Dyskusja nad implementacją Europejskiego Filaru Praw Socjalnych, omówienie społeczno-gospodarczej i politycznej sytuacji w regionie oraz oczekiwania w kontekście zbliżających kongresów Międzynarodowej i Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych to główne punkty corocznego spotkania przewodniczących związków zawodowych z krajów Grupy Wyszehradzkiej (Polska, Czechy, Słowacja, Węgry), które odbyło się w dn. 10-11 maja 2018 roku w Budapeszcie.

OPZZ reprezentowali Jan Guz, przewodniczący OPZZ oraz Piotr Ostrowski, dyrektor Wydziału Międzynarodowego OPZZ. W spotkaniu wzięła także udział Liina Carr, sekretarz konfederalna EKZZ.

W debacie dotyczącej implementacji Europejskiego Filaru Praw Socjalnych wziął udział Takács Szablocs, sekretarz stanu ds. europejskich w Kancelarii Premiera Węgier. Zabierający w dyskusji Jan Guz powiedział: Wiele Pan mówił Panie Ministrze o dumie narodowej, ale czy może być dumny Polak, Węgier, Słowak czy Czech, który jest delegowany do pracy do Niemiec, czy do Austrii i zarabia mniej, niż Niemiec i Austriak, wykonujący tę samą pracę? Związki zawodowe naszego regionu od początku popierały zasadę „równa płaca za tę samą pracę w tym samym miejscu”. Nadszedł czas, aby skutecznie równać płace w Europie, niwelować różnice między wschodem i zachodem oraz walczyć z dumpingiem społecznym, podkreślił przewodniczący OPZZ.

Uczestnicy przyjęli wspólne stanowisko. W jego treści, z inicjatywy OPZZ, znalazł się zapis dotyczący europejskiej płacy minimalnej, który OPZZ od dawna postuluje na forum europejskim: Związki zawodowe rozważają ustanowienie instrumentu europejskiej płacy minimalnej, który może prowadzić do konwergencji podwyżek płac oraz może pomóc w walce z biedą i dumpingiem socjalnym.

Kolejne spotkanie związkowej Grupy Wyszehradzkiej odbędzie się w Pradze na zaproszenie Czesko-Morawskiej Konfederacji Związków Zawodowych.

Spotkania związkowej Grupy Wyszehradzkiej są wspierane przez Fundację im. Friedricha Eberta.

Piotr Ostrowski

Stanowisko

przewodniczących związków

zawodowych Grupy Wyszehradzkiej

Budapeszt, 10-11 maja 2018 r.

Przewodniczący konfederacji związków zawodowych krajów Grupy Wyszehradzkiej, tj. CMKOS, ÉSZT, Liga, MASZSZ, Munkástanácsok, SZEF, FZZ, OPZZ, NSZZ „Solidarność” i KOZ SR, na swoim corocznym spotkaniu w Budapeszcie w dniach 10-11 maja 2018 r. dokonali przeglądu sytuacji gospodarczej, społecznej oraz tej dotyczącej zatrudnienia w krajach Grupy Wyszehradzkiej, ze szczególnym uwzględnieniem rynku pracy oraz kwestii płac i dochodów. Tradycyjnie, w spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych i Fundacji im. Friedricha Eberta.

Uczestnicy spotkania wzrócili uwagę na potrzebę podjęcia konkretnych działań w celu utrzymania siły roboczej w swoich krajach oraz w celu wyeliminowania znacznej luki płacowej. Związki zawodowe są zdania, że istnieje możliwość zmniejszenia różnicy w wynagrodzeniach między Wschodem i Zachodem, w oparciu o realistyczną ocenę oraz rzeczywiste wyniki gospodarek krajowych. Z zadowoleniem przyjęli, że w Rocznej Analizie Wzrostu na rok 2018 (AGS) podkreślono również znaczenie zwiększenia realnych dochodów i zmniejszenia nierówności.

Podkreślili, że płace nie powinny być wyłączone z koordynacji funkcjonującego obecnie jednolitego rynku UE oraz koordynacji polityki społecznej w ramach prawa wspólnotowego. Europejski Filar Praw Społecznych zmierza w tym kierunku, a twarde regulacje zarówno na poziomie europejskim jak i krajowym sprzyjałyby konwergencji realnych standardów życia i uniemożliwiałyby import dumpingu społecznego. Tym samym, na etapie jego wdrażania związki zawodowe oczekują znacznych środków od rządów krajowych oraz instytucji europejskich, w oparciu o pakiet dotyczący zatrudnienia z 2012 r. Związki zawodowe traktują zasadę nr 6 Filaru "Pracownicy mają prawo do sprawiedliwych wynagrodzeń, które zapewniają przyzwoity standard życia", a najistotniejszym celem jest, aby minimalne płace osiągnęły 60% mediany wynagrodzeń lub 50% przeciętnej płacy, w zależności od tego, która z tych wartości jest korzystniejsza dla pracowników. Związki zawodowe rozważają ustanowienie instrumentu europejskiej płacy minimalnej, który może prowadzić do konwergencji podwyżek płac oraz może pomóc w walce z biedą i dumpingiem socjalnym. Aby zapewnić wysokiej jakości usługi publiczne płace w sektorze prywatnym i publicznym muszą być harmonizowane w górę. Musimy przeciwdziałać sytuacji w której niskie dochody są główną przyczyną emigracji, także najlepiej wykształconych osób młodych.

Związki zawodowe krajów Grupy Wyszehradzkiej wspierają inicjatywę EKZZ dotyczącą powołania Europejskiego Sojuszu na rzecz Konwergencji Podwyżek Płac, tak aby wszyscy Europejczycy mogli czerpać korzyści z sprawiedliwego podziału dochodów i dóbr wytwarzanych w Europie oraz utrzymywali kontakt z nadrabiającymi zaległości. W ten sposób można także znacząco wspierać koncepcję jednolitego rynku i unii walutowej. Tego właśnie oczekują pracownicy i obywatele krajów Grupy Wyszehradzkiej, a to tylko może zapobiec nastrojom antyeuropejskim, populizmowi i skrajnej prawicy. Związki zawodowe uznają za ważne, by organizacje pracodawców, rządy i międzynarodowe firmy dołączyły do tej koalicji z konkretnymi działaniami. Związki zawodowe są gotowe zaangażować się w rzeczywiste i zorientowane na konkrene efekty negocjacje zbiorowe, dialog społeczny i trójstronne partnerstwo oraz zaprosić do tego swoich partnerów.

Związki zawodowe państw Grupy Wyszehradzkiej rozpoczynają negocjacje w swoich krajach w celu wdrożenia w praktyce Europejskiego Filaru Praw Socjalnych, którego celem jest uczynienie z niego udanego projektu zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym. W tym celu związki zawodowe uznają za niezbędne podjęcie konkretnych środków w celu wyegzekwowania demokratycznych warunków w świecie pracy i realizacji praw socjalnych, a także zapewnienia dobrze funkcjonujących stosunków pracy. Skuteczne funkcjonowanie dialogu społecznego, trójstronności i rokowań zbiorowych, oparte na rzeczywistym włączeniu i zaangażowaniu wszystkich stron, stanowią tego podstawowy warunek. Przywrócenie prawdziwych trójstronnych ram negocjacyjnych jest niezbędna w krajach, w których wykluczono partnerów społecznych.

Budapeszt, 11 maj 2018 r.