W ramach kampanii Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych #More Democracy at Work (Więcej demokracji w pracy) domagamy się większego udziału pracowników w zarządzaniu przedsiębiorstwami poprzez rozszerzenie możliwości udziału ich przedstawicieli w zarządach i radach nadzorczych.

Norbert Kusiak, dyrektor Wydziału Polityki Gospodarczej i Funduszy Strukturalnych OPZZ


Doświadczenia krajowe i międzynarodowe wskazują, że partycypacja pracownicza jest szansą na rozwój firm i skutecznym narzędziem przeciwdziałania kryzysom i konfliktom w przedsiębiorstwach. Nie ma prawdziwej demokracji bez udziału pracowników w zarządzaniu firmami na poziomie zarządu i rady nadzorczej.

Udział przedstawicieli pracowników w radach nadzorczych i zarządach spółek jest normą prawną w większości państw Unii Europejskiej i dotyczy zarówno publicznych jak i prywatnych podmiotów. Niestety, w Polsce partycypacja pracownicza ograniczona jest jedynie do grupy skomercjalizowanych przedsiębiorstw państwowych, powstałych na gruncie ustawy o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników. Rozwiązanie to zostało wprowadzone w latach 90. i motywowane było potrzebą złagodzenia napięć społecznych wywołanych przez prywatyzację. Z powyższych względów partycypacja pracownicza w Polsce rozwija się przeważnie w podmiotach z udziałem Skarbu Państwa, co nie odpowiada wyzwaniom globalizacji i potrzebom współczesnych przedsiębiorstw.

Warto podkreślić, że partycypacja pracownicza jest ważnym prawem pracowników w demokratycznym państwie, zapewniającym im większy wpływ na działalność przedsiębiorstw oraz szerszy dostęp do informacji, dlatego powinna być wzmacniana nie tylko w spółkach z udziałem Skarbu Państwa, ale także wprowadzona w przedsiębiorstwach sektora prywatnego. Przyniesie to szereg korzyści. Liczne badania wskazują, że partycypacja pracownicza wpływa na długoterminowy wzrost wartości majątku przedsiębiorstwa, zwiększa efektywność procesu zarządzania i podnosi konkurencyjność firmy na rynku. Istotną korzyścią jest także wzrost przejrzystości procesów zarządzania i lepsze wzajemne rozumienie pracowników i pracodawcy.

Partycypacja jest wartością, którą należy chronić i wzmacniać. Dlatego OPZZ postuluje wprowadzenie rozwiązań prawnych, które zagwarantują udział pracowników w radach nadzorczych i zarządach spółek sektora prywatnego, zatrudniających powyżej 50 pracowników. Uwzględnienie tego postulatu byłoby realnym krokiem w kierunku urzeczywistnienia konstytucyjnej zasady społecznej gospodarki rynkowej. Przyczyniłoby się także do realizacji jednego z celów wskazanych w rządowej Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, czyli rozwoju akcjonariatu pracowniczego.

(nq)