Stres w miejscu pracy to temat kilkakrotnie podejmowany w ostatnim czasie przez sejmową Radę Ochrony Pracy.

Rada, mając na uwadze wagę problemu, na czerwcowym posiedzeniu przyjęła w tej sprawie Stanowisko, na podstawie informacji przedstawionych przez Państwową Inspekcję Pracy oraz Centralny Instytut Ochrony Pracy – PIB.

Z informacji tych wynika, że problem stresu w pracy dotyczy od 50% do 70% polskich pracowników i pojawia się, gdy nadmierne wymagania pracy przekraczają możliwości adaptacyjne człowieka, co może powodować negatywne konsekwencje psychiczne i fizyczne. Wiążą się z nimi wymierne koszty ekonomiczne firmy, m.in. zwiększona absencja, mniejsza produktywność, wzrost liczby wypadków przy pracy czy większa fluktuacja kadr. Niepokojący jest fakt, że tylko w mniej niż połowie polskich przedsiębiorstw wiedza o tym jak kontrolować stres w pracy jest wystarczająca. Natomiast informacje na temat tego, jak włączyć zagrożenia psychospołeczne prowadzące do wystąpienia stresu w ocenę ryzyka zawodowego w przedsiębiorstwie, są niedostateczne w ponad połowie polskich przedsiębiorstw.

Państwowa Inspekcja Pracy w ramach programu prewencyjnego „Przeciwdziałanie negatywnym skutkom stresu w miejscu pracy” realizowanego w latach 2015-2017 przeprowadziła szkolenia w 369 przedsiębiorstwach (zwłaszcza małych i średnich) obejmując nimi 34 500 pracowników. W programie tym zaproponowano przedsiębiorstwom jedną z 3 ścieżek szkolenia, które miały na celu: 1) identyfikację stresorów występujących w danym środowisku pracy; 2) przeprowadzenie szkolenia na temat przeciwdziałania stresowi; 3) identyfikację stresorów oraz przeprowadzenie szkolenia ukierunkowanego w szczególności na stresory zidentyfikowane w danym konkretnym środowisku pracy. Szkolenia te cieszyły się dużym zainteresowaniem wśród pracodawców i pracowników.

Na podstawie wyników ostatnich badań prowadzonych przez Centralny Instytut Ochrony Pracy– Państwowy Instytut Badawczy na temat stresu, w szczególności związanego z najbardziej powszechnymi stresorami dotyczącymi polskich pracowników, wskazano, że są nimi: niepewność pracy, krótkoterminowe umowy o pracę, intensywność pracy, niejasność roli zawodowej, brak możliwości wpływania na swoją pracę, brak wsparcia społecznego, narażenie na niepożądane zachowania w pracy oraz digitalizacja procesów pracy/nowe technologie. Przedstawiono także skutki narażenia na te stresory oraz sposoby ich eliminacji bądź łagodzenia.

Na podstawie analizy materiałów i po przeprowadzonej dyskusji Rada przyjęła rekomendacje i uznała za konieczne:

1. Kontynuowanie systematycznych kontroli przedsiębiorstw przez Państwową Inspekcję Pracy pod kątem przestrzegania w nich przepisów Kodeksu Pracy związanych z zagrożeniami psychospołecznymi, w tym przeciwdziałaniem mobbingowi w pracy, przestrzeganiem czasu pracy oraz informowaniem pracowników o zapobieganiu występowania zagrożeń psychospołecznych. Kontrole te powinny dotyczyć także prawidłowego przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego, w której nie można pomijać zagrożeń psychospołecznych w miejscu pracy.

2. Kontynuowanie prowadzonych przez Państwową Inspekcję Pracy oraz certyfikowane ośrodki szkoleń dla pracodawców z zakresu przeciwdziałania stresowi, w tym mobbingowi w pracy.

3. Stałe monitorowanie dynamicznie zmieniających się zjawisk na rynku pracy pod kątem pojawiania się nowych zagrożeń psychospołecznych oraz ich wpływu na samopoczucie i zdrowie pracowników, a także ewaluację konkretnych rozwiązań zmierzających do ograniczania zjawiska stresu w pracy przez instytuty badawcze, w tym przez Centralny Instytut Ochrony Pracy– Państwowy Instytut Badawczy.

4. Wspieranie partnerów społecznych w skutecznej implementacji na polskim rynku pracy europejskich porozumień dotyczących: stresu w pracy, przemocy i nękania w pracy oraz aktywnego starzenia się i solidarności międzypokoleniowej.

(rg)