W dniu 15.10.2019r odbyło się kolejne posiedzenie Komitetu Umowy Partnerstwa.

Dla przypomnienia: Komitet ds. Umowy Partnerstwa jest głównym organem wspierającym Ministra Rozwoju w procesie koordynacji wykorzystywania środków Unii Europejskiej, zgodnie z przyjętymi przez Polskę zobowiązaniami. Podstawę prawną funkcjonowania Komitetu stanowi artykuł 14l ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Do najważniejszych zadań Komitetu ds. Umowy Partnerstwa należą:

przegląd wdrażania Umowy Partnerstwa oraz programów służących jej realizacji,

formułowanie propozycji zmian Umowy Partnerstwa,

analizowanie zagadnień o charakterze horyzontalnym, mających wpływ na realizację Umowy Partnerstwa,

w przypadku stwierdzenia opóźnień lub problemów systemowych, związanych z realizacją Umowy Partnerstwa, wydawanie rekomendacji instytucjom zarządzającym,

ocena realizacji 11 celów tematycznych, dotyczących Funduszy Europejskich,

ocena realizacji celów Strategii Europa 2020 oraz Zaleceń Rady w ramach interwencji polityki spójności,

monitorowanie komplementarności wsparcia wdrażanych w Polsce programów, dofinansowanych ze środków Unii Europejskiej,

ocena spójności realizowanych działań, zarówno w kontekście wdrażania funduszy europejskich w Polsce, jak również pozostałych inicjatyw stworzonych na poziomie Unii Europejskiej (np. ERASMUS, Strategia dla Regionu Morza Bałtyckiego

W pracach Komitetu ze strony OPZZ udział bierze Zygmunt Mierzejewski.

W pierwszym punkcie obrad strona rządowa przedstawiła realizacje programów polityki spójności 2014-2020.

Środki wypłacone Polsce oraz pozostałym Państwom Członkowskim UE tytułem refundacji płatności pośrednich 2014-2020 - Polska prawie 24 mln euro to daje zdecydowane pierwsze miejsce wśród krajów UE

W ramach perspektywy 2014-2020 już cztery państwa członkowskie bezpowrotnie utraciły część alokacji UE w związku z zasadą n+3 łącznie 219,7 mln EUR (EFRR, EFS & YEI), z tego: EFRR: Słowacja - 147,3 mln EUR W. Brytania - 26,5 mln EUR Francja - 127 tys. EUR Szwecja - 20 tys. EUR; EFS & YEI: Włochy - 26,2 mln EUR W. Brytania - 19,3 mln EUR Szwecja - 296 tys. EUR.

Postęp we wdrażaniu programów operacyjnych w ujęciu dynamicznym (KPO+RPO) umowy podpisane i wydatki beneficjentów rozliczone stan na 30 września 2019 r. Wnioski 127% alokacji, umowy 76%, wydatki 35%..Dla przypomnienia alokacja wynosi 337 mld zł.

Zgodnie z postulatem zgłoszonym przez ZM przedstawiono wykres dotyczący kontraktacji w porównaniu do poprzedniego okresu programowania. Obecnie 76,3% alokacji w poprzednim okresie 74,9%. Certyfikacja 41,2% obecnie 34,6% w poprzednim okresie.

NIEDOBÓR / NADWYŻKA - Realizacja certyfikacji do KE do minimalnych celów n+3 do wykonania do końca roku 2020 – stan na 30 września 2019 r.POIiS + 856 mln EUR ,POIR -268mln EUR. Podkarpackie +141 mln EUR a śląskie -260 mln EUR.

Następnie przedstawiono stan wdrażania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020

74%złozonych wniosków, 55,84%kontraktacja, 36,26% wartość płatności. Od początku realizacji Programu do 29 września 2019 r. zostało złożonych ponad 4,5 mln wniosków o przyznanie pomocy na kwotę ok. 45,5 mld zł, natomiast liczba zawartych umów lub wydanych decyzji wyniosła ponad 3,4 mln na kwotę ok. 33,1 mld zł Do 29 września 2019 r. na rzecz beneficjentów wypłacono 21,12 mld zł, co stanowi ok. 36,26% alokacji środków Programu. Wsparcie otrzymało blisko 957 tys. beneficjentów

Uwzględniając prognozowaną w tym roku nadwyżkę dla N+3, obecne działania skupiają się na zintensyfikowaniu kontraktacji w ramach działań inwestycyjnych i premiowych (ARiMR przekazuje cotygodniowe raporty zawierające plan i postępy w realizacji).

Priorytet 3:Wspieranie organizacji łańcucha żywnościowego, w tym przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych, dobrostanu zwierząt oraz zarządzania ryzykiem w rolnictwie .W przypadku priorytetu 3 nie osiągnięto celu pośredniego. Niewykonanie celu skutkuje koniecznością przesunięcia rezerwy wykonania z priorytetu 3 – ok. 96 mln euro (61 mln euro środków EFRROW). IZ zaproponowała przesunięcie ww. kwoty do priorytetu 6 na działanie „Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich.

Kolejno podsumowano stan wdrażania Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze” na lata 2014-2020 z uwzględnieniem ewentualnego zagrożenia realizacji zasady n+3. Alokacja 3 103 mln zł Złożone wnioski o dofinansowanie 2 986 mln zł (96,23%) Podpisane umowy 1542,8 mln zł (49,70%) Wydatki do certyfikowania 721,7 mln zł (23,25%)

Działanie 6 zintegrowany nadzór morski wykonanie 0%. Zygmunt Mierzejewski dopytywał się dlaczego wykonanie jest zerowe w działaniu 6. To działanie zostało wstawione z polecenia KE i jak widać KE się pomyliła w oczekiwaniach.

Następnie przedstawiono wyniki ewaluacji mid-term programów operacyjnych realizowanych w ramach Umowy Partnerstwa 2014-2020 dla potrzeb przeglądu śródokresowego, w tym realizacji zapisów ram i rezerwy wykonania

ocena celów tematycznych:1.Wzmacnianie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji

wnioski: zmniejszenie alokacji w tych programach operacyjnych, gdzie barierą jest popyt ze strony uprawnionych podmiotów, zapewnienie przepływu informacji pomiędzy IZ KPO/RPO w zakresie stosowanych skutecznych rozwiązań

CT2 Zwiększenie dostępności, stopnia wykorzystania i jakości technologii informacyjno-komunikacyjnych

zalecenie rewizji wskaźników w RPO

kontynuowanie projektów związanych z podnoszeniem kompetencji cyfrowych, zwracając uwagę na zmieniający się charakter potrzeb w tym zakresie

dobra praktyka - mechanizm aukcyjny w konkursach związanych z infrastrukturą liniową

CT3 Wzmacnianie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw

Należy kontynuować wsparcie MSP, przy czym dla realizacji celów rozwojowych krajui

regionów - powinno być ono coraz silniej ukierunkowane.

Zleca się kontynuowanie przechodzenia od mechanizmów wsparcia bezzwrotnego do

finansowania wsparcia zwrotnego (w tym również poszerzania katalogu względem

najpopularniejszych obecnie pożyczek).

CT4 Wspieranie przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach

inwestycje w poprawę efektywności energetycznej oraz w zastosowanie odnawialnych źródeł

energii i transport niskoemisyjny nadal będą odgrywać istotną rolę dla ograniczenia negatywnego

oddziaływania na środowisko ,potrzeba wzmocnienia wsparcia na rzecz MŚP w zakresie poprawy

efektywności energetycznej, potrzeba wzmocnienia wsparcia na rzecz poprawy efektywności

energetycznej mieszkalnych budynków komunalnych (w tym socjalnych), podwyższenie limitu

mocy dla wytwarzania energii w kogeneracji w ramach linii demarkacyjnej między RPO a POIiŚ

w przyszłej perspektywie finansowej, duże znaczenie instrumentu ZIT i innych form współpracy

nawiązywanej między samorządami dla efektywności przedsięwzięć z zakresu niskoemisyjnego

transportu miejskiego

CT5 Promowanie dostosowania do zmian klimatu, zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem

należy kontynuować tego typu wsparcie w kolejnej perspektywie.

ustalić, czy projekty, które miały zostać przejęte przez Wody Polskie będą faktycznie realizowane

biorąc pod uwagę stosunkowo krótki czas na ich realizację. Jeśli nie będzie to możliwe, należy

przesunąć środki na inne działania.

CT6 Zachowanie i ochrona środowiska naturalnego oraz wspieranie efektywnego gospodarowania

zasobami

generalny poziom osiągnięcia wskaźników finansowych RW jest wysoki, zasadne będzie zwrócenie

uwagi na projekty PI6a. W zakresie KOŚ należy podkreślić zasadność

realizacji projektów w kierunku stabilizacji beztlenowej. Projekt przyzakładowej biogazowni

mógłby w znaczący sposób wspomóc realizację planów energetycznych gmin.

W obecnej sytuacji warto skoncentrować się jednak na oddziaływaniu na czynniki zewnętrzne

tj. przede wszystkim właściwa legislacja krajowa oraz wdrożenie kompleksowych rozwiązań

zapewniających zagospodarowanie odpadów wysortowanych w RIPOK, nie identyfikuje się potrzeb

realokacji środków dotyczących CT6

CT7 Promowanie zrównoważonego transportu i usuwanie niedoborów przepustowości w

działaniu najważniejszej infrastruktury sieciowej

Konieczne jest wzmocnienie administracyjne i organizacyjne PKP PLK SA jako jednostki

odpowiedzialnej za realizację inwestycji dotyczących linii kolejowych, a także przygotowanie

zawczasu dokumentacji wykonawczej. Już w obecnej perspektywie należy zwiększyć środki

finansowe na planowane inwestycje w obszarze transportu kolejowego

CT8 Promowanie trwałego i wysokiej jakości zatrudnienia oraz wsparcie mobilności pracowników

Wprowadzić rozwiązania, które wyeliminują zjawisko rywalizowania o uczestników projektów

pomiędzy podmiotami wdrażającymi projekty

Kontynuować i poszerzyć skalę działań dedykowanych osobom pracującym w trudnej sytuacji

ekonomicznej i zatrudnionym na podstawie umów, które nie zapewniają stabilności zatrudnienia.

Dotarcie do osób w pozostających w szczególnej sytuacji na rynku pracy, o mniejszej employability,

wymaga z kolei wzmocnienia działań rekrutacyjnych.

Uproszczenie zasad wdrażania interwencji w obszarze zdrowia (PI 8vi).

CT9 Promowanie włączenia społecznego, walka z ubóstwem i wszelką dyskryminacją

zaleca się obniżanie wartości docelowej wskaźnika Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub

wykluczeniem społecznym pracujących po opuszczeniu programu (łącznie z pracującymi na

własny rachunek) w regionach, w których IZ identyfikują trudności związane z niskim

potencjałem aplikacyjnym potencjalnych beneficjentów (PI 9i)

uproszczenie zasad wdrażania interwencji w obszarze zdrowia (PI 9 iv)

w ramach PI 9i tworzonych jest niewiele partnerstw międzysektorowych. Zidentyfikowano,

że NGO mogłyby dzięki partnerstwom z instytucjami publicznymi efektywniej realizować projekty

i uzupełniać zasoby instytucji publicznych, których te nie posiadają

jednym z rozwiązań, które mogą przyczynić się do wzrostu skuteczności działań w ramach PI 9i

jest zwiększenie w ramach regionalnych PO pomocy psychologicznej dla uczestników wsparcia,

szczególnie w kontekście zwiększenia ich motywacji do udziału we wsparciu, motywacji i

zaangażowania do zmiany swojej roli życiowej i zawodowej

jak wynika z ewaluacji śródokresowych skuteczną formą wsparcia jest odejście od

zinstytucjonalizowanej opieki na rzecz opieki w środowisku osoby wykluczonej.

Usługi asystenckie prowadzone w obszarach aktywizacji zawodowej, społecznej i edukacyjnej,

które kompleksowo odpowiadają na potrzeby osób z niepełnosprawnością są jedną z

najefektywniejszych form wsparcia w ramach PI 9iv.

w kwestii dostępności dla osób z niepełnosprawnością koniecznie jest wprowadzenie przepisów

prawnych – standardów dostępności, o czym mówi Program Dostępność Plus . W tym aspekcie

niezwykle istotne jest kontynuowanie działań w zakresie wspieranie tworzenia i rozwijania mieszkań

wspomaganych w ramach PI 9iv. W ramach PI 9iv jako część realizacji Programu zasadne będzie

organizowanie szkoleń kadry medycznej pod kątem tworzenia warunków dla pacjentów z

niepełnosprawnością

CT10 Inwestowanie w kształcenie, szkolenie oraz szkolenie zawodowe na rzecz zdobywania

umiejętności i uczenia się przez całe życie

koncentracja na rozwoju kompetencji cyfrowych i zawodowych osób o niskich kwalifikacjach

i mieszkańcach obszarów wiejskich, nieaktywnych zawodowo oraz edukacyjnie

udoskonalić pomiar efektów wsparcia przez ściślejszą weryfikację efektów kształcenia i

zbieranie danych o wsparciu EFS w międzynarodowych badaniach kompetencji

kontynuować wsparcie infrastruktury edukacyjnej i rozwoju wybranych, kluczowych kompetencji

CT11 Wzmacnianie zdolności instytucjonalnych instytucji publicznych i zainteresowanych

stron oraz sprawności administracji publicznej

Utrzymywanie się negatywnych czynników może wpływać na ograniczenie oddziaływania i

efektów interwencji w perspektywie do końca obecnego okresu programowania. Wskaźniki

pośrednie określone w ramach badań ewaluacyjnych POWER w zakresie dobrego rządzenia

powinny być monitorowane jako lepsze mierniki oddziaływania interwencji, niż wskaźniki

strategiczne UP.

Należy dążyć do wypracowania rozwiązań zmniejszających oddziaływanie obciążeń

czasowych związanych z uczestnictwem w projektach. W kontekście kolejnego okresu

programowania kluczowe jest dążenie do ścisłego powiązania projektów z wprowadzanymi

zmianami systemowymi i politykami publicznymi

W tym punkcie partnerzy społeczni przypomnieli niekonsekwencje Komisji

Europejskiej. W zapisach i wystąpieniach w Brukseli podkreślają konieczność

wsparcia dialogu społecznego a w Polsce likwidują działania , które temu mają

służyć

Kolejnym punktem obrad było przedstawienie podziału rezerwy wykonania oraz zmiany w

krajowych programach operacyjnych pod kątem przeglądu śródokresowego:

Decyzja KE dotycząca zrealizowania celów pośrednich oraz przyznania rezerwy wykonania

jest dokonywana na podstawie sprawozdań rocznych z realizacji programu za 2018 r. (AIR)

Wartości wskaźników w ramach są wykazywane na podstawie wniosków o płatność, które zostały

przesłane do KE w 2019 (przed złożeniem sprawozdania) ale, które dotyczą płatności dokonanych

do dnia 31.12.2018 r.

Najbardziej interesująca dla nas jest - Zwiększona zostanie alokacja ogólna PO WER o 4,6 mln

EUR (1,7 – wkład UE) Jedynie jedna oś w programach krajowych utraciła swoją rezerwę

wykonania

Ramy wykonania w Regionalnych Programach Operacyjnych

161 osi z zachowaną rezerwą wykonania 1,84 mld EUR

5 osi z utraconą rezerwą wykonania 30,4 mln EUR

kujawsko-pomorskie

XI Rozwój lokalny kierowany przez

społeczność

łódzkie

I Badania, rozwój i komercjalizacja wiedzy

podlaskie

IX Rozwój lokalny

śląskie

I Nowoczesna gospodarka

warmińsko-mazurskie

V Środowisko przyrodnicze i racjonalne wykorzystanie zasobów

Jako ostatni punkt omówiono Stan negocjacji perspektywy 2021-2027. Z inicjatywy OPZZ

dodano w tym punkcie dyskusję oraz wydłużono czas omawiania tego punktu.

Ze względu na złożoność procesu, który trudno opisać załączam prezentacje. W swoim wystąpieniu

ZM odniósł się do poszczególnych etapów stanu negocjacji. Ocenił pozytywnie zgodę na udział w

pracach partnerów społecznych, ale szereg wątpliwości budzi przygotowanie poszczególnych KM

już bez naszego udziału. Jako niewystarczające jest tłumaczenie o zaleceniach KE odnośnie roli

partnerów społecznych, gdyż przykład dziś omawiany temu przeczy. Czy mamy przyjąć zalecenia

przysłane z Brukseli , czy zalecenia przedstawicieli sprzeczne z nimi w kraju? Dlaczego nie są

publikowane informacje jak stanowisko strony rządowej z początku negocjacji jest obecnie

realizowane. Nie ma informacji na temat dodatkowych zagrożeń. Strona rządowa w odpowiedzi

powiedziała, że na podkomitet ds. partnerstwa szczegółowe materiały przekaże. Co do rozbicia

woj. mazowieckiego to prace koncepcyjne dalej trwają.

ZM