Niejednakowa sytuacja prawna osób urodzonych w 1953 roku na tle wyroku TK z 6 marca (P 20/16).

W dniu 21 marca 2019 r. został opublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. (P 20/16), Dziennik Ustaw poz. 539. Niestety, dopiero pisemne uzasadnienie wyroku wyjaśni szereg skomplikowanych problemów.

Sytuacja prawna osób, których dotyczy ten wyrok jest zróżnicowana:

- pierwsza grupa to kobiety, które odwołały się od decyzji ZUS do sądu. W terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą one wnieść, na podstawie art. 401¹, 405 i 407 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1360), skargę o wznowienie postępowania do sądu.

- druga grupa to kobiety, które złożyły wniosek o emeryturę po ukończeniu powszechnego wieku, ale nie odwołały się od decyzji ZUS do sądu. W terminie miesiąca od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego (do 23 kwietnia br.) mogą one, na podstawie art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), żądać od ZUS-u wznowienia postępowania. ZUS po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego uchyli decyzję o przyznaniu emerytury i ponownie przeliczy świadczenie.

W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania uchylenie decyzji nie będzie mogło nastąpić, bo od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Decyzja taka nie eliminuje z obrotu prawnego wadliwej decyzji, ale stanowi podstawę do wszczęcia postępowania odszkodowawczego.

- trzecia grupa to kobiety, które nadal pobierają wcześniejsze emerytury i nie złożyły dotychczas wniosku do ZUS o przyznanie emerytury. Ich emerytura zostanie wyliczona
z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu (bez pomniejszania kapitału o sumę wypłaconych wcześniej świadczeń), a więc mogą liczyć na wydanie decyzji na korzystniejszych zasadach.

Niniejsze opracowanie sporządzone zostało na podstawie obecnie obowiązujących przepisów. Ostateczną informację, jak będzie wykonany wyrok TK będzie można otrzymać po sporządzeniu pisemnego uzasadnienia wyroku TK.

M.K.