli skutecznie zwiększyć płacę innych pracowników.

Musimy wytężyć nasze działania na rzecz promowania układów zbiorowych pracy w Unii Europejskiej oraz w krajach członkowskich. Szczególnie ważne są środki prawne, które umożliwią związkom zawodowym organizowanie pracowników i zawieranie układów zbiorowych pracy. Tylko bowiem układy zbiorowe pracy a tym samym silne związki zawodowe zagwarantują demokrację w miejscu pracy i równe traktowanie pracowników. Dlatego popieram propozycję programu EKZZ, żeby dążyć do objęcia układami zbiorowymi od 80 do 100 procent pracowników i to objęcie nie powinno być niższe niż 60 procent.

Domagamy się wprowadzenia ram prawnych do zawierania ponadnarodowych porozumień zakładowych w międzynarodowych firmach – tak, aby polscy pracownicy w tej samej międzynarodowej firmie mieli podobne prawo co ich koledzy i koleżanki w krajach, w których firmy te mają swoje główne siedziby.

Niech będzie to myślą przewodnią tegorocznego kongresu oraz zobowiązaniem dla tych, którzy w niedziele wystartują w wyborach do Europarlamentu.

Koleżanki i koledzy

Dzisiejszy rynek pracy, dzisiejsze relacje pracownik – pracodawca w dobie swobodnego przepływu kapitału, towaru, usług i osób wymaga od nas skuteczności w podejmowanych działaniach.

Obecnie jesteśmy świadkami rewolucji przemysłowej określanej jako przemysł 4.0 w trakcie której nasze koleżanki i koledzy związkowcy współpracują ramię w ramię z robotami lub sztuczną inteligencją.

Cyfryzacja i automatyzacja procesów przemysłowych eliminuje i będzie eliminować monotonne, uciążliwe dotychczas miejsca pracy, tworząc zarazem nowe, bardziej specjalistyczne.

Jako związkowcy za tymi zmianami musimy podążać mając na uwadze, że najważniejszą wartością w tym procesie jest przede wszystkim człowiek – pracownik – kolega – związkowiec, jego prawa i zobowiązania pracodawcy wobec niego.

Wobec tych wyzwań również jako związkowcy musimy mówić jednym zdecydowanym głosem domagając się rozwiązań prawnych, które implantowane do poszczególnych krajów będą obowiązywały w całej Unii.

Koleżanki i Koledzy

Celem naszych działań na nadchodzące czasy powinna być europejska płaca minimalna i europejskie rozwiązania dotyczące stosunków pracy.

W jedności siła!

Dziękuję za uwagę.