Czerwcowe posiedzenie Rady Ochrony Pracy poświęcono było przedstawieniu przez Głównego Inspektora Pracy Sprawozdania z działalności Państwowej Inspekcji Pracy za 2017. Kierownictwo inspekcji pracy na czele z Głównym Inspektorem Pracy Wiesławem Łyszczkiem zaprezentowało wyniki działalności kontrolnej i prewencyjnej z roku ubiegłego.

W posiedzeniu uczestniczyli członkowie Rady, w tym rekomendowani przez OPZZ.

Poniżej kilka najważniejszych informacji:

W 2017r. inspektorzy pracy przeprowadzili prawie 81 tys. kontroli u 64 tys. pracodawców i innych podmiotów gospodarczych. Skutki działań kontrolnych to np. zlikwidowanie bezpośrednich zagrożeń dla życia i zdrowia dla ponad 77 tys. zatrudnionych, wyegzekwowanie wynagrodzeń i innych świadczeń ze stosunku pracy na kwotę ok. 136 mln zł dla 87 tys. pracowników czy otrzymanie umów o pracę dla ponad 17 tys. osób, które pracowały w oparciu o umowę cywilnoprawną lub bez żadnej umowy.

Czas pracy jest zawsze tematem ,,wrażliwym” dla większości branż gospodarki, stąd przeprowadzono niemal 1900 kompleksowych kontroli czasu pracy oraz wypłaty wynagrodzeń i innych świadczeń za pracę w podmiotach zatrudniających łącznie ponad 290 tys. osób. Niestety, jak wskazał Główny Inspektor Pracy co czwarta kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie regulaminu pracy lub obwieszczeniu systemów czasu pracy, rozkładów czasu pracy i okresów rozliczeniowych. Kontrole wskazały, że nie przestrzegano zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

Wciąż najczęstszymi nieprawidłowościami są wypłaty wynagrodzeń i innych świadczeń ze stosunku pracy czy naruszenia przepisu nakazującego rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych. Po raz pierwszy w tym roku kontrolowano realizację zadań wynikających z ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę dla osób świadczących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych - inspektorzy pracy przeprowadzili 19,5 tys. kontroli. Wciąż znaczącą skalę stanowią wykroczenia przeciwko prawom pracownika (ponad 62,6 tys.), z których większość dotyczyła warunków pracy, wypłaty wynagrodzenia oraz czasu pracy. Na sprawców wykroczeń nałożono 14,7 tys. mandatów na kwotę 17,7 mln zł.

Najczęściej występujące problemy w skargach pracowników kierowanych do inspektorów pracy dotyczące spraw płacowych to niewypłacanie wynagrodzeń (33,9%), niewypłacanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (10,2%), nieterminowe wypacanie wynagrodzenia (10%), niewypłacanie wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych lub/i dodatku do wynagrodzenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych(7,6%), pozostałe skargi płacowe (38,3%).

W zakresie przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy – najczęściej kontrolowanymi były te branże, w których zagrożenia dla życia pracujących i ryzyko utraty zdrowia były szczególnie wysokie. Najwięcej naruszeń wskazano w zakresie wymagań zasadniczych dla maszyn, urządzeń i środków ochrony indywidualnej w ramach nadzoru rynku, zatrudniania osób niepełnosprawnych, zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa w zakładach prowadzących działalność przemysłową, w tym w zakładach dużego i zwiększonego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, w zakładach azotowych oraz branży paliwowej, a także w budownictwie, transporcie, gospodarce magazynowej i w leśnictwie. Inne najważniejsze dane statystyczne w tym obszarze to: ponad 306 tys. decyzji dot. bhp w tym: ponad 10 tys. wstrzymania eksploatacji maszyn, niemal 7 tys. Wstrzymania prac, 513 ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków czy prawie 2 tys. nakazania badań i pomiarów. Rozstrzygnięcia wniosków do sądów o ukaranie są wciąż na niskim poziomie: kwota grzywien orzeczonych przez sądy ogółem to 5,8 mln zł (średnia grzywny 2,5 tys. zł), a kwota grzywien nakładanych przez inspektorów pracy w drodze mandatów karnych to ogółem 17,7 mln zł (średnia wysokość mandatu to 1,2 tys. zł).

W dyskusji członkowie Rady zwracali uwagę na konieczność realizacji wniosków legislacyjnych, kontynuowanie kampanii i działań prewencyjnych realizowanych w zakresie zadań długofalowych, pierwszych kontrolach o charakterze instruktażowo – audytowym, finansowaniu działalności inspekcji pracy i planów na przyszłość.

Tradycyjnie, jak co roku tematyka współpracy z organami Państwowej Inspekcji Pracy oraz ocena działalności prewencyjnej i kontrolnej zawartej w Sprawozdaniu Głównego Inspektora Pracy będzie przedmiotem posiedzenia Rady OPZZ z udziałem kierownictwa PIP, we wrześniu br.

(rg)

Na zdjęciu: Wiesław Łyszczek, Główny Inspektor Pracy (fot. www.pip.gov.pl )