Uznanie COVID – 19 za chorobę zawodową powinno opierać się na przesłankach przyczynowo – skutkowych wystąpienia choroby zawodowej i dotyczyć wszystkich grup zawodowych, a nie wyłącznie na zawężonym podejściu sektorowym – to generalna uwaga OPZZ zawarta w opinii skierowanej do Senatu w sprawie projektu ustawy o chorobach zawodowych wywołanych COVID – 19 u osób wykonujących zawody medyczne (druk senacki nr 363).

Projekt ustawy to senacka inicjatywa ustawodawcza, której podjęcie OPZZ przyjęło z zadowoleniem.

W krajach europejskich w czasie pandemii temat uznawania COVID – 19 był dyskutowany i w różny sposób regulowany prawnie. Jako OPZZ podejmowaliśmy do tej pory szereg inicjatyw, starając się zainicjować debatę publiczną: na ile obowiązujące prawo w obszarze chorób zawodowych jest gotowe na wyzwanie, jakim jest choroba COVID – 19 w środowisku pracy oraz w jakim kierunku prawo powinno być zmienione. Cieszy więc fakt, że pojawił się projekt ustawy, który daje szansę na otwarcie dyskusji na ten temat.

Oceniając projekt OPZZ wskazało, że zawężenie uznania COVID – 19 za chorobę zawodową tylko do osób wykonujących zawody medyczne jest nieuzasadnione i nie powinno być wyłączną przesłanką. W opinii OPZZ COVID -19 jako choroba zawodowa powinna dotyczyć wszystkich grup zawodowych i branż, a kryterium uznania powinno wiązać się z wynikiem oceny warunków pracy danego pracownika i ze stwierdzeniem wysokiego prawdopodobieństwa, że choroba ta została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Stąd, najważniejszy jest związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy powstaniem choroby, a narażeniem zawodowym i ustaleniem, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, czy zarażenie nastąpiło w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, czy też nie miało związku z pracą. Przesłanka skutkowa to potwierdzenie zmian chorobowych stanowiących skutek przebytej choroby, które świadczą o trwałym pogorszeniu stanu zdrowia. Zatem, spełnienie łącznie obu przesłanek umożliwia stwierdzenie wystąpienia choroby zawodowej. Warto jednak zauważyć, że odnośnie wskazanych w projekcie osób wykonujących zawody medyczne, przy braku dowodów na pozazawodowe źródło zakażenia, rozpoznanie choroby zawodowej jest łatwe i możliwe po wykazaniu stałej pracy w bezpośrednim kontakcie z pacjentami jako tych bardziej narażonych, czego nie kwestionujemy.

OPZZ uznało za bezwzględnie konieczne uproszczenie postępowania w sprawie stwierdzenia chorób zawodowych wywołanych przez COVID – 19. W Polsce czasochłonność procedury uznania choroby zawodowej, od momentu zgłoszenia podejrzenia do oficjalnego uznania choroby zawodowej wynosi od pół do nawet jednego roku. Skrócenie tego czasu, zwłaszcza wtedy, gdy przesłanki przyczynowo – skutkowe takiego stwierdzenia są oczywiste - jest w pełni uzasadnione. Postulatem OPZZ jest także ustalenie jasnych kryteriów oceny przy ocenie COVID – 19 jako choroby zawodowej, oprócz już istniejących związków przyczynowo – skutkowych uregulowanych w obowiązującym prawie.

Proces legislacyjny będzie przebiegał w Senacie RP, w ramach Komisji Ustawodawczej i Komisji Zdrowia. 

(rg)