Realizacja ustawy o Funduszu Medycznym i dalsze konsultacje projektu ustawy o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta to tematy zdalnego spotkania ekspertów i członków Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia, które odbyło się 22 listopada br.

Renata Górna, dyrektor Wydziału Polityki Społecznej, Rynku Pracy, Ubezpieczeń i Zdrowia OPZZ

Fundusz Medyczny i jakość, to dwie systemowe zmiany prawne: jedna z nich - ustawa z dnia 7 października 2020 r. o Funduszu Medycznym obchodzi swoją rocznicę, druga – wprowadza nowe regulacje w obszarze jakości w ochronie zdrowia. Dyskusja członków i ekspertów koncentrowała się na wymianie propozycji zmian i ewentualnych rekomendacji do tych zagadnień.

Jakość po nowemu
Regulacja w obszarze jakości w ochronie zdrowia jest od dwa na oczekiwana.
Projekt ustawy, którego konsultacje zakończyły się w listopadzie br., oprócz projakościowych mechanizmów (autoryzacja czy akredytacja podmiotów wykonujących działalność leczniczą) wprowadza szereg nowych rozwiązań, jak np. monitorowanie zdarzeń niepożądanych, usprawnienia wypłat rekompensat dla pacjentów za niepożądane zdarzenia medyczne czy rejestry medyczne. W toku konsultacji społecznych zgłoszono ponad 2 tys. uwag, przy czym najbardziej kontrowersyjne wątki koncentrują się wokół akredytacji i autoryzacji szpitali oraz likwidacji Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia z dniem 31 grudnia 2022 r.

OPZZ oceniało projekt nie tylko pod względem gwarancji bezpieczeństwa pacjentów (jak wskazuje tytuł ustawy) czy niepogorszenia dostępności do świadczeń zdrowotnych, ale też z perspektywy kondycji podmiotów leczniczych i finansów ochrony zdrowia. Stąd zdecydowanie negatywnie oceniliśmy obciążanie Narodowego Funduszu Zdrowia finansowaniem Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych (tworzonym w celu wypłacania świadczeń kompensacyjnych w przypadku wystąpienia zdarzeń medycznych) czy finansowanie przez NFZ zadań związanych z autoryzacją podmiotów leczniczych. Dodatkowo, sam proces autoryzacji (czyli koniecznej do pozyskania finansowania leczenia ze środków publicznych) w naszej ocenie może pozbawiać pacjentów zabezpieczenia opieki zdrowotnej przez podmiot leczniczy, który został negatywnie oceniony. Za nieuzasadnione i zbyt daleko idące są przepisy uznaliśmy także rozszerzenie kompetencji kierowników podmiotów leczniczych do decydowania o instalacji urządzeń monitoringu w miejscach udzielania świadczeń zdrowotnych.        Z pewnością pozytywną zmianą systemową będzie wdrożenie systemu pozasądowego rekompensowania szkód doznanych przez pacjentów w wyniku zaistnienia zdarzeń medycznych i powołanie Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych, w miejsce obecnie nieefektywnie działających wojewódzkich komisji ds. orzekania o zdarzeniach medycznych.
Prace nad projektem wciąż trwają, a jej ostateczny kształt zostanie przedstawiony w ramach kontynuacji dyskusji w Trójstronnym Zespole.

Fundusz Medyczny i efektywność wydatkowania środków
Celem wprowadzonej rok temu ustawy o Funduszu Medycznym, miało być wsparcie działań zmierzających do poprawy zdrowia pacjentów i zapewnienie dodatkowych źródeł finansowania, w zakresie zarówno profilaktyki, infrastruktury ochrony zdrowia, jak i dostępu do wysokiej jakości świadczeń opieki zdrowotnej. Coroczne finansowanie z budżetu państwa opiewa na kwoty od 2 mld zł (2020 r.) po 4,2 mld zł w kolejnych dwóch latach.

O informację w zakresie wykorzystania środków FM i realizacji zadań wnioskowaliśmy na posiedzeniu zespołu. Ponadto, z wielu środowisk medycznych i pacjenckich pojawiały się głosy o wyjątkowo niskim odsetku wykorzystanych środków Funduszu oraz braku realizacji niektórych przepisów ustawy (np. podział środków pomiędzy subfundusze). Postulaty, jakie pojawiły się podczas dyskusji dotyczyły m.in. zwielokrotnienia środków pozostających w dyspozycji subfunduszu profilaktyki zdrowotnej, przeznaczenia środków Funduszu Medycznego niewykorzystanych w 2020 r. i 2021 r. na dotację celową do Narodowego Funduszu Zdrowia na zwiększenie dostępności świadczeń opieki zdrowotnej czy rozpoczęcia prac nad projektem nowelizacji ustawy o Funduszu Medycznym w celu zapewnienia maksymalnego pozytywnego efektu tego rozwiązania dla systemu ochrony zdrowia. Ministerstwo Zdrowia zapewniło, że projekt realizuje strategiczne zadania w obszarze zdrowia publicznego w cyklach kilkuletnich, stąd nie jest możliwa ocena skuteczności realizacji zadań i ich finansowania po jednym roku, czy to w zakresie programów inwestycyjnych czy profilaktyki.

W spotkaniu uczestniczyli członkowie Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia z rekomendacji OPZZ (Urszula Michalska i Tomasz Dybek) oraz eksperci z branżowych organizacji członkowskich OPZZ. 

(rg)