Fundusz Pracy

Fundusz Pracy jest państwowym funduszem celowym, którego głównym celem jest łagodzenie skutków pozostawania bez pracy osób bezrobotnych oraz finansowanie programów na rzecz promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej.

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych od lat wyraża negatywne stanowisko wobec wydatkowania środków Funduszu Pracy na działania niezwiązane z jego ustawowymi zadaniami. W 2019 roku ze środków Funduszu były finansowane pomysły legislacyjne m.in. w zakresie:

  • rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 (wydatki na ten cel wyniosły 163. 414 tys. zł)
  • świadczenia integracyjnego (wydatki na ten cel wyniosły 54. 763 tys. zł)
  • udzielenia Funduszowi Solidarnościowemu pożyczki (w wysokości 4.000. 000 tys. zł).

W 2020 roku rząd kontynuuje nieuzasadnione eksploatowanie Funduszu Pracy na cele niezwiązane z jego ustawowymi zadaniami. W Tarczach Antykryzysowych z Funduszu Pracy zaplanowano sfinansowanie m.in: świadczenia postojowego dla osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych oraz samozatrudnionych, a także udzielenie jednorazowej pożyczki w wysokości do 5 000 zł na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcom oraz organizacjom pozarządowym.

Trudno jest zaakceptować taki sposób prowadzenia polityki finansowej Funduszu, zwłaszcza w kontekście wysokości i skali wypłacanych świadczeń dla osób bezrobotnych w Polsce, które należy do jednego z najniższych w Unii Europejskiej. Podstawowy zasiłek dla bezrobotnych jest na żenująco niskim poziomie, wynosi on jedynie 1200 zł. Przypomnijmy, że w Niemczech zasiłek dla bezrobotnych stanowi 60 proc. wynagrodzenia otrzymywanego przed utratą pracy, a osoby wychowujące dzieci mogą liczyć na 67 proc. utraconego wynagrodzenia. Postulat OPZZ powtarzany od lat odnośnie konieczności zwiększenia zasiłku dla bezrobotnych do poziomu co najmniej 50 proc. ostatnio pobieranego wynagrodzenia jest jak najbardziej uzasadniony i w obecnej sytuacji rynku pracy wręcz niezbędny do realizacji.

OPZZ opowiada się za zaprzestaniem wydatkowania środków z Funduszu Pracy na działania niezwiązane z jego ustawowymi celami. Warto przypominać, że głównymi przychodami Funduszu są obowiązkowe składki opłacane przez pracodawców za zatrudnionych pracowników - w 2019 r. wpływy z obowiązkowej składki wyniosły prawie 13 mld zł i stanowiły 88,1% ogółu przychodów Funduszu. Stanowi to swego rodzaju ubezpieczenie na wypadek bezrobocia. W obliczu utraty zatrudnienia pracownicy powinni mieć zatem pierwszeństwo do skorzystania ze świadczeń Funduszu, a godne świadczenia w okresie pozostawania bez pracy po prostu im się należą.

W związku z tak realizowaną polityką Funduszu Pracy, OPZZ uznaje za konieczne wprowadzenie społecznego nadzoru nad Funduszem i umożliwienie partnerom społecznym wpływu na dysponowanie środkami zgromadzonymi na Funduszu Pracy.
W ocenie OPZZ Fundusz Pracy jest źle zarządzany i jedynie społeczna kontrola związków zawodowych i organizacji pracodawców wchodzących w skład Rady Dialogu Społecznego może to zmienić.

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest państwowym funduszem celowym, który powstał w celu ochrony pracowników przed utratą wynagrodzenia spowodowaną niewypłacalnością pracodawcy. Działalność Funduszu nie powoduje skutków finansowych dla budżetu Państwa, ponieważ tworzony jest ze składek płaconych przez pracodawców oraz innych przychodów. Dysponentem środków FGŚP jest minister pracy. Ze środków FGŚP zaspokajane są podstawowe roszczenia pracownicze w razie niewypłacalności pracodawcy. Wypłacone świadczenia podlegają zwrotowi na rzecz FGŚP z majątku niewypłacalnego pracodawcy. Ponadto FGŚP realizuje zadania wynikające z dodatkowych ustaw rozszerzających zakres ochrony roszczeń pracowniczych, także w przypadku zaistnienia klęsk żywiołowych wypłacając świadczenia pracodawcom dla osób poszkodowanych.

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych od lat wyraża negatywne stanowisko wobec wydatkowania środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na działania niezwiązane z jego ustawowymi zadaniami. W 2019 roku z tego Funduszu sfinansowano m.in.:

  • koszty związane ze specjalizacją oraz realizacją staży podyplomowych lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek i położnych w kwocie ponad 1 942 864 zł
  • refundacja wynagrodzeń młodocianych pracowników w tym składek na ubezpieczenia społeczne w kwocie 230 932 zł.

W związku z tak realizowaną polityką Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, OPZZ uznaje za konieczne wprowadzenie społecznego nadzoru nad Funduszem i umożliwienie partnerom społecznym wpływu na dysponowanie środkami zgromadzonymi na Funduszu. W ocenie OPZZ Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest źle zarządzany i jedynie społeczna kontrola związków zawodowych i organizacji pracodawców wchodzących w skład Rady Dialogu Społecznego może to zmienić.

Opracowała: Katarzyna Duda, Wydział Polityki Społecznej, Rynku Pracy, Ubezpieczeń i Zdrowia OPZZ