Kondycja polskiego systemu ochrony zdrowia po roku trwania pandemii to temat będący przedmiotem posiedzenia doraźnego Zespołu problemowego ds. ochrony zdrowia RDS obradującego w dniu 16 lutego br. z udziałem wiceministra zdrowia Macieja Miłkowskiego, przedstawicieli samorządów zawodowych i Narodowego Funduszu Zdrowia.

Dyskutowano nad stanem kadr medycznych w okresie pandemii, z uwzględnieniem procesu kształcenia tych kadr w ostatnim roku, jak i skutecznością nowych rozwiązań prawnych umożliwiających dostęp do wykonywania zawodów medycznych w Polsce. Podczas posiedzenia dokonaliśmy oceny poziomu realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w okresie pandemii oraz stanu zadłużenia podmiotów leczniczych.

Z analizy danych resortu zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, iż ogólna liczba świadczeń w poszczególnych rodzajach i zakresach w 2020 roku, w  stosunku do analogicznego okresu 2019 r. znacznie spadła, co było do przewidzenia, z uwagi na częściowe ,,zamrożenie” systemu ochrony zdrowia. Efekt niższego poziomu realizacji kontraktów na świadczenia gwarantowane wynikał w szczególności ze wzmożonego reżimu sanitarnego i wprowadzanych etapowo obostrzeń w kraju. Najsłabszy czas realizacji świadczeń szpitalnych (zaledwie 60 proc.) przypadał na listopad 2020 r., jednak najgorzej w skali roku nadal wypadają świadczenia wysokospecjalistyczne (dynamika 2020/2019 na poziomie 83 proc. realizowanej liczby świadczeń), ambulatoryjna opieka specjalistyczna (80 proc.) czy rehabilitacja lecznicza (79 proc. realizacji kontraktu). Warto podkreślić, że pomimo systemowego problemu narastającego deficytu kadr medycznych, w okresie od marca 2020 r. do stycznia 2021 r. nie odnotowano znaczącego spadku liczby lekarzy czy pielęgniarek, choć z pewnością w praktyce deficyty kadrowe w polskich szpitalach są mocno odczuwalne. Ministerstwo podjęło także szereg działań zwiększających limity przyjęć na uczelnie medyczne, wprowadziło uproszczony tryb czasowego, jak i warunkowego prawa wykonywania zawodu. Pomoc dla systemu przekazywana była zarówno ze środków z budżetu państwa, jak i Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 – wg stanu na 22 stycznia br. wydatkowano ponad 7 mld zł z przeznaczeniem na finansowanie podmiotów leczniczych oraz świadczeń zdrowotnych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 (m.in. świadczenia opieki zdrowotnej realizowane ze ,,specustaw COVID-19”, poleceń Ministra Zdrowia z przeznaczeniem na testy diagnostyczne czy dodatkowe świadczenia pieniężne). System ochrony zdrowia wciąż zmaga się z zadłużeniem – zobowiązania wymagalne ogółem (w tym w zdecydowanej większości szpitali) wynoszą ponad 15,1 mld zł (w tym wymagalne – 1,8 mld) i zdaniem resortu zdrowia są bieżąco regulowane przez podmioty lecznicze.

W dyskusji strona społeczna zwróciła uwagę wiele innych problemów, jakie ,,wyostrzył" czas pandemii: wydłużające się kolejki i czas oczekiwania pacjentów na świadczenia zdrowotne, problemy z przyznawaniem dodatków covidowych czy wciąż niewystarczające dofinansowanie systemu ochrony zdrowia. OPZZ zawnioskowało o analizę procentową wizyt odbywających się w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i podstawowej opieki zdrowotnej zarówno stacjonarnie jak i on – line, wraz z wynikami kontroli w ramach dostępności do wizyt w ramach teleporad, gdyż są to jedne z istotniejszych barier dostępu do świadczeń zdrowotnych. 

Omówiono tematykę następnych posiedzeń doraźnego Zespołu.

Kolejne spotkanie zaplanowano na 3 marca br. i będzie ono poświęcone problematyce ratownictwa medycznego i inspekcji sanitarnej oraz identyfikacji problemów w tych obszarach w czasie pandemii. To także jeden z tematów zgłoszonych przez OPZZ do planu pracy zespołu na 2021 rok. Dodatkowo, dla OPZZ istotnymi zagadnieniami są takie jak, m.in.: 1) Dostęp pacjentów do usług zdrowotnych w okresie pandemii COVID-19 i po jej zakończeniu, z uwzględnieniem etapów przywracania systemu ochrony zdrowia dla pacjentów chorujących na inne schorzenia niż COVID – 19; 2) Kierunki polityki kadrowej w ochronie zdrowia – ocena sytuacji, zabezpieczenie poziomu kadrowego pracowników ochrony zdrowia oraz kadr współuczestniczących przy wykonywaniu świadczeń opieki zdrowotnej; 3) Testowanie i szczepienia pracowników ochrony zdrowia – aktualna sytuacja, kierunki zmian; 4) Funkcjonowanie Państwowej Inspekcji Sanitarnej w czasie pandemii – identyfikacja problemów, finansowanie, zagadnienia pracownicze; 5) Podmioty lecznicze i ich funkcjonowanie w czasie pandemii – finanse, zadłużenie, dostosowanie organizacyjno - techniczne placówek do bezpiecznego przyjmowania pacjentów; 6) Realizacja świadczeń zdrowotnych w domach pomocy społecznej – problemy, sprawy pracownicze, finansowanie; 6) Rola lecznictwa uzdrowiskowego w systemie ochrony zdrowia.

W posiedzeniu doraźnego Zespołu OPZZ reprezentowali członkowie: Urszula Michalska i Renata Górna.

(rg)