Polska delegacja związkowa już pierwszego dnia udziału w COP26 usłyszała głos liderów państw rozwiniętych o przygotowaniu nowej deklaracji odejścia od węgla z poszanowaniem zasad sprawiedliwej transformacji. Państwa rozwinięte mają czas do końca lat 30. XXI wieku, a rozwijające się do końca lat 40. XXI wieku.

Grzegorz Jadwiżuk, przewodniczący Związku Zawodowego Górników w Polsce LW Bogdanka (organizacja członkowska OPZZ)


W konferencji klimatycznej COP26 w Glasgow uczestniczy również delegacja związkową reprezentowana przez związki zawodowe z różnych krajów. Z ramienia Polski biorą w niej udział czterej przedstawicieli związków zawodowych (NSZZ „Solidarność”, ZZG w Polsce, PZZ „KADRA”). Organizacje społeczne reprezentowane są przez przedstawicieli nie tylko z krajów członkowskich UE, ale też np. z Kanady, Korei, Filipin, Australii, Brazylii, jak również z kilku krajów Afryki. W konferencji osobiście bierze udział 100 związkowców. Dosyć duża grupa uczestniczy w wydarzeniu on-line.

Udział w COP26 w Glasgow jest ograniczony zasadami dotyczącymi bezpieczeństwa w związku z COVID-19. Codziennie trzeba robić testy, a po przybyciu na miejsce konferencji stać prawie godzinę w kolejce do wejścia. Spotkania stacjonarne odbywają się przy ograniczonej liczbie słuchaczy.

Deklaracja jest nieprecyzyjna

Już pierwszego dnia udziału w COP26 polska delegacja związkowa usłyszała głos liderów państw rozwiniętych o przygotowaniu nowej deklaracji odejścia od węgla z poszanowaniem zasad sprawiedliwej transformacji. Państwa rozwinięte mają czas do końca lat 30. XXI wieku, a rozwijające się do końca lat 40. XXI wieku. Sygnatariusze nowego porozumienia zobowiązali się do zakończenia wszelkich nowych inwestycji w energetykę węglową w kraju i za granicą, do rozwoju czystych technologii i efektywności energetycznej oraz objęcia pracowników likwidowanej branży węglowej programem sprawiedliwej transformacji. Jak zauważyli członkowie polskiej delegacji związkowej – nie byłoby nic złego w tej politycznej deklaracji, gdyby nie pozostawiała złudzeń, do jakiej grupy należy Polska. Inna sprawa – pod deklaracją nie podpisali się główni producenci węgla na świecie, np. Chiny, Rosja, Australia i inni. Dokument w przedstawionej formie jest na tyle nieprecyzyjny, że może w przyszłości być różnie interpretowany. Możliwe, że te obawy zdoła rozwiać Minister Klimatu i Środowiska, z którą delegacja związkowców ma zamiar porozmawiać osobiście.

Wyzwania dekarbonizacji

Konferencja jest doskonałą okazją do wywierania presji na liderach politycznych, od których związki zawodowe oczekują zapewnienia sprawiedliwości i odpowiedniego przygotowania zmian dotyczących pracowników z zagrożonych sektorów. Z tego powodu centrale przemysłowe industriAll Europe i industriAll Global we współpracy z Unite the Union zorganizowały w Glasgow spotkanie, w którym braliśmy udział. W czasie spotkania omawiano sytuację pracowników sektorów takich jak: górnictwo, hutnictwo, sektor ropy i gazu w kontekście wyzwań, jakie niesie dekarbonizacja.

Najazd bojowników

Glasgow przeżywa teraz istny najazd bojowników walczących ze zmianami klimatycznymi. W różnych miejscach miasta pojawiają się mniejsze lub większe manifestacje, ochraniane pieszo, konno i z powietrza przez niezliczone siły policji. Są to wiece pokojowe, choć słyszy się i czyta o sporadycznych niebezpiecznych incydentach.

Konferencja klimatyczna ONZ w Glasgow - COP26 – odbywa się w dniach 1-12 listopada 2021 r.