Dnia 22 września 2020 r. odbyło się posiedzenie Zespołu ds. ubezpieczeń społecznych Rady Dialogu Społecznego, podczas którego omówiono następujące tematy:

  • Objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym wszystkich świadczących lub wykonujących pracę oraz prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą proporcjonalnie takimi samymi obciążeniami składkowymi. 
  • Wygasający charakter emerytur pomostowych.
  • Emerytury stażowe.
  • Dokumentacja dodatkowego zasiłku opiekuńczego.

Podczas posiedzenia Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych reprezentowali: wiceprzewodniczący Sebastian Koćwin, przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Zakładów Przeróbki Mechanicznej Węgla w Polsce "Przeróbka" Sławomir Łukasiewicz, Katarzyna Duda, specjalistka w Wydziale Polityki Społecznej, Rynku Pracy, Ubezpieczeń i Zdrowia oraz Bogdan Grzybowski, ekspert OPZZ.

Objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym wszystkich świadczących lub wykonujących pracę oraz prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą takimi samymi obciążeniami składkowymi

Uczestnicy posiedzenia omówili obecnie obowiązujące przepisy oraz możliwości zmian w następujących kwestiach: odprowadzanie składek od umów cywilnoprawnych; możliwość likwidacji wszystkich zbiegów (w tym dotyczących osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą); wykonywanie pracy w zbiegu z emeryturą/rentą. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych stanęło na stanowisku, że liczne zwolnienia i ograniczenia z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne nie sprzyjają budowaniu kapitału na poczet przyszłych świadczeń emerytalnych. W kontekście prognoz Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), że stopa zastąpienia w Polsce w latach 2050-2060 może spaść poniżej 30% i będzie należała do najniższych na świecie, zwolnienia i ograniczenia niektórych grup z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne jest rozwiązaniem nieracjonalnym. Obecne ograniczenia w odprowadzaniu składek na ubezpieczenia społeczne, m.in. przy umowach cywilnoprawnych, odbywają się kosztem negatywnych skutków finansowych, jakie niewątpliwie odczują w perspektywie długofalowej. Strona rządowa wyraziła wolę podjęcia prac nad zmianami w systemie ubezpieczeń społecznych informując, że oczekuje na pisemne stanowiska partnerów społecznych dotyczące objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym wszystkich świadczących lub wykonujących pracę oraz prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą proporcjonalnie takimi samymi obciążeniami składkowym. Ustalono, że do dnia 6 października 2020 r. partnerzy społeczni przekażą stanowiska Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Uchylenie wygaszania emerytur pomostowych i wprowadzenie emerytur stażowych

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych żądało nadania prawa do emerytury pomostowej bez względu na datę rozpoczęcia pracy w szczególnych warunkach lub pracy o szczególnym charakterze. Uzasadniano to faktem rażącej niesprawiedliwości tego, że osoby, które wykonują pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, lecz nie wykonywały jej przed 1 stycznia 1999 r., nie mogą skorzystać z prawa do emerytury pomostowej pomimo odprowadzania przez zatrudniających ich pracodawców składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Wyrażono oczekiwanie przygotowania przez stronę rządową opracowania dotyczącego oceny poprawy warunków pracy i eliminowanie czynników szkodliwych od momentu uchwalenia ustawy o emeryturach pomostowych. Strona związkowa poruszyła ponadto problem polegający na tym, że wiele firm nie tworzy wykazu stanowisk pracy, na których jest wykonywana praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Przedsiębiorcy w ten sposób unikają płacenia dodatkowych składek na Fundusz Emerytur Pomostowych przez co pozbawiają zatrudnionych prawa do „pomostówek”.  

Strona rządowa poinformowała o tym, że Prezydent Andrzej Duda zapowiedział prace nad projektem ustawy o emeryturach stażowych. OPZZ domagało się szczegółów dotyczących podjętych prac, a także włączenia strony pracowników w prace nad projektem. 

Dokumentacja dodatkowego zasiłku opiekuńczego

Obowiązujące przepisy dotyczące zasad i trybu ubiegania się o dodatkowy zasiłek opiekuńczy nie przewidują możliwości przedłożenia przez pracownika u pracodawcy wniosku o dodatkowy zasiłek opiekuńczy za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, np. w formie skanu. Niektórzy pracodawcy nie mieli świadomości gromadzenia  oryginałów oświadczeń i w okresie kryzysu pracownicy w wielu firmach różnymi drogami przesyłali oświadczenia do uzyskania dodatkowego zasiłku opiekuńczego, np. przesyłali skany oświadczeń korzystając z wewnętrznego systemu teleinformatycznego, oprogramowania bądź wykorzystując elektroniczną pocztę służbową. Pracodawcy RP postulowali niezwłoczne wprowadzenie tożsamego jak w przypadku kwarantanny rozwiązania w przypadku ustalania prawa do dodatkowego zasiłku opiekuńczego.

KD

Wydział Polityki Społecznej, Rynku Pracy, Ubezpieczeń i Zdrowia OPZZ