W dniu 11 sierpnia 2020 roku odbyło się posiedzenie Zespołu ds. ubezpieczeń społecznych Rady Dialogu Społecznego, którego przedmiotem była propozycja Rady Ministrów w sprawie prognozowanego wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2021 roku. Podczas posiedzenia Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych reprezentowali: wiceprzewodniczący Sebastian Koćwin, przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Zakładów Przeróbki Mechanicznej Węgla w Polsce "Przeróbka" Sławomir Łukasiewicz, Katarzyna Duda, specjalistka w Wydziale Polityki Społecznej, Rynku Pracy, Ubezpieczeń i Zdrowia oraz Bogdan Grzybowski, członek Rady Nadzorczej ZUS-u.

Rząd zaproponował Radzie Dialogu Społecznego pozostawienie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2021 roku na poziomie ustawowego minimum, wynoszącego co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2020 r. Prognozowany realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 r. wynosi 0,2 proc., co oznacza, że prognozowane obligatoryjne 20 proc. realnego wzrostu wynagrodzeń za 2020 r. wynosi 0,04 proc. Z kolei prognoza średniorocznego wskaźnika towarów i usług konsumpcyjnych ogółem dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów kształtuje się na poziomie 103,8 proc. Ostatecznie rząd proponuje, by wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2021 r. wyniósł 103,84 proc. W praktyce oznaczałoby to, w przypadku ustanowienia przez rząd emerytury minimalnej w 2021 r. na poziomie 1300 zł, wzrost świadczeń o 49,92 zł. Rząd nie zaproponował zagwarantowania minimalnej kwoty podniesienia świadczeń.

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, NSZZ „Solidarność” i Forum Związków Zawodowych zgodnie domagały się zwiększenia proponowanego wskaźnika. Miałby on wynosić nie mniej niż średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2020 r., zwiększony o co najmniej 50 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia za pracę w 2020 r. OPZZ, biorąc pod uwagę zarówno prognozowaną dynamikę realnego produktu krajowego brutto prognozowaną na 2021 r. na poziomie 104,0 proc., potrzebę stałego zwiększania udziału emerytów i rencistów we wzroście gospodarczym i potrzebę zagwarantowania im odczuwalnej poprawy sytuacji finansowej, wyraziło opinię, że optymalnym wskaźnikiem waloryzacji emerytur i rent byłby wskaźnik w wysokości 104,0 proc. W praktyce oznaczałoby, w przypadku ustanowienia przez rząd emerytury minimalnej w 2021 r. na poziomie 1300 zł, wzrost o 52 zł.

Dodatkowo OPZZ negatywnie oceniło brak propozycji rządu odnośnie wprowadzenia mieszanego mechanizmu waloryzacji emerytur i rent w postaci waloryzacji procentowo - kwotowej. Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w 2020 r. waloryzacji wskaźnikiem podlegało 51,3 proc. świadczeń, natomiast podwyższeniu o gwarantowaną kwotę wynoszącą 70 zł – 48,7 proc. świadczeń. Na wprowadzeniu waloryzacji kwotowej skorzystała zatem niemal połowa populacji świadczeniobiorców. W naszej ocenie w 2021 r.  należy zagwarantować minimalną kwotę podwyżki co najmniej w wysokości 80 zł. OPZZ podkreśliło, że jest to bezwzględne minimum, jakie należałoby wprowadzić, choć warto przypomnieć zapowiedzi przez stronę rządową poziomu waloryzacji kwotowej w wysokości nie mniejszej niż 100 zł. Kwota co najmniej 80 zł jest uzasadniona wysokością minimum socjalnego (wyznaczającego dolną granicę godziwego poziomu życia) dla jednoosobowych gospodarstw emerytów, która wedle dostępnych danych wynosi 1191,40 zł. W przypadku ustanowienia przez rząd emerytury minimalnej w 2021 r. na poziomie 1300 zł oraz wprowadzenia gwarantowanej minimalnej kwoty podwyżki na poziomie 80 zł najniższe świadczenia wzrosną do 1380 zł, co będzie stanowiło kwotę bardzo zbliżoną do minimum socjalnego – 1192 zł netto. Dane statystyczne wskazują, że pomimo wzrostu świadczeń emerytalno – rentowych w ostatnich latach subiektywna ocena sytuacji materialnej emerytów i rencistów nie jest tak entuzjastyczna. Dane GUS wskazują, że w 2019 r. niemal połowa emerytów (53,2 proc.) i prawie 58 proc. rencistów oceniała swoją sytuację finansową jako przeciętną, a co 9 z nich – jako raczej złą.

Konfederacja Lewiatan, Pracodawcy RP oraz Związek Rzemiosła Polskiego wyraziły poparcie dla propozycji Rady Ministrów w sprawie prognozowanego wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2021 roku stojąc na stanowisku, że nie ma potrzeby zagwarantowania minimalnej kwoty podniesienia świadczeń, ani nawet zwiększenia wskaźnika waloryzacji o co najmniej 50 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia za pracę w 2020 r. Pracodawcy nie są skłonni przystać nawet na to, by zamiast proponowanej przez rząd podwyżki w wysokości 49,92 zł emeryci otrzymujący minimalne świadczenia otrzymali 52 zł, czyli dwa złote więcej.

Strona rządowa wyraziła zdanie, że nie wyklucza zastosowania w 2021 r. mechanizmu waloryzacji procentowo-kwotowej i zmiany stanowiska w zakresie propozycji prognozowanego wskaźnika waloryzacji emerytur i rent na 2021 rok. Wszyscy partnerzy społeczni opowiedzieli się za kontynuowaniem dyskusji na ten temat w trakcie obrad RDS 13 sierpnia 2020 r.

OPZZ przesłało Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej szczegółowe wyliczenia propozycji, którą przedstawiono w dniu 11 sierpnia 2020 r. podczas posiedzenia Zespołu problemowego ds. ubezpieczeń społecznych RDS. Liczmy na to, że argumenty przedstawione w naszym piśmie będą pomocne w zmianie stanowiska strony rządowej odnośnie przyjęcia ostatecznego mechanizmu waloryzacji emerytur i rent w 2021 r.

Z treścią opinii można się zapoznać TUTAJ.

Komentarz OPZZ w sprawie propozycji Rady Ministrów w mediach:

https://biznes.interia.pl/finanse/news-emerytury-z...


KD

Wydział polityki Społecznej, Rynku Pracy, Ubezpieczeń i Zdrowia OPZZ