Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Marlena Maląg skierowała do Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych, do zaopiniowania, Sprawozdanie z Krajowego Planu działań na rzecz Zatrudnienia za rok 2019. Działania podejmowane w ramach KPDZ/2019 miały przyczynić się do wzrostu zatrudnienia ogółem, wzrostu zatrudnienia skrajnych grup wiekowych, kobiet i osób z niepełno-sprawnościami, przy jednoczesnym zagwarantowaniu wysokiego bezpieczeństwa zatrudnienia. Do podstawowych wyzwań w KPDZ/2019 zaliczono: obecne trendy demograficzne i wynikające z tego konsekwencje dla rynku pracy, niewykorzystane zasoby pracy, niedopasowanie kwalifikacji i kompetencji zawodowych do potrzeb rynku pracy, rozpowszechnienie niestabilnych form zatrudnienia, zmiany zapotrzebowania na kwalifikacje i kompetencje zawodowe w wyniku przeobrażeń na rynku pracy związanych z automatyzacją i digitalizacją, migracje zarobkowe oraz wsparcie grup defaworyzowanych na rynku pracy.


W opracowniu następująco scharakteryzowano sytuację na rynku pracy w 2019 r.:

  • W okresie realizacji KPDZ/2019 nastąpił spadek stopy bezrobocia rejestrowanego - wynosiła ona 5,2% w końcu grudnia 2019 r. wobec 5,8% na koniec 2018 r. Liczba bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy wyniosła 866,4 tys. osób (w tym 479,4 tys. kobiet) i była niższa, niż w analogicznym okresie w 2018 r.
  • Nastąpił spadek bezrobocia osób młodych (poniżej 30 r. ż).Według danych Eurostatu stopa bezrobocia młodzieży w Polsce (15-24 lata) wyniosła w grudniu 2019 r. 9,2% wobec 11,3% w grudniu 2018 r. Wskaźnik ten, był o 6,1 punktu procentowego niższy, niż wskaźnik w całej UE (28) - 15,3%. 
  • W grupie osób długotrwale bezrobotnych odnotowano spadek liczby bezrobotnych (o 74,8 tys. osób) w porównaniu do stanu na koniec 2018 r., gdy populacja ta liczyła 507,2 tys. osób, tj. 52,4% ogółu zarejestrowanych. Zgodnie z danymi na koniec 2019 r. zbiorowość ta liczyła 432,4 tys. osób, tj. 49,9% ogółu zarejestrowanych. Osoby długotrwale bezrobotne nadal stanowią najbardziej liczną zbiorowość w grupie osób bezrobotnych znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy.
  • Od czterech lat obserwowany jest wzrost wskaźnika zatrudnienia, który w IV kwartale 2019 r. kształtował się na poziomie 73,04% dla osób w wieku 20–64 lata (BAEL), co oznacza wzrost o 1,3 p.p. wobec analogicznego okresu 2018 r. i tym samym, był na niższym poziomie od średniej dla UE.


W Sprawozdaniu sformułowano następujące uwagi i rekomendacje:

  • W 2019 r. utrzymywała się dobra sytuacja na rynku pracy. Niemniej, w miejsce dotychczasowych wyzwań pojawiły się nowe - ich identyfikacji dokonano w przygotowywanym obecnie projekcie KPDZ/2020-2021 obejmującym lata 2020-2021. W związku z wybuchem na przełomie lutego i marca 2020 r. epidemii COVID-19 w Europie i w Polsce konieczna była jednak rewizja dotychczasowych obserwacjii wniosków.
  • Na przestrzeni 2019 r. podjęto dyskusję na temat przyszłości obecnie funkcjonującego modelu PSZ w kontekście korzystnej sytuacji na rynku pracy, jednakże kierunki tej dyskusji będą musiały zostać rozszerzone o potencjalne konsekwencje epidemii COVID -19 dla rozwoju społeczno-gospodarczego, w tym dla rynku pracy
  • Część zidentyfikowanych wyzwań ma charakter nadal aktualny – są to zmiany demograficzne, postęp technologiczny i cyfrowy oraz rozpoczęta już transformacja energetyczna.W obliczu epidemii COVID-19 działania z zakresu polityki rynku pracy przewidywane do realizacji w ramach KPDZ/2020-2021 zostaną oparte na analizach rozwoju sytuacji w skali krajowej i globalnej w kolejnych miesiącach.
  • Rząd dla ochrony polskiej gospodarki i zniwelowania skutków epidemii COVID – 19 (w tym negatywnego wpływu na sytuację na rynku pracy) przygotował we współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, Polskim Funduszem Rozwoju, Urzędem Komisji Nadzoru Finansowego oraz Narodowym Bankiem Polskim pakiet rozwiązań tzw. Tarczę antykryzysową (Tarcza) i już rozpoczął działania przewidziane w jej ramach. Działania realizowane w ramach Tarczy stanowią istotny element Krajowego Planu Działań na rzecz Zatrudnienia na lata 2020-2021.


Do podstawowych wyzwań w KPDZ/2019 zaliczono m.in. zmierzenie się z rozpowszechnieniem niestabilnych form zatrudnienia. W oparciu o zidentyfikowane wyzwania i zagrożenia ustalono priorytety, których realizacji służyły zadania określone w KPDZ/2019. Priorytetami tymi były Aktywizacja zawodowa niewykorzystanych dotąd zasobów rynku pracy, w tym grup najbardziej narażonych na wykluczenie społeczne i bezrobocie długoterminowe oraz sprawny i bezpieczny rynek pracy. OPZZ zaakceptowało przedłożone do konsultacji Sprawozdanie z Krajowego Planu działań na rzecz Zatrudnienia za rok 2019, zwracając przy tym m.in. uwagę na istotny brak w opracowaniu - brak analizy sytuacji na rynku pracy pod kątem ustalenia, czy działania podejmowane w ramach KPDZ/2019 przyniosły oczekiwany skutek w postaci ograniczenia upowszechniania się niestabilnych form zatrudnienia.

KD