Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt III UK 150/18 uznał, że praca przy komputerze z monitorem kineskopowym jest pracą w szczególnych warunkach, wymienioną w wykazie A dziale XIV, poz. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Sąd Najwyższy wskazał przy tym, że brak jest regulacji normatywnej, która pozwalałby przyjąć, że każda praca w pełnym wymiarze czasu na stanowisku wyposażonym w monitor ekranowy jest pracą w szczególnych warunkach. Takiej kwalifikacji prawnej podlega jedynie praca przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych, jeżeli szczególnie oddziaływa na wzrok pracownika i wymaga precyzyjnego widzenia. Obie te właściwości muszą więc wystąpić łącznie, w kwalifikowanym stopniu. Wyrok Sądu Najwyższego dotyczy informatyczki, która w okresie zatrudnienia od 1988 r. do 2008 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała pracę przy dwóch monitorach z ekranami kineskopowymi CRT (porównywała wprowadzane dane, wychwytywała błędy w oprogramowaniu i przenosiła dane).

     Przedmiotowy wyrok Sądu Najwyższego otwiera ubezpieczonym możliwość, po wystąpieniu z wnioskiem do ZUS, uzyskania rekompensaty, o której mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1924), jeżeli spełnią opisane wyżej warunki oraz warunki określone w ustawie o emeryturach pomostowych. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. ZUS po rozpatrzeniu wniosku i wydaniu korzystnej decyzji, doliczy tym osobom dodatkową kwotę do kapitału początkowego, co z kolei przełoży się na podwyżkę otrzymywanej przez nich emerytury. Wyrok ten może mieć istotne znaczenie również dla osób ubiegających się o uzyskanie prawa do emerytury pomostowej.

MK