Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych wydało opinię w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw wraz z uzasadnieniem i oceną skutków regulacji (UD175).  Opinia odnosi się między innymi do propozycji ujednolicenia przepisów w zakresie przeliczania emerytur z tzw. starego i nowego systemu emerytów kontynuujących aktywność zawodową i rozliczania świadczeń, ujednolicenia przepisów w zakresie częstotliwości zgłaszania wniosków o ponowne ustalenie wysokości świadczenia przez emerytów kontynuujących aktywność zawodową oraz propozycji, aby pobieranie przez pracującego emeryta wynagrodzenia za czas choroby lub zasiłku chorobowego, analogicznie jak w nowym systemie, nie miało wpływu na wysokość pobieranego świadczenia.


Ujednolicenia przepisów w zakresie przeliczania emerytur z tzw. starego i nowego systemu - emerytów kontynuujących aktywność zawodową i rozliczania świadczeń

OPZZ stoi na stanowisku, że należy odstąpić od pomysłu uchylenia art. 110 i 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Uważamy, że nieprawdziwe są informacje zawarte w pkt. 10 uzasadnienia do projektu ustawy jakoby proponowane zmiany miały na celu wprowadzenie równego traktowania emerytów z tzw. starego i nowego systemu. Choć pozornie uzasadnienie wydaje się logiczne, to nie wzięto w nim pod uwagę sposobu wyliczania wysokości emerytury w starym i nowym systemie. Do 31 grudnia 1998 roku ZUS pobierał składki emerytalne i rentowe od całości zarobków, natomiast podczas obliczania wysokości emerytur stosowano ograniczenie wskaźnika do 250% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, od 1 stycznia 1999 r. obowiązuje roczne ograniczenie podstawy wymiaru składek do 30-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.


OPZZ wnioskuje o utrzymanie art. 110a, który został wprowadzony w celu zrekompensowania zaniżonych emerytur osobom odprowadzającym składki od przychodów ponad trzydziestokrotność średniego miesięcznego wynagrodzenia.  W pkt. 10 uzasadnienia do projektu ustawy twierdzi się, że „przepis art. 110a, który wszedł w życie z dniem 1 maja 2015 r. miał charakter przejściowy i osoby, które chciały z niego skorzystać, już to zrobiły. Przepis ten ma również charakter incydentalny, jednorazowy, więc dalsze utrzymywanie przepisu jest zbyteczne”. Trudno nie zgodzić się ze stwierdzeniem, że przepis ten miał charakter incydentalny, natomiast nie zgadzamy się z tym, że wszystkie osoby, które chciały z niego skorzystać, już to uczyniły. Wielu pracowników przechodzących obecnie na emeryturę ma możliwość skorzystania z art. 110a ustawy. Wykreślenie przepisu spowoduje nierówne traktowanie emerytów w zależności od momentu przejścia na emeryturę.

Ujednolicenie przepisów w zakresie częstotliwości zgłaszania wniosków o ponowne ustalenie wysokości świadczenia przez emerytów kontynuujących aktywność zawodową

W projekcie ustawy proponuje się modyfikację przepisu art. 113 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych polegającą na ograniczeniu możliwości składania wniosku 1 raz w roku. Oznacza to, że w przypadku kontynuowaniu zatrudnienia, wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia przez emerytów kontynuujących aktywność zawodową przeliczenie świadczenia będzie można złożyć po upływie roku kalendarzowego. Spowoduje to zrównanie przepisów w tym zakresie w nowym systemie emerytalnym i w starym, w którym możliwość składania wniosku o ponowne ustalenie wysokości świadczenia z doliczeniem okresów składkowych lub nieskładkowych nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego, a zatem 4 razy w roku. 

OPZZ stoi na stanowisku, że ujednolicenie przepisów w zakresie częstotliwości zgłaszania wniosków o ponowne ustalenie wysokości świadczenia przez emerytów kontynuujących aktywność zawodową jest dopuszczalne tylko pod warunkiem, że możliwość składania wniosku o ponowne ustalenie wysokości świadczenia z doliczeniem okresów składkowych lub nieskładkowych nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego, a zatem 4 razy w roku, powinna zostać utrzymana w odniesieniu do starego systemu emerytalnego, a ponadto rozciągnięta na nowy system emerytalny. Propozycja projektodawcy polega na ujednoliceniu sytuacji obu grup wedle zasady „równania w dół”, podczas gdy w ocenie OPZZ przepisy powinny być ujednolicane wedle korzystniejszej dla świadczeniobiorców zasady ujednolicania wyższych standardów.

Propozycja, aby pobieranie przez pracującego emeryta wynagrodzenia za czas choroby lub zasiłku chorobowego, analogicznie jak w nowym systemie, nie miało wpływu na wysokość pobieranego świadczenia

OPZZ wnosi o utrzymanie art. 112 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w dotychczasowym brzmieniu. Czas choroby pracującego emeryta pobierającego emeryturę według nowego systemu nie ma wpływu na wysokość pobieranej emerytury. Zauważyć trzeba, że okres choroby tego pracownika również nie ma wpływu na wysokość późniejszej emerytury. Z kolei czas choroby pracującego emeryta pobierającego emeryturę według starego systemu jest doliczany w wysokości 0,7 proc. podstawy wymiaru za każdy rok – tak jak to ma miejsce do obliczenia wysokości emerytury za pracę przed przejściem na emeryturę. Ze względu na różne wyliczanie wysokości emerytury w starym i nowym systemie zasadne jest, aby zasady przyjęte do wyliczenia emerytury przed przejściem na emeryturę, były zachowane podczas pracy wykonywanej po przejściu na emeryturę. Uzasadnione jest zatem pozostawienie art. 112 ustawy w dotychczasowym brzmieniu.


KD

Wydział Polityki Społecznej, Rynku Pracy, Ubezpieczeń i Zdrowia OPZZ