w tym roku. Delegatki i delegaci podsumowali działalność organizacji w ostatnich czterech latach, przyjęli program działania na kolejną kadencję oraz ponownie powierzyli funkcję sekretarz generalnej Marylise Léon.
Kongres odbywał się w szczególnym momencie dla Francji i Europy. Rosnące koszty życia, napięcia polityczne, presja na systemy zabezpieczenia społecznego, transformacja ekologiczna i cyfrowa oraz rozwój sztucznej inteligencji coraz mocniej wpływają na sytuację pracowników.
W tym kontekście CFDT podkreśliła, że związki zawodowe muszą nie tylko reagować na bieżące kryzysy, ale także wyznaczać kierunek zmian społecznych.
Silny mandat dla Marylise Léon
Jedną z najważniejszych decyzji kongresu była reelekcja Marylise Léon na stanowisko sekretarz generalnej CFDT. Léon, stojąca na czele organizacji od 2023 r., otrzymała bardzo wysokie poparcie delegatów, co potwierdziło zaufanie do jej przywództwa oraz kontynuację dotychczasowej linii programowej centrali.
W wystąpieniach kongresowych liderka CFDT akcentowała konieczność bardziej zdecydowanej obrony siły nabywczej pracowników, lepszych warunków pracy i większego udziału związków zawodowych w podejmowaniu decyzji dotyczących przyszłości gospodarki. Zapowiedziała,
że CFDT chce działać bardziej ofensywnie wobec pracodawców i władz publicznych, szczególnie tam, gdzie dialog społeczny jest osłabiany lub pomijany.
Demokracja jako oś kongresu
Jednym z głównych tematów kongresu była obrona demokracji. CFDT wskazywała na rosnące zagrożenia dla dialogu społecznego, praw związkowych i instytucji demokratycznych. Organizacja wyraźnie odniosła się także do wzrostu znaczenia skrajnej prawicy we Francji
i w Europie.
Marylise Léon podkreślała, że dla ruchu związkowego nie może być kompromisu z siłami politycznymi, które podważają zasadę równości, solidarności i praw pracowniczych. Ten mocny akcent polityczny wpisuje się w szerszą debatę przed wyborami prezydenckimi we Francji
w 2027 r., ale ma również wymiar europejski: coraz więcej central związkowych staje dziś wobec pytania, jak bronić demokracji społecznej w warunkach polaryzacji i narastających nierówności.
Program na lata 2026–2030
Delegaci przyjęli rezolucję programową, która wyznacza kierunki działania CFDT na kolejne cztery lata. Wśród najważniejszych priorytetów znalazły się: wzrost wynagrodzeń, poprawa jakości pracy, ochrona systemu zabezpieczenia społecznego, sprawiedliwa transformacja ekologiczna oraz demokratyczna kontrola nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji w miejscu pracy.
Szczególnie ważnym elementem programu jest postulat powiązania polityki społecznej
z wyzwaniami klimatycznymi. CFDT opowiada się za rozwojem koncepcji „ekologicznego zabezpieczenia społecznego”, które miałoby lepiej chronić obywateli i pracowników przed skutkami zmian klimatu, takimi jak fale upałów, zagrożenia zdrowotne czy nowe ryzyka związane z warunkami życia i pracy.
Kongres zajął się również problemem nadmiernych różnic płacowych. CFDT wskazuje, że walka z nierównościami powinna obejmować nie tylko najniższe wynagrodzenia, ale także relacje pomiędzy płacami pracowników a najwyższymi wynagrodzeniami w przedsiębiorstwach.
Sztuczna inteligencja pod kontrolą społeczną
Ważnym tematem obrad była sztuczna inteligencja. CFDT podkreśliła, że wdrażanie narzędzi opartych na AI nie może odbywać się wyłącznie decyzją pracodawców i dostawców technologii. Związki zawodowe powinny uczestniczyć w negocjacjach dotyczących sposobu wykorzystania sztucznej inteligencji w firmach i administracji.
Z perspektywy pracowników kluczowe są pytania o kontrolę algorytmiczną, ocenę pracy, bezpieczeństwo danych, odpowiedzialność za decyzje podejmowane przez systemy cyfrowe oraz wpływ nowych technologii na zatrudnienie. CFDT opowiada się za tym, aby nowe rozwiązania technologiczne służyły poprawie warunków pracy, a nie zwiększaniu presji, nadzoru i niepewności.
Debata także wewnątrz organizacji
Kongres w Bordeaux pokazał również, że CFDT pozostaje organizacją, w której toczy się realna debata wewnętrzna. Delegaci przyjęli główne dokumenty programowe i potwierdzili mandat kierownictwa, ale nie zgodzili się na wszystkie propozycje władz konfederacji.
Jedną z najważniejszych odrzuconych propozycji było podniesienie składki członkowskiej. Kierownictwo argumentowało, że zwiększenie składki wzmocniłoby niezależność finansową organizacji i pozwoliło lepiej wspierać struktury terenowe. Większość delegatów uznała jednak, że w obecnej sytuacji ekonomicznej wzrost obciążeń dla członków byłby zbyt trudny
do zaakceptowania.
Ta decyzja pokazuje, że nawet w organizacji o silnym przywództwie i wyraźnej linii programowej głos struktur członkowskich pozostaje decydujący.
Znaczenie dla europejskiego ruchu związkowego
51Kongres CFDT ma znaczenie wykraczające poza Francję. Dyskusje prowadzone w Bordeaux dotyczą problemów wspólnych dla wielu krajów europejskich: kosztów życia, nierówności, praw pracowniczych, zmian klimatu, cyfryzacji pracy oraz zagrożeń dla demokracji.
Dla ruchu związkowego w Europie ważny jest także sposób, w jaki CFDT łączy dialog społeczny z zapowiedzią bardziej zdecydowanej walki o prawa pracowników. Francuska centrala chce pozostać organizacją reformistyczną, ale jednocześnie jasno sygnalizuje, że reformizm
nie oznacza bierności wobec naruszania praw pracowniczych, osłabiania usług publicznych czy marginalizowania związków zawodowych.
Kongres w Bordeaux potwierdził, że związki zawodowe w Europie stoją dziś przed podobnym zadaniem: muszą bronić interesów pracowników tu i teraz, a jednocześnie wpływać na kierunek transformacji gospodarczej, społecznej i technologicznej.
Związkowa odpowiedź na czas niepewności
Przyjęte przez CFDT decyzje pokazują, że francuski ruch związkowy przygotowuje
się do okresu intensywnych sporów społecznych i politycznych. W centrum tych sporów znajdą się wynagrodzenia, jakość pracy, przyszłość zabezpieczenia społecznego, transformacja ekologiczna i rola nowych technologii.
Kongres CFDT był także sygnałem politycznym: związki zawodowe chcą aktywnie uczestniczyć w kształtowaniu przyszłości pracy i demokracji społecznej. Dla europejskich organizacji pracowniczych to kolejny dowód, że odpowiedź na współczesne kryzysy musi opierać się na solidarności, prawach pracowniczych i silnym dialogu społecznym.
Sporządziła Magdalena Chojnowska
