08 czerwca 2026

Komisja Europejska opublikowała komplet dokumentów w ramach unijnego systemu zarządzania gospodarczego – Semestru Europejskiego. Jednym z nich są Zalecenia Rady rekomendowane są do podjęcia przez kraj w celu wypełnienia wytycznych gospodarczych i społecznych Unii Europejskiej. Treść Zaleceń ma wpływ na priorytety wydatkowania środków unijnych a rząd jest zobowiązany przedstawić działania, które podejmuje na rzecz wprowadzenia w życie Zaleceń. Rada rekomenduje Polsce podjęcie w latach 2026 i 2027 działań mających na celu: Dalsze przestrzeganie maksymalnych stóp wzrostu wydatków netto zaleconych przez Radę w dniu 21 stycznia 2025 r. w celu likwidacji nadmiernego deficytu, korzystając jednocześnie z elastyczności przewidzianej w krajowej klauzuli wyjścia celem zwiększenia wydatków na obronę. Zwiększenie wydatków na obronę i gotowości obronnej, a jednocześnie zapewnienie efektywności wydatków i stopniowe dostosowywanie budżetu w celu utrzymania strukturalnie wyższych wydatków na obronę. Zapewnienie, aby wszelkie środki wprowadzane w celu złagodzenia skutków wzrostu cen energii miały charakter tymczasowy, były ukierunkowane na ochronę gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji lub zaspokojenie potrzeb przedsiębiorstw energochłonnych oraz utrzymywały zachęty do oszczędzania energii, a jednocześnie zapewnienie, aby koszty fiskalne tych środków były zgodne z zobowiązaniami podjętymi na podstawie ram fiskalnych UE. Poprawę efektywności wydatków publicznych, w tym przez lepsze ukierunkowanie świadczeń społecznych i rozszerzenie zakresu przeglądów wydatków. Zwiększenie dochodów sektora instytucji rządowych i samorządowych, między innymi przez nadanie większej roli źródłom dochodów, które są mniej szkodliwe dla wzrostu gospodarczego, oraz poprawę przestrzegania przepisów prawa podatkowego. Poprawę adekwatności systemu emerytalnego, przy jednoczesnym zachowaniu jego długoterminowej stabilności, przez podniesienie rzeczywistego wieku przejścia na emeryturę, przeciwdziałanie ubóstwu emerytalnemu kobiet i osób samozatrudnionych oraz reformę specjalnych programów emerytalnych. Zapewnienie ciągłości reform i inwestycji realizowanych w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Utrzymanie tempa realizacji projektów w ramach programów polityki spójności, w stosownych przypadkach w oparciu o realokację środków na priorytety strategiczne i elastyczność w śródokresowym przeglądzie ram polityki spójności. Zajęcie się wyjątkowymi problemami społeczno-gospodarczymi, zagrożeniami bezpieczeństwa i wyzwaniami w zakresie gotowości cywilnej, które dotyczą zwłaszcza regionów na zewnętrznej wschodniej granicy UE. Uproszczenie przepisów, usprawnienie narzędzi regulacyjnych i zapewnienie, aby ramy prawne były stabilne i jasne. Zachęcanie do konkurencji w procedurach udzielania zamówień publicznych przez poprawę ich efektywności i zmniejszenie uciążliwości, a także zapewnienie długoterminowego planowania zamówień publicznych. Wzmocnienie powiązań między nauką a biznesem przez tworzenie skuteczniejszych zachęt do komercjalizacji badań naukowych oraz opracowanie efektywnego wykazu projektów, które osiągnęły gotowość inwestycyjną. Unowocześnienie publicznego systemu badań naukowych, zwiększenie atrakcyjności karier naukowych oraz zapewnienie stabilnego finansowania badań naukowych i innowacji. Sprawienie, aby otoczenie działalności gospodarczej było bardziej przyjazne dla innowacji, w tym dla przedsiębiorstw typu start-up i scale-up. Zmniejszenie dysproporcji terytorialnych, w szczególności przez zwiększenie dostępu do usług publicznych i infrastruktury publicznej oraz poprawę ich jakości, a także badania naukowe i innowacje. Budowanie zdolności administracyjnych i poprawę efektywności przez wykorzystanie interoperacyjności e-usług i stosowanie zasady jednorazowości gromadzenia danych na potrzeby cyfryzacji. Zwiększenie wskaźnika wykorzystania technologii cyfrowych przez MŚP, a jednocześnie priorytetowe traktowanie wsparcia na rzecz zaawansowanych technologii. Zwiększenie podaży i jakości mieszkań przystępnych cenowo i mieszkań socjalnych dzięki skutecznej koordynacji i strategiom polityki mieszkaniowej, rozszerzeniu programów mieszkalnictwa przystępnego cenowo i mieszkalnictwa socjalnego, poprawie przepisów i zmianie opodatkowania nieruchomości. Poprawę elastyczności i przepustowości sieci systemu energetycznego, zwiększenie transgranicznych połączeń międzysystemowych i handlu energią elektryczną oraz usunięcie ograniczeń w dalszym wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii. Promowanie wyważonych sygnałów cenowych dotyczących energii elektrycznej, aby zachęcać do elektryfikacji oraz stopniowe wycofywanie dopłat do paliw kopalnych, zwłaszcza tych związanych z górnictwem węglowym. Umożliwienie czystej transformacji przemysłowej i wspieranie zorientowanych na innowacje strategii transformacji dla regionów zależnych od węgla. Zmniejszenie zależności od paliw kopalnych w sektorze ciepłowniczym w połączeniu z termomodernizacją budynków. Promowanie dekarbonizacji transportu wraz z infrastrukturą wspomagającą. Budowanie odporności na zmianę klimatu przez funkcjonalne zarządzanie w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, odtwarzanie ekosystemów i zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych. Wspieranie wysokiej jakości edukacji włączającej oraz rozwiązanie problemu niedoborów pracowników i umiejętności. Zwiększenie uczestnictwa w dziedzinach STEM w szkolnictwie wyższym oraz rozwiązanie problemu niedoboru nauczycieli i jakości kształcenia nauczycieli. Dalsze zwiększanie skuteczności kształcenia i szkolenia zawodowego. Ułatwianie i zwiększanie uczestnictwa dorosłych w uczeniu się. Zwiększenie uczestnictwa w rynku pracy grup defaworyzowanych, w szczególności osób z niepełnosprawnościami, między innymi przez zapewnienie dostosowanego do ich potrzeb wsparcia na rynku pracy. Ograniczenie segmentacji rynków pracy w porozumieniu z partnerami społecznymi przez rozwiązanie problemu arbitrażu podatkowego z wykorzystaniem różnych rodzajów umów oraz poprawę dostępu do ochrony socjalnej. Zwiększenie dostępu do usług opieki długoterminowej i poprawę ich jakości. Z pełną treścią dokumentu można zapoznać się tutaj. Uwagi i komentarze do Zaleceń Rady można przesyłać na adres: pietrzak@opzz.org.pl. (KP)

02 czerwca 2026

W siedzibie OPZZ odbyła się debata polskich i niemieckich związkowców dotycząca krajowych procesów transformacji klimatycznej gospodarki. Przedstawiciele OPZZ oraz niemieckiej centrali związkowej DGB i projektu Revierende z Cottbus rozmawiali o przemianach w energetyce i górnictwie wynikających z unijnej polityki klimatycznej. Spotkanie było możliwe dzięki wsparciu Fundacji im. Fredricha Eberta. Dyskusja koncentrowała się na wymianie doświadczeń oraz ocenie dotychczasowych działań transformujących gospodarki, polską i niemiecką, ich wpływie na rynek pracy i regiony. Niesłabnącym wyzwaniem jest zapewnienie wysokiej jakości miejsc pracy w przekształcanych regionach i nowotworzonych zakładach pracy. Poruszono kwestię zmieniającego się w ostatnich latach otoczenia geopolitycznego, w którym realizowana jest transformacja klimatyczna, cen energii, kondycji europejskiej produkcji przemysłowej oraz jej konkurencyjności. Wyzwania w tych obszarach wymuszają korektę polityki energetycznej w wielu państwach i uwzględnienia bezpieczeństwa energetycznego. Mówiono o polityce unijnej, w tym konieczności działań chroniących konkurencyjność UE, pracach Komisji Europejskiej nad rewizją systemu EU ETS oraz mankamentach instrumentu CBAM. Wskazywano na złożony proces transformacji wymagający czasu, inwestycji infrastrukturalnych i społecznych, co wiąże się ze znaczącymi nakładami finansowymi po stronie państw, firm i społeczeństw. Rozmawiano również o jakości dialogu społecznego w Polsce i w Niemczech, który uznano za kluczowy dla zapewnienia sprawiedliwego wymiaru transformacji klimatycznej. Zauważalna jest lepsza koordynacja działań publicznych w Niemczech i silniejsze struktury dialogu społecznego w sprawie transformacji klimatycznej w porównaniu z krajowymi doświadczeniami a także wyższe nakłady finansowe na proces przekształceń i wsparcia gospodarki a przez to miejsc pracy. Mimo to wyzwania związane z procesem transformacji klimatycznej pozostają znaczące. Ponadto, zwracano uwagę na długofalowe konsekwencje procesu zmian gospodarczych, które wymagają adekwatnej polityki publicznej. W spotkaniu OPZZ reprezentowali Przewodniczący OPZZ, Piotr Ostrowski, Wiceprzewodnicząca OPZZ, Barbara Popielarz oraz Mirosław Grzybek, Przewodniczący Federacji Związków Zawodowych Metalowców i Hutników w Polsce, członek Prezydium i Rady OPZZ; Artur Jacek Wilkoń, Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Huty ŁABĘDY oraz Wiceprzewodniczący Federacji Związków Zawodowych Metalowców i Hutników w Polsce; Artur Wilk, Wiceprzewodniczący Związku Zawodowego Kadra przy Tauron Wytwarzanie oraz Przewodniczący Zespołu ds. sprawiedliwej transformacji; Adam Skwarnicki, Przewodniczący ZZP E.ON Polska S.A. i spółek zależnych; Mariusz Sońta, Wiceprzewodniczący MZZ "ODKRYWKA" KWB Bełchatów oraz Sebastian Dereń, Członek Zarządu MZZ "ODKRYWKA" KWB Bełchatów. Z ramienia Niemieckiej Federacji Związków Zawodowych (DGB) w spotkaniu uczestniczyli: Frederik Moch, Kierownik Działu Polityki Strukturalnej, Przemysłowej i Usługowej w DGB, kierownik projektu Revierwende; Marko Schmidt, Kierownik zespołu ds. regionu Łużyc, Revierwende; Alexander Pförtner, Kierownik ds. finansów, administracji i relacji zewnętrznych, Revierwende oraz Martin Schautschick, Przewodniczący Rady Zakładowej w elektrowni LEAG Boxberg. Fundację im. Fredricha Eberta reprezentował Maciej Zaboronek, Menedżer projektów. W tym dniu w siedzibie OPZZ odbyła się również otwarta debata pt. „Dwie transformacje - czy sprawiedliwe?” zorganizowana przez ww. Fundację. Debata miała na celu wymianę poglądów na temat transformacji regionów węglowych oraz szerszym wpływie obecnych przemian na miejsca pracy w Polsce i Niemczech. Punktem wyjścia do rozmowy była publikacja „Dwie transformacje”, wydana we współpracy OPZZ, DGB oraz Friedrich-Ebert-Stiftung Warszawa. W wydarzeniu brał udział Artur Wilk – Przewodniczący zespołu OPZZ ds. sprawiedliwej transformacji, Związek Zawodowy Kontra przy Tauron Wytwarzanie. (KP)

02 czerwca 2026

Sprawiedliwy wymiar transformacji klimatycznej wymaga, aby fundusze uzyskane przez Polskę w ramach działania unijnego Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji (EU ETS) wspierały pracowników i przedsiębiorstwa, na których polityka klimatyczna ma bezpośrednie oddziaływanie. UE wymaga od państw członkowskich, aby środki uzyskiwane z handlu uprawnieniami do emisji CO2 w ramach systemu EU ETS były wykorzystywane na realizację polityki klimatycznej. Czy tak jest w Polsce? Trudno zweryfikować. Z dostępnych informacji wynika, że w ostatnich trzech latach krajowy przychód ze sprzedaży uprawnień do emisji wyniósł ponad 54 mld zł, a w roku bieżącym szacowany jest na ponad 20 mld zł. Trudno jednak o precyzyjne i wyczerpujące informacje o celach, na które te fundusze są przez rząd wykorzystywane. Analiza dostępnych źródeł, w tym sprawozdań o wykorzystaniu środków uzyskanych z aukcji uprawnień EU ETS, które Rada Ministrów przekazuje corocznie do Komisji Europejskiej nie pozwalają uzyskać pełnej wiedzy o wykorzystaniu dochodów budżetu państwa z tego tytułu. Sprawozdania są zatwierdzane przez Komisję, jednak ich wymagany zakres jest minimalistyczny. Dlatego wiceprzewodnicząca OPZZ, Barbara Popielarz, skierowała wniosek do ministra finansów o przedstawienie informacji na temat konkretnych zadań - wraz z wysokością wydatków na ich realizację, na które przeznaczono dochody budżetu państwa uzyskane w latach 2023-2025 ze sprzedaży uprawnień do emisji gazów cieplarnianych w ramach EU ETS. Zapytaliśmy również, jakie działania oraz wydatki będą finansowane z tych środków w 2026 r. Chcieliśmy również wiedzieć, jaki był podział wydatków finansowanych z dochodów EU ETS w rozbiciu na cele związane z redukcją gazów cieplarnianych lub zarządzaniem emisjami oraz na inne działania budżetowe, niezwiązane bezpośrednio z polityką klimatyczną. OPZZ wniósł również o wskazanie mechanizmów zapewniających zgodność krajowego sposobu wydatkowania środków uzyskanych w ramach EU ETS z wymogami prawa UE dotyczącymi przeznaczania tych środków. W naszej ocenie, informacje na temat sposobu wykorzystania funduszy uzyskanych w ramach działania EU ETS powinny być corocznie publikowane rząd. Dzięki temu strona społeczna, w tym związki zawodowe, mogłyby analizować mechanizmy finansowe stosowane przez państwo służące do realizacji transformacji klimatycznej oraz prowadzić dialog społeczny w sprawie wparcia pracowników zatrudnionych w sektorach gospodarki podlegających przekształceniom, w szczególności w przemyśle. W odpowiedzi na wystąpienie OPZZ, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, Jurand Drop udzielił informacji podkreślając, że obejmują one swoim zakresem jedynie działy budżet, finanse publiczne, instytucje finansowe. Poinformował, że dochody budżetu państwa ze sprzedaży uprawnień do emisji CO2 wyniosły w kolejnych latach odpowiednio: w 2023 r. 18,3 mld zł, w 2024 r. 14,1 mld zł a w 2025 r. 12,1 mld zł. Przy czym podkreślił, że przepisy unijne nie wymagają bezpośredniego wydatkowania środków z EU ETS wpływających do budżetu. Zgodnie zaś z zasadą jednolitości budżetu, nie wiąże się danych dochodów budżetu państwa z konkretnymi wydatkami. Wskazał jednocześnie, że zgodnie z przepisami polskiego prawa, wdrażaniem polityki klimatycznej UE, w tym w zakresie zarządzania środkami na cele transformacji ekologicznej i klimatycznej, w szczególności zarządzania aukcjami uprawnień do emisji gazów cieplarnianych oraz zagospodarowania uzyskanych w ich wyniku środków, z uwzględnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju, w tym bezpieczeństwa dostaw energii, surowców energetycznych i paliw, zajmuje się Minister Klimatu i Środowiska. Podkreślił przy tym, że szczegółowe działania, wraz z wysokością wydatków przeznaczonych na te cele, znajdują się w sprawozdaniach przygotowywanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Zaprosił w związku z tym do kontaktu właśnie z tym Ministerstwem w sprawie potrzeby dodatkowych wyjaśnień. Zatem poza kwotami, które trafiły do budżetu państwa w ostatnich trzech latach z handlu uprawnieniami do emisji CO2 nadal nie wiemy, jakie działania były z tych środków realizowane i zweryfikować czy były one związane ze sprawiedliwą transformacją klimatyczną. Przypomnijmy, że sprawozdania dla Komisji Europejskiej mają bardzo ogólnikowy charakter a Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie udzieliło OPZZ dotychczas odpowiedzi na szczegółowe pytania o cele, jakie są finansowa ze środków pozyskanych w ramach systemu EU ETS. (KP)

22 maja 2026

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych wystąpiło do ministra aktywów państwowych z wnioskiem o wstrzymanie prac legislacyjnych nad projektem rozporządzenia dotyczącym wykazu spółek, w których prawa z akcji Skarbu Państwa wykonywać mają m.in. państwowe osoby prawne oraz spółki Skarbu Państwa. Wniosek został złożony w związku ze stanowiskiem przedstawionym przez Związek Zawodowy „Budowlani”, organizację członkowską OPZZ, która sprzeciwia się planowanemu przekazaniu akcji Sklejka Orzechowo S.A. do Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. (ARP S.A.). Norbert Kusiak, dyrektor Wydziału Polityki Gospodarczej OPZZ Zdaniem OPZZ projekt rozporządzenia powinien zostać skierowany do konsultacji społecznych z reprezentatywnymi organizacjami związkowymi oraz Radą Dialogu Społecznego. OPZZ wskazało w piśmie do ministra aktywów państwowych, że pominięcie partnerów społecznych w procesie konsultacji narusza przepisy ustawy o związkach zawodowych oraz ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, które przewidują obowiązek opiniowania projektów aktów prawnych dotyczących spraw pracowniczych i społeczno-gospodarczych. W ocenie OPZZ projekt ma bezpośredni wpływ na sytuację pracowników, ponieważ obejmuje przekazanie nadzoru właścicielskiego nad blisko czterdziestoma spółkami, w tym podmiotami objętymi restrukturyzacją, likwidacją lub postępowaniami upadłościowymi. Szczególne obawy OPZZ budzi objęcie projektem Sklejki Orzechowo S.A., która pozostaje aktywnym zakładem produkcyjnym i jednym z największych pracodawców w gminie Miłosław. Związek Zawodowy „Budowlani” podkreślił w swoim stanowisku, że spółka nie znajduje się w stanie likwidacji ani upadłości, prowadzi działalność produkcyjną i zatrudnia blisko 300 pracowników. Samo Ministerstwo Aktywów Państwowych wskazuje w uzasadnieniu projektu rozporządzenia, że ARP S.A. jest podmiotem wyspecjalizowanym w prowadzeniu procesów restrukturyzacyjnych, upadłościowych i likwidacyjnych. Tymczasem brak jest przekonującego uzasadnienia, dlaczego stabilnie funkcjonująca spółka produkcyjna miałaby zostać objęta nadzorem instytucji kojarzonej przede wszystkim z procesami wygaszania działalności gospodarczej. O planowanych zmianach Ministerstwa Aktywów Państwowych oraz ich potencjalnych skutkach dla pracowników związki zawodowe dowiedziały się nie w toku konsultacji społecznych, ale z informacji opublikowanych w mediach. Istotny jest również kontekst regionalny planowanych decyzji. W ostatnim czasie działalność zakończył zakład Tarkett Polska Sp. z o.o., co doprowadziło do utraty pracy przez około 300 osób. Zdaniem Związku Zawodowego „Budowlani” kolejna destabilizacja dużego pracodawcy może poważnie pogorszyć sytuację społeczną i gospodarczą lokalnego rynku pracy. W związku z powyższym OPZZ domaga się wstrzymania dalszych prac legislacyjnych nad projektem rozporządzenia do czasu przeprowadzenia konsultacji społecznych oraz spotkania OPZZ z ministrem aktywów państwowych. (nq)

20 maja 2026

20 maja 2026 r. w Centrum Partnerstwa Społecznego „Dialog” odbyła się ogólnopolska konferencja „Dialog społeczny - pomiędzy rytuałem, formalnością a realnym wpływem”. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele środowiska naukowego, związków zawodowych, organizacji pracodawców oraz instytucji dialogu społecznego. Część merytoryczną otworzył prof. Jan Klimek, przewodniczący Rady Dialogu Społecznego. Moderatorem głównego panelu był prof. Jacek Sroka, natomiast referaty i wystąpienia eksperckie przedstawili dr Jan Czarzasty i dr Rafał Towalski. Debata koncentrowała się wokół kilku kluczowych zagadnień: oceny funkcjonowania polskiego dialogu społecznego, granic możliwości osiągania porozumień między partnerami społecznymi, europejskiego wymiaru dialogu społecznego oraz perspektyw rozwoju instytucji dialogowych w Polsce. Uczestnicy analizowali również wpływ zmian społecznych i gospodarczych na relacje między państwem, pracownikami i pracodawcami. W trakcie dyskusji wielokrotnie podkreślano, że dialog społeczny w Polsce znajduje się w fazie pogłębiającego się kryzysu instytucjonalnego. Przedstawiciele OPZZ wskazywali na postępującą formalizację prac Rada Dialogu Społecznego, niewielką liczbę porozumień o charakterze merytorycznym oraz ograniczoną skuteczność wspólnie wypracowywanych stanowisk. Istotnym wątkiem debaty była także kwestia jakości kapitału społecznego oraz przygotowania obywateli do uczestnictwa w dialogu społecznym. Jednocześnie podkreślano, że mimo obecnych napięć możliwe jest budowanie porozumień pomiędzy organizacjami pracowników i pracodawców, szczególnie w sprawach dotyczących wynagrodzeń i polityki społeczno-gospodarczej. Zdaniem uczestników konferencji odbudowa realnego dialogu społecznego wymaga większego zaangażowania państwa, odbudowy zaufania między partnerami społecznymi oraz przywrócenia negocjacjom rzeczywistego znaczenia w procesie stanowienia polityk publicznych. W konferencji wzięli udział: Janusz Gołąb, Zygmunt Mierzejewski i Norbert Kusiak, eksperci OPZZ (nq)

19 maja 2026

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przekazało do konsultacji społecznych drugą, zmodyfikowaną wersję projektu ustawy o stażach. Dokument ten stanowi istotną korektę względem pierwotnej propozycji i w znacznym stopniu uwzględnia postulaty zgłoszone w toku konsultacji społecznych przez OPZZ. Nie oznacza to jednak pełnego usunięcia wszystkich zastrzeżeń, które zgłosiliśmy na wcześniejszym etapie prac legislacyjnych. Norbert Kusiak, dyrektor Wydziału Polityki Gospodarczej OPZZ OPZZ pozytywnie ocenia kierunek zmian polegający na wprowadzeniu regulacji przewidujących możliwość kwalifikowania umowy o staż jako umowy o pracę. Jednocześnie zwracamy uwagę, że staż nie został w pełni zrównany z klasycznym zatrudnieniem w rozumieniu Kodeksu pracy, co osłabia spójność przyjętego modelu ochrony. Pozytywnie należy natomiast ocenić zastąpienie świadczenia pieniężnego wynagrodzeniem. Jednocześnie dostrzegamy istotną niespójność projektu. Z jednej strony projektodawca deklaruje dążenie do ograniczenia nadużyć na rynku staży oraz zapewnienia stażystom realnej ochrony, z drugiej jednak nie przesądza jednoznacznie pracowniczego charakteru staży na otwartym rynku pracy. W praktyce przyjęte rozwiązania nie rozstrzygają wprost, czy staż ma co do zasady charakter zatrudnienia pracowniczego, czy może funkcjonować jako odrębna, niepracownicza forma świadczenia pracy. Istnieje zatem ryzyko, że część pracodawców będzie próbowała obchodzić standardy wynikające z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, mimo faktycznego podporządkowania organizacyjnego i ekonomicznego stażysty. Podobne zastrzeżenia dotyczą uregulowania kwestii wynagrodzenia. Projekt ustawy przewiduje co prawda, że stażyście przysługuje wynagrodzenie w wysokości co najmniej 65% minimalnego wynagrodzenia za pracę, jednak wyłącznie w przypadku uznania umowy o staż za umowę o pracę. Jednocześnie projekt nie wprowadza gwarancji minimalnego wynagrodzenia dla wszystkich stażystów odbywających staż na podstawie umowy realizowanej w warunkach innych niż określone w Kodeksie pracy. W konsekwencji utrzymane zostaje ryzyko zróżnicowania poziomu odpłatności staży, w tym stosowania niskich świadczeń lub ich braku. (nq)

15 maja 2026

14 maja 2026 r. odbyło się posiedzenie Zespołu ds. budżetu, wynagrodzeń i świadczeń socjalnych Rady Dialogu Społecznego pod przewodnictwem Leszka Miętka z OPZZ, podczas którego dyskutowano nad Wieloletnimi Założeniami Makroekonomicznymi na lata 2026-2030. OPZZ aktywnie uczestniczyło w debacie, zgłaszając krytyczne uwagi wobec prognoz makroekonomicznych, inflacji oraz założeń płacowych i ich wpływu na sektor publiczny. Norbert Kusiak, dyrektor Wydziału Polityki Gospodarczej OPZZ Hanna Majszczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów zaprezentowała główne założenia makroekonomiczne na lata 2026-2030, które mają stanowić podstawę do przygotowania projektu ustawy budżetowej na 2027 rok. Jak podkreśliła, dokument został przyjęty przez Radę Ministrów RP zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych i przekazany partnerom społecznym w ustawowym terminie. Resort finansów zaznaczył, że prognozy zostały opracowane przy założeniu stanu gospodarki na koniec lutego 2026 r. Oznacza to, że nie uwzględniają one skutków eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie. Według przedstawionych założeń polska gospodarka ma rosnąć w tempie 3,1 proc. w 2027 roku. Głównymi motorami wzrostu mają być inwestycje publiczne i prywatne, w tym napływ środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz spadające koszty kapitału, które - według ministerstwa - powinny pobudzać aktywność inwestycyjną przedsiębiorstw. Resort liczy również na utrzymanie relatywnie silnej konsumpcji prywatnej i stabilnej sytuacji na rynku pracy. Ministerstwo Finansów prognozuje jednocześnie utrzymanie inflacji na poziomie 2,5 proc. zarówno w 2026, jak i w 2027 roku. W oparciu o tę prognozę rząd przyjął do założenie, że wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej w 2027 roku wzrosną jedynie o wskaźnik inflacji, czyli realnie pozostaną na niezmienionym poziomie. Resort przyznał jednak, że takiemu scenariuszowi towarzyszy wysoki poziom niepewności. Szczególnym ryzykiem pozostaje sytuacja geopolityczna na Bliskim Wschodzie oraz potencjalny wzrost cen surowców energetycznych. W dalszej części posiedzenia, Sławomir Dudek, przewodniczący Rady Fiskalnej ocenił, że Wieloletnie Założenia Makroekonomiczne są zbyt ogólne, zwłaszcza w zakresie inflacji i struktury inwestycji oraz innych kluczowych paramentów. Wskazał na potrzebę większej przejrzystości danych i przywrócenia rozszerzonych tablic makroekonomicznych, które wcześniej były udostępniane partnerom społecznym i pozwalały na pełniejszą analizę. Podkreślił znaczenie wieloletniej perspektywy fiskalnej oraz konieczność uwzględniania ryzyk związanych z przekroczeniem progu 55 proc. długu do PKB, wskazując, że potencjalne procedury ostrożnościowe oznaczałyby stopniową konsolidację fiskalną. Wskazał, że scenariusz makroekonomiczny powinien być uzupełniony o podstawowe dane fiskalne, w tym deficyt, dług oraz regułę wydatkową, zgodnie z wymogami UE i ustawą o finansach publicznych. Wiceprzewodniczący Rady Fiskalnej, prof. Andrzej Torój zaprezentował ocenę Rady Fiskalnej dotyczącą Wieloletnich Założeń Makroekonomicznych na lata 2026-2030. Pozytywnie ocenił część założeń makroekonomicznych przedstawionych przez Ministerstwo Finansów, wskazując przede wszystkim na zgodność prognoz wzrostu PKB z oczekiwaniami rynku oraz prognozami ekonomistów uczestniczących w badaniach Rady Fiskalnej. Znacznie bardziej krytycznie odniósł się jednak do prognoz inflacyjnych resortu finansów. W ocenie Rady Fiskalnej głównym problemem jest nieuwzględnienie skutków konfliktu na Bliskim Wschodzie, zwłaszcza wpływu wyższych cen ropy naftowej na inflację. Zdaniem Rady Fiskalnej właśnie to założenie odpowiada za rozbieżności między prognozą inflacji Ministerstwa Finansów a opiniami ekspertów. Na zakończenie Rada Fiskalna zaproponowała cztery główne rekomendacje. Dotyczą one: uwzględnienia w scenariuszu bazowym skutków napięć geopolitycznych i wyższych cen energii, rewizji prognozy inflacji, rozszerzenia zakresu publikowanych danych makroekonomicznych i fiskalnych, szerszego opisania potencjalnych skutków przekroczenia progu 55 proc. długu publicznego. Przedstawcie OPZZ poruszyli w trakcie posiedzenia szereg kwestii. Wskazali na wagę powołania Rady Fiskalnej, wskazując na jej znaczenie dla przejrzystości finansów publicznych. Jednocześnie OPZZ zwróciło uwagę na zbyt ogólny charakter Wieloletnich Założeń Makroekonomicznych, w tym brak szczegółów dotyczących struktury PKB oraz inwestycji publicznych i prywatnych. OPZZ zakwestionowało prognozę inflacji na poziomie 2,5 proc., uznając ją za zbyt optymistyczną i nieuwzględniającą ryzyk zewnętrznych. Podkreśliło jej kluczowe znaczenie dla ustalania płacy minimalnej oraz wynagrodzeń w sferze budżetowej. OPZZ poruszyło ponadto kwestie inwestycji i środków z KPO, wpływu konsolidacji fiskalnej, spowolnienia gospodarczego w Niemczech, ryzyka pogłębiania luki płacowej między sektorem publicznym a prywatnym oraz niepewnych kierunków zmian w PIT, w tym kwoty wolnej i progresji podatkowej, a także skutków przekroczenia progu 55 proc. długu publicznego (zamrożenie wynagrodzeń w sektorze publicznym). OPZZ wskazało, że wzrost wynagrodzeń w budżetówce na poziomie inflacji może pogłębić problemy kadrowe w usługach publicznych. OPZZ poruszyło kwestie minimalnego wynagrodzenia, w tym projektowanych zmian ustawowych dotyczących jego struktury (wynagrodzenie zasadnicze i dodatki), oraz zaapelowało do Katarzyny Nowakowskiej, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej o przedstawienie informacji, ile powinien wynosić gwarantowany wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2027 r., wskazując na pojawiające się w przestrzeni publicznej nieprawidłowe dane. OPZZ poruszyło również kwestię świadczenia wspierającego i sygnałów o rzekomych zmianach zasad jego ustalania, wskazując na konieczność jednoznacznego wyjaśnienia podstaw prawnych oraz praktyki stosowanej przez instytucje realizujące świadczenie. Na zakończenie obrad OPZZ złożyło wniosek, aby kolejne posiedzenie zostało poświęcone omówieniu informacji o wysokości minimum egzystencji w 2025 r., ustalonej przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, w zestawieniu z kryteriami dochodowymi obowiązującymi w pomocy społecznej, wraz z wypracowaniem wniosków i ewentualnych rekomendacji. W posiedzeniu uczestniczyli: Elżbieta Aleksandrowicz i Roman Piotrowski, członkowie Rady i Prezydium OPZZ, oraz Norbert Kusiak, ekspert OPZZ. (nq)

08 maja 2026

W Komisji Europejskiej trwają prace nad kolejną perspektywą finansową UE na lata 2028-2032, w tym nowym Europejskim Funduszem Konkurencyjności (EFK). Dlatego Ministerstwo Technologii i Rozwoju zorganizowało konferencję poświęconą EFK: „Europejski Fundusz Konkurencyjności (EFK) – stan prac i perspektywy rozwoju polskiej gospodarki na drodze do wzmacniania konkurencyjności i bezpieczeństwa gospodarczego UE.”. Jej celem była dyskusja na temat barier dla skutecznego wykorzystania środków unijnych z obecnego budżetu unijnego oraz poinformowanie uczestników na temat stanu prac nad Europejskim Funduszem Konkurencyjności. Zakłada się, że Fundusz EFK będzie finansował działania w obszarach: czysta transformacja i dekarbonizacja przemysłu, przywództwo cyfrowe, odporność, bezpieczeństwo, obrona i przestrzeń kosmiczna, zdrowie, biotechnologia, rolnictwo i biogospodarka. Europejski Funduszu Konkurencyjności będzie integrować 14. obecnie działających funduszy unijnych takich jak np. Horyzont Europa, Fundusz Innowacyjny, Cyfrowa Europa, Europejski Fundusz Obronny, Fundusz Wspierający Produkcję Amunicji i inne fundusze wzmacniające obronność UE a także programy zdrowotne, kosmiczne, infrastrukturalne. Ma to pozwolić na spójne i skoordynowane wdrażanie działań w ramach różnych programów. Na realizację zadań Funduszu ma zostać przeznaczone ponad 230 mld euro. Z punktu widzenia OPZZ, EFK powinien zostać tak zaprojektowany, aby nie tylko wspierał firmy w działaniach zwiększających ich konkurencyjność, ale także zapewniał, że transformacja technologiczna będzie sprawiedliwa w wymiarze kosztów społecznych. Proces zwiększania konkurencyjności UE poprzez zmiany technologiczne nie może odbywać się kosztem miejsc pracy, obniżania standardów zatrudnienia na rynku pracy oraz bez uwzględnienia programu wsparcia pracowników. EFK musi zatem w istotny sposób finansować działania wzmacniające pracowników w adaptacji do zmieniającej się gospodarki, pozwalające im nabyć nowe umiejętności i przekwalifikować się.  Widzimy też konieczność wprowadzenia mechanizmu warunkowości, który uzależni otrzymanie środków z EFK od spełnienia przez przedsiębiorcę wymogu tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy oraz przestrzegania prawa pracy. W ten sposób EFK będzie pozytywnie wpływał na standardy zatrudnienia na europejskim rynku pracy, jednocześnie przeciwdziałając negatywnym skutkom transformacji technologicznej. Zasada warunkowości powinna mieć zastosowanie również w zamówieniach publicznych realizowanych w ramach EFK.  Z uwagi na to, że Europejski Fundusz Konkurencyjności będzie miał wpływ na przedsiębiorstwa i zatrudnienie, dlatego powinien uwzględnić mechanizm udziału partnerów społecznych w zarządzaniu Funduszem. W konferencji wzięła udział Katarzyna Pietrzak z Wydziału Polityki Gospodarczej. (KP)

06 maja 2026

6 maja br. w siedzibie Najwyższej Izby Kontroli w Warszawie odbyło się pierwsze w historii Izby wysłuchanie społeczne. Po raz pierwszy do rozmowy o planach kontroli zaproszono nie tylko przedstawicieli świata polityki, ale także związki zawodowe, organizacje społeczne oraz reprezentantów pracodawców. Norbert Kusiak, dyrektor Wydziału Polityki Gospodarczej OPZZ Najważniejszym momentem spotkania było ogłoszenie włączenia partnerów społecnych do procesu planowania kontroli. Dotychczas agenda NIK opierała się na trzech filarach: analizach własnych, wnioskach organów państwa (Sejmu, Prezydenta i Premiera) oraz skargach obywatelskich. Prezes NIK, Mariusz Haładyj, przedstawiając główne kierunki zmian w funkcjonowaniu Izby, wyraźnie zaakcentował zmianę podejścia do kontroli. NIK zamierza odejść od modelu opartego wyłącznie na ocenie formalnej zgodności działań instytucji z przepisami prawa. Kluczowe znaczenie ma mieć ocena skuteczności funkcjonowania państwa z perspektywy pacjenta, ucznia, pracownika, przedsiębiorcy czy seniora. W spotkaniu uczestniczyli również przedstawiciele parlamentu, w tym Marek Sawicki oraz Przemysław Witek. W trakcie dyskusji wielokrotnie podkreślano problem spadającego zaufania do instytucji publicznych oraz potrzebę jego odbudowy. Prezes NIK zwrócił uwagę na duży odzew ze strony organizacji społecznych. Jak podkreślił, poziom merytoryczny zgłoszonych propozycji kontroli był bardzo wysoki, a wiele z nich zostanie uwzględnionych przy tworzeniu planu pracy Izby. Istotnym elementem wysłuchania była także dyskusja nad kilkudziesięcioma wnioskami kontrolnymi zgłoszonymi przez uczestników w formularzach zawierających propozycje tematów kontroli, w tym również przez OPZZ. Obejmowały one szeroki zakres obszarów, w tym: finanse, administrację i sprawy publiczne oraz bezpieczeństwo narodowe i wymiar sprawiedliwości, zdrowie i politykę społeczną, a także spójność i infrastrukturę, gospodarkę i rozwój oraz zasoby naturalne. Dla związków zawodowych nowa filozofia działania NIK oznacza realną szansę włączenia się w proces kontroli państwa nie tylko jako obserwator, lecz także jako aktywny uczestnik procesu planowania kontroli. Na zakończenie wysłuchania społecznego prezes NIK Mariusz Haładyj podkreślił, że współpraca ze stroną społeczną nie będzie miała charakteru jednorazowego. Zapowiedział udział ekspertów społecznych również na etapie przygotowywania konkretnych kontroli. W wysłuchaniu uczestniczył Norbert Kusiak, ekspert OPZZ (nq)

24 kwietnia 2026

W siedzibie OPZZ odbyło się posiedzenie Branży Górnictwo i Energetyka, które poprowadził Przewodniczący Branży, Dariusz Potyrała. W posiedzeniu wzięli udział Wiceprzewodnicząca OPZZ, Barbara Popielarz, oraz przedstawicielki Ministerstwa Energii: Ilona Malik, Dyrektor Departamentu Górnictwa i Hutnictwa, Aleksandra Redzisz, Dyrektor Departamentu Analiz Strategicznych oraz Anna Madyniak, Zastępca Dyrektora DAS. Z kolei Ministerstwo Klimatu i Środowiska reprezentował Paweł Różycki, Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Powietrza i Negocjacji Klimatycznych. Ministerstwo Energii przedstawiło informację o aktualnym stanie prac nad Krajowym Planem w dziedzinie Energii i Klimatu. Dyskutowano na temat uwag zgłoszonych przez OPZZ do Planu oraz spodziewanym wpływem realizacji określonych w nim działań na rynek pracy i bezpieczeństwo energetyczne państwa.Członkowie Branży otrzymali również informację na temat aktualnego stanu prac nad notyfikacją umowy społecznej a także roli Funduszu Transformacji Województwa Śląskiego. Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało o pracach Komisji Europejskiej nad rewizją systemu EU ETS w kontekście potrzeby poprawy funkcjonowania przemysłu UE i jego konkurencyjności. Wskazano na obszary będące przedmiotem aktualnej dyskusji w tym temacie i postulaty krajowej administracji reformujące system EU ETS. W trakcie posiedzenia omówiono kluczowe problemy pracownicze w sektorze, w tym stopnień realizacji zawartych porozumień społecznych oraz przypadków ich naruszania. Dyskutowano także na temat sytuacji w spółkach okołogórniczych i jej wpływu na zatrudnienie. Dokonano oceny dialogu społecznego w sektorze energetycznym i górniczym, z uwzględnieniem współpracy z ministerstwami i grupami kapitałowymi. Podsumowano także dotychczasowe prace w ramach Połączonych Zespołów Trójstronnych ds. Branży Energetycznej oraz ds. Branży Węgla Brunatnego. Przeprowadzono dyskusję diagnozującą przepisy prawa wymagające zmiany z punktu widzenia funkcjonowania branży górniczej i energetycznej, w tym bezpieczeństwa pracowników. Wskazywano w tej części również na praktyczne aspekty funkcjonowania osłon socjalnych w sektorze górniczym. (KP)