W dniu 29 marca 2018 r. OPZZ wydało opinię w sprawie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające Europejski Urząd ds. Pracy (COM (2018) 131)

W opinii OPZZ czytamy:

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ) z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji Europejskiej dotyczące Rozporządzenia ustanawiającego Europejski Urząd ds. Pracy (zwanego dalej „Urzędem”). Naszym zdaniem Urząd jest koniecznym organem, który powinien wzmocnić kontrolę i koordynację warunków zatrudnienia pomiędzy państwami członkowskimi. Jego ustanowienie jest o tyle ważne, że to w większości polscy obywatele jako pracownicy delegowani lub jako pracownicy mobilni będą przedmiotem działań Urzędu. Od wielu lat OPZZ i jego organizacje członkowskie postulowały wzmocnienie koordynacji działań inspekcji pracy w zatrudnieniu transgranicznym. Z zadowoleniem przyjmujemy również informacje, że ustanowienie Urzędu przyczyni się do realizacji zasad określonych w Europejskim Filarze Praw Socjalnych.

OPZZ zgadza się, że najlepszym wariantem przyszłych działań urzędu jest wariant operacyjny szczególnie jeśli chodzi o współpracę i wymianę informacji, jak również wsparcie we wspólnych inspekcjach. Szczególnie istotna z punktu widzenia związków zawodowych jest sprawna i skuteczna kontrola pracodawców transgranicznych połączona z zapewnieniem im bieżących informacji dotyczących warunków zatrudnienia w kraju do którego wysyłają swoich pracowników. Z naszego doświadczenia wynika, że w wielu przypadkach pracodawcy nie znając układów pracy obowiązujących w danym kraju nieświadomie przyczyniają się do dumpingu socjalnego.

W tym miejscu chcieliśmy również wyrazić zadowolenie, że Urząd będzie dbał o udostępnienie informacji pracodawcom jak również pracownikom.

OPZZ sądzi jednak, że informacje o prawach i obowiązkach pracowników będą nie wystarczające jeśli nie będą uzupełnione o rejestr firm, które naruszyły prawa pracownicze lub w jakikolwiek inny sposób były ukarane czy upominanie przez inspekcje pracy krajów członkowskich.Dzięki istnieniu takiego rejestru pracownik zatrudniany do pracy za granicę, mógłby wcześniej upewnić się czy zatrudniająca go firma nie była ukarana przez inspekcje pracy innych krajów europejskich. Również polskie firmy zawierające umowy jako podwykonawcy przedsiębiorców europejskich mogłyby w takim rejestrze sprawdzić na ile uczciwy jest ich europejski partner. Rejestr taki ułatwiłby również działania związkom zawodowym w sprawach związanych z naruszeniem praw pracowniczych i dumpingiem społecznym.OPZZ uważa więc że rejestr nieuczciwych pracodawców jest jednym z kluczowym działań prewencyjnych Urzędu i jako taki powinien być wymieniony w tekście rozporządzenia w art. 6 jako dodatkowy podpunkt lub ewentualnie w art. 11.

Wydaje się również, że Urząd aby spełniał skutecznie i efektywnie swoje zadania nie powinien mieć tylko charakteru uzupełniającego wobec działania istniejących już instytucji europejskich. Urząd powinien w większym stopniu koordynować, ale również inicjować działania mające na celu walkę z dumpingiem społecznym w Europie działając tym samym w interesie ochrony konkurencji na wspólnym rynku. Wiadomym jest bowiem, że sprawy dotyczące zatrudnienia transgranicznego nie mogą być rozwiązywane tylko w jednym kraju członkowskim.

Jeśli chodzi o wsparcie na rzecz budowania zdolności, to OPZZ wyraża nadzieję, że wymienione w art.12 Rozporządzenia działania będą połączone z koniecznymi na ich realizację środkami budżetowymi. Często bowiem inspekcje pracy z krajów Europy Środkowo- Wschodniej nie mają wystarczających środków finansowych na działania w tym zakresie.

Rola partnerów społecznych w tym szczególnie związków zawodowych jest kluczowa jeśli chodzi o ochronę i kontrolę warunków pracy w zatrudnieniu transgranicznym. Tym bardziej, że w niektórych Państwach Członkowskich przedstawiciele związków zawodowych uczestniczą w kontrolach miejsc pracy. W wielu przypadkach pracownicy najpierw zgłaszają się do związków zawodowych, ponieważ ufają im bardziej niż krajowym inspekcjom pracy, jak również ponieważ w związkach zawodowych zatrudnianych jest wielu obywateli polskich.Dlatego sądzimy, że ich rola powinna być bardziej podkreślona w tekście Rozporządzenia, a ich doświadczenie wzięte pod uwagę. Przedstawiciele europejskich związków zawodowych powinni mieć zagwarantowane miejsce w zarządzie Urzędu (art. 18 Rozporządzenia) a nie tylko wgrupie zainteresowanych stron (art. 24 Rozporządzenia), która również powinna spotykać się częściej niż dwa razy do roku.

Wyrażamy również nadzieję, że zapewnione przez Komisję środki budżetowe zostaną osiągnięte bez uszczerbku dla innych ważnych polityk europejskich.

A.R-B.G