Kilkunastu czołowych ekonomistów, w tym prof. Mariana Mazzucato i prof. Thomas Piketty, opublikowali w ostatnich dniach list otwarty, w którym podkreślają, że wyjście z kryzysu gospodarczego wynikającego z pandemii musi być oparte o działania na rzecz podniesienia wynagrodzeń. Jest to ważny głos popierający kierunek działań postulowany przez OPZZ.

Ekonomiści, którzy przygotowali list uważają, że wyższe płace minimalne i silniejsze negocjacje zbiorowe muszą być podstawowymi elementami silnego, sprawiedliwego i trwałego powrotu do zdrowia. W związku z tym, ekonomiści popierają wniosek Komisji Europejska dotyczący dyrektywy w sprawie adekwatnych minimalnych wynagrodzeń w Unii Europejskiej. Jak zauważają, po raz pierwszy w historii UE przedłożono projekt, które wyraźnie ma na celu nie tylko znaczne zwiększenie płac minimalnych w Europie, ale także wzmocnienie rokowań zbiorowych. Ekonomiści doceniają zmianę paradygmatu w polityki Komisji Europejskiej, która nie tak dawno odrzucała odpowiednie płace minimalne i silne negocjacje zbiorowe, uznając je jako bariery w funkcjonowaniu wolnego rynku i argumentując, że mają one negatywny wpływ na wzrost i zatrudnienie. Proponowana dyrektywa w sprawie adekwatnych minimalnych wynagrodzeń ma na celu osiągnięcie czegoś dokładnie odwrotnego: odpowiednie płace minimalne i negocjacje zbiorowe mają zapewnić pracownikom godne życie z pracy.

Niestety, jak podkreślają ekonomiści w liście otwartym, wiele osób nadal twierdzi, że podwyżka płacy minimalnej przedłuży kryzys, byłaby zbyt droga dla firm i kosztowałaby tysiące miejsc pracy. Krótko mówiąc, stary argument głosi, że podwyżka płacy minimalnej jest szkodliwa dla gospodarki. W rzeczywistości doświadczenie z całego świata pokazało, że jest dokładnie odwrotnie: odpowiednie płace minimalne są niezbędne do ożywienia gospodarczego. Kryzys finansowy z 2008 r. pokazał dobitnie, że oszczędności i zamrożenie płac nie są wyjściem z kryzysu. Odpowiednie płace minimalne zaproponowane przez Komisję Europejską w dyrektywie poprawiłyby sytuację ponad 25 milionów pracowników w UE, którzy obecnie otrzymują minimalne wynagrodzenie. Wielu z tych 25 milionów pracowników to tak zwani kluczowi pracownicy, którzy zapewnili naszym społeczeństwom dalsze funkcjonowanie podczas pandemii Covid-19. Ci pracownicy zasługują na odpowiednie wynagrodzenie w postaci odpowiednich minimalnych wynagrodzeń i rokowań zbiorowych

Ekonomiści zwracają uwagę, że adekwatne płace minimalne mogą wzmocnić gospodarkę na różny sposób: większy dochód nisko opłacanych pracowników przekłada się na konsumpcję a przez to większe inwestycje w gospodarce, a tym samym pobudza zagregowany popyt, wzrost gospodarczy, produktywność, a tym zatrudnienie. Poziom płacy minimalnej jest również faktorem systemu wynagradzania pracowników w gospodarce. Zatem, pozytywny wpływ podwyższenia płac minimalnych na zagregowany popyt zostałby dodatkowo wzmocniony poprzez większy ogólny wzrost płac. Skorzystałyby również budżety publiczne: wzrost płacy minimalnej oznacza, że państwa będą musiały mniej wydawać na uzupełnianie niskich wynagrodzeń poprzez ulgi podatkowe i świadczenia socjalne. Wzrost zagregowanego popytu pomógłby ponadto państwom w generowaniu większych dochodów z podatków i składek na ubezpieczenie społeczne.

W związku z wyzwaniami gospodarczymi i społecznymi związanymi z pandemią COVID-19, kluczowe jest zatem uznanie i promowanie adekwatnych płac minimalnych i silnych rokowań zbiorowych jako kluczowych elementów każdej strategii naprawy gospodarki. Proponowana przez Komisję Europejską dyrektywa jest krokiem we właściwym kierunku. Według sygnatariuszy listu otwartego, potrzebne są dodatkowe środki, aby zagwarantować poszanowanie prawa związków zawodowych do rokowań zbiorowych w celu negocjowania lepszych wynagrodzeń i warunków dla pracowników oraz podniesienia ustawowych płac minimalnych do poziomu zapewniającego co najmniej godziwy poziom płacy minimalnej i godny standard życia. Odpowiedni płace minimalne i silne negocjacje zbiorowe są dobre nie tylko dla ludzi, ale także dla gospodarki.

Tutaj list (w języku angielskim) zawierający pełną listę jego sygnatariuszy.

(oprac. KP)