1. Dopuszczalność wykonywania pracy zdalnej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w okresie kwarantanny.
  2. Tryb postępowania w przypadku, gdy pracownik jest zarażony COVID-19 (izolacja
    w warunkach domowych). Czy pracownik, który przechodzi chorobę bezobjawowo i zgłasza pracodawcy chęć wykonywania pracy zdalnej może zostać dopuszczony do jej świadczenia?
  3. Co w przypadku, gdy dziecko pracownika zostało poddane kwarantannie lub izolacji domowej/ zamknięto placówkę, do której uczęszcza dziecko z powodu potwierdzonego przypadku zakażenia wirusem SARS-CoV-2?


Ad. 1.

Kwarantanna oznacza odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych. Obowiązkowa kwarantanna jest traktowana na równi z niezdolnością do pracy z powodu choroby. Tak więc, osoby skierowane na kwarantannę mają prawo do świadczeń chorobowych.

Ustawa z 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 2112) wprowadziła rozwiązanie, które dopuszcza możliwość wykonywania pracy zdalnej w okresie kwarantanny. W myśl obowiązującego przepisu: „W okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, pracownicy i inne osoby zatrudnione, poddane obowiązkowej kwarantannie, mogą, za zgodą pracodawcy albo zatrudniającego, świadczyć w trybie pracy zdalnej pracę określoną w umowie i otrzymywać z tego tytułu wynagrodzenie”. W przypadku świadczenia pracy w trakcie kwarantanny pracownikowi nie przysługują świadczenia chorobowe. Otrzymuje on wówczas wyłącznie wynagrodzenie za wykonaną pracę. Możliwość wykonywania pracy w formie zdalnej istnieje, gdy rodzaj pracy pozwala na jej świadczenie zdalne, a zatrudniony ma możliwości lokalowe i techniczne do wykonywania takiej pracy. Pracodawca nie ma możliwości samodzielnego decydowania o wykonywaniu pracy zdalnej przez pracownika podczas kwarantanny.

Ad. 2.

Izolacja oznacza odosobnienie osoby lub grupy osób chorych na chorobę zakaźną albo osoby lub grupy osób podejrzanych o chorobę zakaźną, w celu uniemożliwienia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby.

Ustawą z dnia 27 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2157) dodany został art. 4 ha do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z tym przepisem, „W okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii pracownicy i inne osoby zatrudnione, poddane obowiązkowej izolacji w warunkach domowych, mogą, za zgodą pracodawcy albo zatrudniającego, świadczyć w trybie pracy zdalnej pracę określoną w umowie i otrzymywać z tego tytułu wynagrodzenie”.
W przypadku świadczenia pracy w trakcie izolacji w warunkach domowych nie
przysługują świadczenia chorobowe. Za okres nieświadczenia pracy w trakcie kwarantanny albo izolacji w warunkach domowych przysługuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 92 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, albo świadczenie pieniężne z tytułu choroby.

Możliwość świadczenia pracy przez pracownika chorego na COVID-19 uzależniona jest więc od spełnienia kilku warunków, takich jak: wyrażenie przez pracownika poddanego obowiązkowej izolacji chęci wykonywania pracy zdalnej, przebywanie pracownika w okresie obowiązkowej izolacji w domu (praca taka nie może być wykonywana jeśli pracownik znajduje się w szpitalu), pracodawca musi zgodzić się na pracę zdalną pracownika.

Pracownik, który w związku z przebywaniem na kwarantannie uzyskał zgodę pracodawcy na wykonywanie pracy w trybie zdalnym, po czym został objęty izolacją w warunkach domowych w związku z pozytywnym wynikiem testu na COVID-19, jeżeli chce dalej świadczyć pracę w trybie zdalnym, powinien uzyskać zgodę pracodawcy na wykonywanie pracy zdalnej w okresie izolacji.

Zgodnie z rozporządzeniem RADY MINISTRÓW z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, dalej jako „Rozp. RM”.

  • Osoba, u której stwierdzono zakażenie wirusem SARS-CoV-2, od dnia uzyskania pozytywnego wyniku testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2, jest poddana obowiązkowej izolacji w warunkach domowych, chyba że osoba ta została skierowana do izolatorium lub poddana hospitalizacji.
  • W przypadku objęcia przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną z powodu narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2, izolacją albo izolacją w warunkach domowych, informację o tym umieszcza się w systemie teleinformatycznym. Decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaje się. Informacja o objęciu osoby kwarantanną, izolacją albo izolacją w warunkach domowych może być przekazana tej osobie ustnie, za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, w tym przez telefon.
  • Podstawą wypłaty osobie poddanej kwarantannie albo izolacji w warunkach domowych za okres nieobecności w pracy z powodu obowiązku odbycia kwarantanny albo izolacji w warunkach domowych, wynagrodzenia, o którym mowa w art. 92 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320), lub świadczenia pieniężnego z tytułu choroby określonego w odrębnych przepisach, jest informacja w systemie teleinformatycznym, o objęciu tej osoby kwarantanną lub izolacją w warunkach domowych (§7 Rozp. RM). ZUS pozyskuje dane z tego systemu i udostępnia je płatnikom składek na ich profilach na portalu PUE ZUS.
  • Jeśli zdarzy się, że osoba ubezpieczona przebywa na kwarantannie lub w izolacji domowej, a na profilu pracodawcy na PUE ZUS nie będą widoczne odpowiednie dane, wówczas pracownik w terminie 3 dni roboczych od dnia zakończenia obowiązkowej kwarantanny albo izolacji w warunkach domowych, składa pracodawcy pisemne oświadczenie potwierdzające odbycie obowiązkowej kwarantanny albo izolacji w warunkach domowych. Oświadczenie to można złożyć również za pośrednictwem systemów teleinformatycznych.

Oświadczenie, o którym mowa wyżej zawiera:

- dane osoby, która odbyła obowiązkową kwarantannę albo izolację w warunkach domowych: imię i nazwisko, numer PESEL, jeżeli go posiada, serię i numer paszportu, jeżeli był okazywany funkcjonariuszowi Straży Granicznej w ramach kontroli, przy przekraczaniu granicy państwowej,

- dzień rozpoczęcia odbywania obowiązkowej kwarantanny albo izolacji w warunkach domowych i dzień jej zakończenia;

- podpis osoby, która odbyła obowiązkową kwarantannę albo izolację w warunkach domowych.

Na pracodawcy spoczywa odpowiedzialność za bezpieczeństwo pracownika. Jeżeli pracodawca  zaobserwował niepokojące go objawy wirusa u pracownika powinien zgłosić taki przypadek do Sanepidu. 

Ad. 3.

Osoba, która jest objęta ubezpieczeniem chorobowym ma prawo do zasiłku w razie konieczności opieki nad chorym dzieckiem, w tym także gdy dziecko zostało poddane izolacji lub kwarantannie. Z zasiłku opiekuńczego może również skorzystać rodzic, który musi zaopiekować się zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat z powodu niespodziewanego zamknięcia placówki, do której dziecko uczęszcza.

Opieka nad chorym dzieckiem

Jeśli rodzic musi zaopiekować się chorym dzieckiem i lekarz wystawi mu zaświadczenie lekarskie, to ma prawo do zasiłku opiekuńczego. Liczba dni, za które przysługuje ten zasiłek zależy od wieku i niepełnosprawności dziecka. Zasiłek opiekuńczy można otrzymać maksymalnie przez:

  • 60 dni w roku kalendarzowym - jeśli opieki wymaga chore dziecko (także z niepełnosprawnością) w wieku do 14 lat,
  • 14 dni w roku kalendarzowym - jeśli opieki wymaga chore dziecko w wieku powyżej 14 lat,
  • 30 dni w roku kalendarzowym - jeśli opieki wymaga chore dziecko z niepełnosprawnością w wieku 14-18 lat.

Opieka w razie kwarantanny lub izolacji dziecka  

Rodzic ma prawo do zasiłku opiekuńczego z powodu konieczności opieki nad dzieckiem, które zostało poddane kwarantannie lub izolacji domowej  (na podstawie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi).  Konieczność izolacji lub kwarantanny dziecka jest traktowana  jak choroba dziecka.

Zasiłek opiekuńczy w razie konieczności izolacji lub kwarantanny dziecka przysługuje w  takim samym wymiarze jak w przypadku opieki nad chorym dzieckiem (zależy od wieku i niepełnosprawności dziecka).

Opieka nad zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat

Zasiłek opiekuńczy można również otrzymać w razie konieczności opieki nad zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat w sytuacjach ściśle określonych w przepisach, m.in. w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko. Przez zamknięcie placówki rozumie się zamknięcie całej placówki, a także zamknięcie np. klasy lub grupy  przedszkolnej. Zamknięcie placówki jest nieprzewidziane, jeśli ubezpieczony dowiedział się o nim w terminie krótszym niż 7 dni przed jej zamknięciem. Zasiłek opiekuńczy za opiekę nad zdrowym dzieckiem w wieku do 8 przysługuje maksymalnie przez 60 dni w roku kalendarzowym.

Niezbędny warunek wypłaty zasiłku

Zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeśli nie ma innych osób, które są we wspólnym gospodarstwie domowym i mogą zapewnić opiekę dziecku. Nie dotyczy to jednak opieki nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat – w takiej sytuacji zasiłek przysługuje nawet wtedy, gdy inni członkowie rodziny mogliby zapewnić dziecku opiekę.

Za członka rodziny, który jest we wspólnym gospodarstwie domowym i może zapewnić opiekę dziecku nie uważa się:

  • osoby całkowicie niezdolnej do pracy;
  • osoby chorej;
  • osoby, która ze względu na wiek jest niesprawna fizycznie lub psychicznie;
  • osoby, która prowadzi gospodarstwo rolne;
  • pracownika odpoczywającego po pracy na nocnej zmianie;
  • osoby, która prowadzi działalność pozarolniczą;
  • osoby niezobowiązanej do sprawowania opieki na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeśli odmawia tej opieki.

Łączny limit dni zasiłkowych w roku

Łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego z powodu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym. Natomiast gdy opieka dotyczy wyłącznie dzieci z niepełnosprawnością (w wieku od 8 do 18 lat, a gdy są chore - od 14 do 18 lat) i innych chorych członków rodziny (w wieku od 14 lat), łączny okres wypłaty zasiłku wynosi maksymalnie 30 dni.

Wymienione limity dni, za które przysługuje zasiłek opiekuńczy, nie zależą od:

  • liczby dzieci i członków rodziny, którzy wymagają opieki;
  • liczby osób uprawnionych do tego zasiłku.

Źródło: zus.pl