W dniu 9.04.2019r. odbyło się kolejne wspólne posiedzenie Grupy roboczej ds. równości szans i niedyskryminacji oraz Grupy roboczej ds. zasady równości szans kobiet i mężczyzn. członkiem grup z ramienia OPZZ jest Zygmunt Mierzejewski. Z jego inicjatywy posiedzenia obu grup odbywają się wspólnie.

Strona rządowa omówiła stan realizacji programu Dostępność +. Poniżej krótka informacja na temat tego programu przyjętego w lipcu 2018r. przez Radę Ministrów.

Dostępność to cecha, dzięki której z produktów, usług i przestrzeni może korzystać na równi jak największa liczba osób. Osoba niewidoma może wypożyczyć książkę albo uzyskać dostęp do papierowych dokumentów, ale nie ma możliwości samodzielnego zapoznania się z ich treścią. Tak samo osoba głucha lub słabosłysząca może włączyć telewizor, jak każdy inny człowiek, ale uzyskanie informacji będzie dla niej znacznie utrudnione lub nawet niemożliwe. Szacuje się, że nawet 30% społeczeństwa może mieć trwałe lub czasowe ograniczenia w mobilności czy percepcji (np. ludzie poruszający się przy pomocy kul, lasek, balkoników, protez, wózków inwalidzkich), niesłyszący, niedowidzący, z trudnościami manualnymi i poznawczymi (na przykład po udarze, chorujący na Alzheimera), kobiety w ciąży, osoby z wózkiem dziecięcym, z ciężkim bagażem oraz słabsze fizycznie, mające trudności w poruszaniu się itp. Polskie społeczeństwo się zmienia – jest coraz starsze. Obecnie w Polsce żyje prawie 9 milionów osób powyżej 60. roku życia. W 2030 roku będzie ich 10,7 i będą stanowić blisko 30% ludności. Dlatego tak bardzo potrzebne są działania jak Program Dostępność Plus. Program to pierwsze i kompleksowe ujęcie tematyki dostępności w Polsce. Jego celem jest zapewnienie swobodnego dostępu do dóbr, usług oraz możliwości udziału w życiu społecznym i publicznym osób o szczególnych potrzebach. Koncentrujemy się na dostosowaniu przestrzeni publicznej, architektury, transportu i produktów do wymagań wszystkich obywateli.

Program jest dla wszystkich, w tym szczególnie dla osób starszych i osób z niepełnosprawnościami, wymaga wspólnego wysiłku – współpracy rządu, organizacji pozarządowych, samorządu i obywateli, jest zaplanowany na wiele lat, zmiany wymagają czasu, ale też zmieniające się społeczeństwo będzie tych zmian coraz bardziej potrzebować, jest kompleksowy, dotyka bardzo wielu ważnych sfer życia obywateli, nie generuje nowych kosztów, udoskonala już zaplanowane inwestycje, powstał przy znaczącym współudziale środowiska osób z niepełnosprawnościami.

W programie wspieramy 8 obszarów: architektura, transport, edukacja, służba zdrowia, cyfryzacja, usługi, konkurencyjność i koordynacja.

Architektura - Poprawa dostępności bloków, mieszkań, instytucji publicznych i otaczającej nas przestrzeni. Wszystkie nowe inwestycje budowlane będą spełniać warunki dostępności. Będą projektowane tak, aby każdy mógł z łatwością z nich korzystać. Dla istniejących budynków, pojawią się nowe możliwości ich modernizacji (na przykład montaż barierek, podjazdów, dźwigów, lekko otwierających się drzwi czy automatycznego oświetlenia).

Transport - Wszystkie nowo zakupione autobusy, tramwaje i pociągi będą dostępne dla osób o szczególnych potrzebach. Działania dotyczą nie tylko pojazdów, ale również całej infrastruktury okołotransportowej. Planujemy sukcesywne modernizowanie dworców, przystanków, zajezdni, poczekalni, peronów i węzłów przesiadkowych.

Edukacja- Inwestycje, zakup wyposażenia i lepsza organizacja placówek oświatowych. Wyposażenie ich w sprzęt do nauczania np. niewidomych czy niesłyszących uczniów, lepsze oznaczenie pomieszczeń i korytarzy, kształcenie nauczycieli i przyszłych profesjonalistów. Przedszkola, szkoły i uczelnie staną się miejscami przyjaznymi wszystkim. Wiedza o dostępności pojawi się jako element programów nauczania w różnych zawodach np. architekt, urbanista czy programista.

Służba zdrowia - Planujemy poprawę dostępności architektonicznej przychodni i szpitali, które będą wyposażone w sprzęt ułatwiający komunikację (z osobą niesłyszącą, z osobą z zaburzeniami mowy)oraz swobodne poruszanie się (oznaczenia, podjazdy, odnośniki).Zostaną wprowadzone zmiany w procedurach z uwzględnieniem różnych potrzeb pacjentów oraz dodatkowe inwestycje w obszarze telemedycyny.

Cyfryzacja  - Wszystkie serwisy administracji rządowej staną się dostępne tak, aby każdy obywatel mógł załatwić sprawę urzędową w szybki i wygodny sposób. Nadawców programów telewizyjnych będą zobowiązani do zapewnienia dostępności odbioru treści dla osób z różnymi niepełnosprawnościami.

Usługi - Osobom z niepełnosprawnościami zostanie zapewniona możliwość swobodnego skorzystania z usług powszechnych (komunikacja, poczta, transport, zakupy), także w wersji on-line. Zwiększy się dostępu do różnego rodzaju wydarzeń kulturalnych i społecznych np. poprzez poprawę dostępności obiektów sportowych, terenów rekreacyjnych oraz zabytków i miejsc kultury. Chcemy, żeby osoby z niepełnosprawnością albo z krótkotrwałą dysfunkcją ruchu nie były ograniczone żadnymi barierami, żeby mogły korzystać z życia społecznego na równych prawach.

Konkurencyjność przedsiębiorstw- Chcemy wspierać przedsiębiorstwa przy wprowadzaniu nowych, innowacyjnych produktów, technologii i usług. Wszystkie wspierane przez nas projekty będą miały na celu ogólne polepszenie jakości życia społeczeństwa. Projekty te będą dotyczyć różnych dziedzin m.in. ekologii, zdrowia, edukacji. Powstaną centra wiedzy projektowania uniwersalnego, dzięki czemu coraz więcej produktów i usług będzie dostosowana do potrzeb różnych odbiorców.

Koordynacja- Zapewnienie ośrodka koordynującego, którego zadaniem będzie tworzenie polityki państwa i zarządzanie procesami w zakresie poprawy dostępności. Program zakłada przygotowanie odrębnej, horyzontalnej ustawy o dostępności. Jej celem będzie stworzenie podstaw prawnych dla efektywnego wdrażania dostępności. Niezależnie od zmian w prawie krajowym - niezbędna jest zmiana mentalności. By to zrobić konieczna jest szeroka edukacja społeczna podnosząca świadomość i kształcenie różnych grup zawodowych w praktycznym zastosowaniu uniwersalnego projektowania.

Finansowanie - Wartość inwestycji przyczyniających się do realizacji Programu wyniesie w perspektywie 2018-25 ok. 23 mld zł. Źródłami finansowania są fundusze europejskie, tzw. fundusze norweskie i EOG oraz publiczne środki krajowe (budżet państwa, środki jednostek samorządu terytorialnego, środki PFRON).Skala inwestycji jest duża, ale nie spowoduje istotnego obciążenia dla budżetu kraju czy samorządów gdyż Program został zaplanowany na kilka najbliższych lat. Impuls budżetowy z jakiego Polska korzysta w ramach europejskiej polityki spójności jest doskonałą okazją do zaprojektowania lepszego, bardziej przyjaznego otoczenia dla nas wszystkich.

Dotychczas powołano Radę Dostępności (50 ekspertów) i rozpoczęto prace we wszystkich zaplanowanych 44 działaniach.

Zygmunt Mierzejewski odniósł się do przygotowywanego obecnie projektu działań w nowym okresie programowania. Są w kwietniu powoływane grupy robocze, które będą przygotowywać założenia do nowej Umowy Partnerstwa na bazie 5 celów tematycznych. W czerwcu będzie gotowy projekt Umowy Partnerstwa i zaczniemy prace nad poszczególnymi Programami Operacyjnymi. Jakie działania planowane są ze strony MIiR, aby włączyć twórców omawianych zasad w prace koncepcyjne w poszczególnych grupach? Przedstawiciel strony rządowej odpowiedzieli, że zapisy tak są konstruowane, aby zahaczały o nowy okres programowania i MIiR będzie śledził czy są dostatecznie uwzględnione w zapisach Umowy Partnerstwa.

Następnie przedstawiony został postęp prac w negocjacjach dotyczących nowego otwarcia Europejskiego Funduszu Społecznego. Od wielu miesięcy prezentacje postępu prac są niezmienne. Obecnie negocjowane w KE są poprawki zgłaszane przez poszczególne państwa (160 poprawek.) Wstępnie ustalono, że na EFS w całej UE będzie 100 mld euro. Zmniejszony będzie EFRR więc pewne horyzontalne działania przejmiemy centralnie. Trwają negocjacje w tym zakresie. ZM zapytał, kiedy otrzymamy informacje obiecaną przez stronę rządową rok temu na temat woj. mazowieckiego. Czy opłaca siego podzielić na dwa regiony? Odpowiedziano, że prace trwają. W prezentacji brak ewaluacji jako działanie partnerów społecznych. Zostanie dopisane.

Następnie przedstawiciele instytucji pośredniczących omawiali postęp w realizacji obu zasad horyzontalnych (standardy minimum i dostępności.) Nie było się czym tak naprawdę pochwalić przy prezentacjach regionów. Lepiej sytuacja wygląda w programach centralnych.

ZM