W dniu 26 listopada 2020 r. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych zorganizowało konferencję online pt. „Rynek pracy w dobie pandemii”. Podczas konferencji podsumowano zmiany, jakie zaszły na rynku pracy w dobie pandemii i przybliżono prognozy dotyczące długoterminowych skutków pandemii dla rynku pracy. Spotkanie moderował Sebastian Koćwin, Wiceprzewodniczący OPZZ.

Ewa Flaszyńska, Dyrektor Departamentu Rynku Pracy w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii, zauważyła, że od kwietnia do lipca br. notowano wzrost bezrobocia, jednak dynamika wzrostu z miesiąca na miesiąc słabła. W pierwszej połowie roku udało się zapobiec wysokiemu wzrostowi bezrobocia, nie sprawdziły się pesymistyczne prognozy dotyczące skali zwolnień grupowych. W porównaniu do sytuacji w innych państwach Unii Europejskiej bezrobocie w Polsce jest stosunkowo niskie. W ocenie Dyrektor Ewy Flaszyńskiej do końca 2020 r. bezrobocie wzrośnie, lecz nie przekroczy 8,0%.

Dr Jan Czarzasty, Kierownik Zakładu Socjologii Ekonomicznej Instytut Filozofii, Socjologii i Socjologii Ekonomicznej Szkoły Głównej Handlowej, ocenił, że pandemia przyspieszy zachodzące od lat procesy prekaryzacji, przez którą należy rozumieć m.in. wzrost elastycznych form zatrudnienia, a ponadto spowoduje, że praca zdalna stanie się trwałym elementem polityki zatrudnienia. Zagrożeniem pracy zdalnej jest zacieranie się granic między życiem zawodowym, a prywatnym, co zdaniem prelegenta jest nowym elementem prekaryzacji. Dr Czarzasty jest współautorem publikacji pt. „Oswajanie niepewności” poświęconej problematyce pracy i prekaryzacji zatrudnienia młodych, która miała premierę przed rozpoczęciem pandemii. Wnioski zawarte w książce wskazują, że mamy do czynienia ze strategią przystosowania się osób młodych do prekaryjnych warunków zatrudniania. Biorąc pod uwagę te wnioski dr Czarzasty wyraził opinię, że skłonność do buntu w dobie pandemii wśród młodych nie wzrośnie, co może ulec zmianie w razie istotnego wzrostu bezrobocia (m.in. osób samozatrudnionych) i degradacji usług publicznych.

Yuriy Karyagin, Przewodniczący Międzyzakładowego Związku Zawodowego Pracowników Ukraińskich w Polsce, podzielił się swoimi doświadczeniami z pomocy udzielanej cudzoziemcom na polskim rynku pracy przed pandemią i po jej wybuchu. W nowych realiach jednym z poważniejszych problemów pracowników migracyjnych stało się ryzyko zachorowania w razie grupowego zamieszkiwania w hostelach i procedury postępowania w razie zagrożenia. W czasie pandemii pracownicy migracyjni częściej niż przed jej wybuchem zwracali się do Związku z prośbą o pomoc w znalezieniu pracy.

Grzegorz Kuliś, Prezes Zarządu firmy Weegree, Ekspert Business Centre Club, rekomendował zniesienie różnych form zatrudnienia, w tym umów cywilnoprawnych, przy jednoczesnym obniżeniu klina podatkowego i okresu wypowiedzeń umów. Takie rozwiązanie w jego ocenie pozwoli ograniczyć nieuczciwą konkurencję. Podzielił się ponadto opinią, że polskiemu rynkowi pracy nie grozi niedostatek pracowników migracyjnych, wyrażając przy tym nadzieję na uchwalenie przez rząd polityki migracyjnej, która usprawni i uprości procedury przyjmowania pracowników migracyjnych.

Katarzyna Duda, Specjalistka ds. polityki społecznej OPZZ, zaprezentowała negatywne stanowisko OPZZ wobec wydatkowania środków Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na cele niezwiązane z celami ich utworzenia. W 2020 roku rząd kontynuuje nieuzasadnione eksploatowanie Funduszu Pracy na cele niezwiązane z jego ustawowymi zadaniami. W Tarczach antykryzysowych z Funduszu Pracy zaplanowano sfinansowanie m.in: świadczenia postojowego dla osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych oraz samozatrudnionych, a także udzielenie jednorazowej pożyczki w wysokości do 5 000 zł na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcom oraz organizacjom pozarządowym. OPZZ negatywnie ocenia ponadto zmianę wysokości składki na Fundusz Pracy, która w 2021 r. ma wynieść 1,0% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (w 2020 r. było to 2,0%). Wysokość 1,0% podstawy wymiaru składek, które odebrano Funduszowi Pracy, ma zostać przekazana na rzecz Funduszu Solidarnościowego, przez co nastąpi zmiana proporcji odprowadzania składek w obrębie tych dwóch funduszy. Trudno jest zaakceptować taki sposób prowadzenia polityki finansowej Funduszu, zwłaszcza w kontekście wysokości wypłacanych świadczeń dla osób bezrobotnych w Polsce, które należy do jednego z najniższych w Unii Europejskiej.

Po wystąpieniach panelistów odbyła się dyskusja, w której udział wzięli liczni związkowcy zrzeszeni w organizacjach członkowskich OPZZ.

Nagranie z konferencji jest dostępne pod adresem:

https://www.facebook.com/CentralaOPZZ/videos/212907463618070

KD

Wydział Polityki Społecznej, Rynku Pracy, Ubezpieczeń i Zdrowia OPZZ