Prace nad projektem dyrektywy w sprawie adekwatnych płac minimalnych w Unii Europejskiej trwają w Parlamencie Europejskim. Zakłada się, że prace nad poprawkami do projektu zakończą się do 11 maja br. Część poprawek treści dyrektywy sprzyja pracownikom, inne zmierzają w ocenie Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych, do pogorszenia ochrony prawnej pracowników. Poniżej przedstawiamy niektóre z wniosków i postulatów EKZZ.

Celem dyrektywy jest zapewnienie pracownikom adekwatnej wysokości płacy minimalnej w danym kraju, która zapewni im godne życie. Aby tak się stało, dyrektywa powinna gwarantować adekwatność płac minimalnych i realnie stwarzać warunki do negocjacji zbiorowych. Rządy powinny zatem mieć obowiązek zapewnienia adekwatności ustawowej płacy minimalnej w danym państwie, nie tylko promować jej adekwatność.

Kryteria oceny adekwatności płacy minimalnej muszą zapewniać osiągnięcie odpowiedniego poziomu ustawowych płac minimalnych dla godnego poziomu życia – bez pozostawiania państwom członkowskim poziomu elastyczności, który podważałby cele dyrektywy. Kryterium produktywności powinno zostać usunięte z projektu dyrektywy. Jeśli chodzi o zakres rokowań zbiorowych w gospodarce, to ocena jego poziomu powinna obejmować jej całość - nie tylko niektóre sektory lub kategorie pracowników określone przez państwo członkowskie.

Państwa członkowskie powinny być zobowiązane do zapewnienia, aby ich ustawowe wynagrodzenie minimalne nie było niższe od progu 60% mediany wynagrodzenia brutto i 50% średniego wynagrodzenia brutto w danym kraju. Państwa członkowskie są właściwe do decydowania o wysokości, na jakim mają być wypłacane ich ustawowe wynagrodzenie minimalne (powyżej progu). Państwa członkowskie powinny być zobowiązane do zagwarantowania, że ich ustawowa płaca minimalna była adekwatna a jej wysokość zapewniała godny poziom życia.

Dyrektywa powinna również zapewniać pełne zaangażowanie partnerów społecznych w ustalanie ustawowych płac minimalnych, a nie tylko to umożliwiać i promować.

Ponadto, w projekcie dyrektywy należy wzmocnić przepisy dotyczące zamówień publicznych. Konieczne jest zapewnienie w projekcie zapisu odnoszącego do układów zbiorowych dla danego sektora i obszaru geograficznego oraz stworzyć warunki do promowania w zamówieniach publicznych przedsiębiorstw posiadających i przestrzegających układu zbiorowego pracy.

W ramach prac nad dyrektywą zaproponowano wyłączenie marynarzy ze stosowania dyrektywy, co należy ocenić negatywnie. Marynarze nie powinni być traktowani jak pracownicy drugiej kategorii. Argument niektórych państw członkowskich, zgodnie z jakim marynarze są już odpowiednio chronieni Konwencją o pracy na morzu z 2006 r., a w szczególności przepisami dotyczącymi płacy minimalnej wprowadza w błąd. Konwencja określa międzynarodowe normy minimalne, które nie powinny być uważane za najwyższy standard. Włączenie marynarzy do zakresu dyrektywy będzie wspierać proces konwergencji społecznej z korzyścią dla całego przemysłu morskiego w Unii Europejskiej.

Środki przewidziane w dyrektywie, które mają na celu zapewnienie lepszego egzekwowania przepisów o adekwatnych płacach minimalnych w UE powinny mieć zastosowanie do wszystkich państw członkowskich bez odstępstw. EKZZ opowiada się również za wzmocnieniem kontroli inspekcji pracy oraz zagwarantowaniem, że instytucje odpowiedzialne za kontrolę przestrzegania prawa pracy, a także związki zawodowe odpowiedzialne za egzekwowanie ustawowych płac minimalnych miały niezbędne zasoby ludzkie i finansowe.

Ponadto, dyrektywa powinna posługiwać się pojęciem związki zawodowe a nie tak jak obecnie organizacje pracownicze. Związki zawodowe powinny mieć gwarancję dostępu do miejsc pracy w zakładzie pracy w celu spotkania się z pracownikami w związku z m.in. negocjacjami zbiorowymi. Z kolei pracodawcy nie powinni mieć prawa do stosowania własnych potrąceń z minimalnego wynagrodzenia.

EKZZ sprzeciwia się ustanowieniu unijnego mechanizmu nadzoru mającego na celu nadzorowanie lub kontrolowanie rokowań zbiorowych i zmian wynagrodzeń.

EKZZ stoi niezmiennie na stanowisku popierającym uchwalenie dyrektywy w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w UE.

OPZZ postuluje o poparcie przez polskich europarlamentarzystów dyrektywy, z uwzględnieniem uwag zgłoszonych przez EKZZ.

(KP)