CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to unijny mechanizm dostosowania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2. Jego celem jest ochrona europejskiego przemysłu przed nieuczciwą konkurencją ze strony importerów z państw o mniej restrykcyjnych normach klimatycznych oraz zapobieganie zjawisku ucieczki emisji.
Sygnatariusze apelu wskazują, że Europa jest w dużej mierze samowystarczalna żywnościowo i posiada istotny przemysł nawozowy. Jednocześnie bez dostępu do nawozów produkcja żywności w Unii Europejskiej spadłaby o 30 do 50 procent. Nawozy mineralne stanowią około 37 procent całkowitego zużycia nawozów, a ich produkcja w dużym stopniu uzależniona jest od importowanych surowców takich jak gaz ziemny, fosforany i potas.
W dokumencie przypomniano, że w 2022 roku Rosja ograniczyła dostawy gazu ziemnego do Europy, co doprowadziło do gwałtownego wzrostu cen energii i załamania europejskiej produkcji nawozów. W tym samym czasie Rosja kontynuowała eksport nawozów do Unii Europejskiej po cenach wypierających europejskich producentów z rynku. W 2023 roku Rosja odpowiadała za ponad 25 procent całkowitego importu nawozów do Unii Europejskiej.
Autorzy apelu podkreślają, że Rosja wykorzystuje eksport nawozów jako narzędzie presji gospodarczej i geopolitycznej. Nagłe ograniczenie dostaw nawozów lub blokowanie eksportu żywności z Ukrainy może prowadzić do gwałtownych wzrostów cen i destabilizacji społecznej w państwach Unii Europejskiej.
OPZZ popiera utrzymanie ceł na import rosyjskich nawozów wprowadzonych przez Unię Europejską latem 2025 roku, wskazując, że już przyniosły one wymierne efekty. Związek podkreśla, że ewentualne wzrosty kosztów powinny być kompensowane poprzez wsparcie dla rolników oraz działania wzmacniające europejski przemysł nawozowy, a nie poprzez osłabianie mechanizmów ochronnych takich jak CBAM.
Apel podpisali między innymi Kine Asper Vistnes prezydent Norweskiej Konfederacji Związków Zawodowych LO Norway, Frode Alfheim prezydent norweskiego związku Forbundet Styrke, Andrzej Krajewski przewodniczący Federacji Związków Zawodowych Przemysłu Chemicznego, Szklarskiego i Ceramicznego w Polsce oraz Piotr Ostrowski przewodniczący Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych.
