Dnia 25 marca 2021 r. odbyło się seminarium naukowe pt. „PPK i PPE jako formy oszczędzania na starość – wybrane aspekty”. Uczestnicy spotkania porównali programy PPK i PPE, omówili relację PPK do systemu ubezpieczeń społecznych, a także przytoczyli argumenty przemawiające za dodatkowymi formami oszczędzania na starość oraz zwrócili uwagę na kwestie, które należy brać pod uwagę oceniając ryzyko związane z przystąpieniem do obu programów.

Dr Marcin Krajewski (Uniwersytet Łódzki) wymienił najważniejsze podobieństwa i różnice między PPK i PPE. W obu programach zgromadzone środki mogą być wypłacone mężczyznom i kobietom po osiągnięciu 60. roku życia (mężczyźni nie muszą zatem ukończyć 65 lat uprawniających do emerytury powszechnej). Oba programy nie przewidują również dożywotniej wypłaty świadczeń, co oznacza, że ani PPK ani PPE nie zabezpieczy uczestników w okresie zaawansowanej starości. Różnica między programami polega między innymi na tym, że uczestnik PPE nie otrzymuje od państwa jednorazowej wpłaty powitalnej (250 złotych) ani dopłat rocznych (240 złotych). Występują również różnice w przepisach dotyczących wysokości składek na PPK i PPE.

Do przyczyn niskiej partycypacji w PPE (4,3% w 2019 r.) należy przede wszystkim brak możliwości tworzenia programu w sektorze finansów publicznych oraz niechęć pracodawców do ponoszenia dodatkowych kosztów. Do przyczyn niskiej partycypacji w PPK (30,4% w 2020 r.) należy z kolei brak zaufania do programu spowodowany rozczarowaniem społeczeństwa skutkami reformy emerytalnej z 1999 r. - utworzeniem a następnie reformą OFE.

Dr hab. Dorota Dzienisiuk (Uniwersytet Warszawski) przeanalizowała przepisy prawne w zakresie PPK i systemu ubezpieczeń społecznych. Na wstępie zwróciła uwagę na podstawową cechę świadczeń emerytalnych, jaką jest ich dożywotni charakter, podczas gdy środki zgromadzone w ramach PPK zostaną wypłacone jednorazowo bądź będą wypłacane okresowo. Szczególnie warte odnotowania jest stwierdzenie prelegentki, że część środków w ramach PPK ma charakter bardziej publiczny niż środki zgromadzone w OFE. Taki wniosek wypływa na przykład z faktu, że w razie decyzji o wypłacie środków z PPK przed 60. rokiem życia wypłacana suma zostanie pomniejszona o dopłaty pochodzące ze środków publicznych (wpłata powitalna i dopłaty roczne). Środki te nie są zatem traktowane jako własność prywatna uczestnika. 

Dr Tomasz Lasocki (Uniwersytet Warszawski) zwrócił z kolei uwagę na to, że liczne zmiany w systemie ubezpieczeń społecznych, których dokonano na przestrzeni ostatnich 20 lat, osłabiły wiarę pracowników w stabilność powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych. Nie zgodził się również z twierdzeniem, że przedstawianie dodatkowych form oszczędzania jako recepty na bolączki systemu powszechnego i jako konkurencyjnych względem niego sprzyja popularności dodatkowych programów. Dr Laskowski zajął stanowisko, że podważanie zaufania do powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych nie sprzyja budowaniu zaufania dla dodatkowych form oszczędzania na starość.

***

OPZZ przy współpracy z PFR Portalem PPK zorganizowało liczne szkolenia na temat PPK, których celem było dostarczenie rzetelnych informacji na temat systemu długoterminowego oszczędzania PPK, ułatwiających podjęcie decyzji, czy przystąpić do programu. Poniżej przypominamy artykuł OPZZ "Czy przystąpić do Pracowniczych Planów Kapitałowych?":

https://www.opzz.org.pl/opinie-i-analizy/polityka-spoleczna/czy-przystapic-do-pracowniczych-planow-kapitalowych#:~:text=Pracownicze%20Plany%20Kapitałowe%20to%20prywatny%20i%20dobrowolny%20system%20długoterminowego%20oszczędzania.&text=Pracownik%20może%20w%20dowolnym%20momencie,szczególnych%20sytuacjach%20życiowych.

KD