W Komisji Europejskiej trwają prace nad kolejną perspektywą finansową UE na lata 2028-2032, w tym nowym Europejskim Funduszem Konkurencyjności (EFK).

Dlatego Ministerstwo Technologii i Rozwoju zorganizowało konferencję poświęconą EFK: „Europejski Fundusz Konkurencyjności (EFK) – stan prac i perspektywy rozwoju polskiej gospodarki na drodze do wzmacniania konkurencyjności i bezpieczeństwa gospodarczego UE.”. Jej celem była dyskusja na temat barier dla skutecznego wykorzystania środków unijnych z obecnego budżetu unijnego oraz poinformowanie uczestników na temat stanu prac nad Europejskim Funduszem Konkurencyjności.

Zakłada się, że Fundusz EFK będzie finansował działania w obszarach:

  • czysta transformacja i dekarbonizacja przemysłu,
  • przywództwo cyfrowe,
  • odporność, bezpieczeństwo, obrona i przestrzeń kosmiczna,
  • zdrowie, biotechnologia, rolnictwo i biogospodarka.

Europejski Funduszu Konkurencyjności będzie integrować 14. obecnie działających funduszy unijnych takich jak np. Horyzont Europa, Fundusz Innowacyjny, Cyfrowa Europa, Europejski Fundusz Obronny, Fundusz Wspierający Produkcję Amunicji i inne fundusze wzmacniające obronność UE a także programy zdrowotne, kosmiczne, infrastrukturalne. Ma to pozwolić na spójne i skoordynowane wdrażanie działań w ramach różnych programów. Na realizację zadań Funduszu ma zostać przeznaczone ponad 230 mld euro.

Z punktu widzenia OPZZ, EFK powinien zostać tak zaprojektowany, aby nie tylko wspierał firmy w działaniach zwiększających ich konkurencyjność, ale także zapewniał, że transformacja technologiczna będzie sprawiedliwa w wymiarze kosztów społecznych. Proces zwiększania konkurencyjności UE poprzez zmiany technologiczne nie może odbywać się kosztem miejsc pracy, obniżania standardów zatrudnienia na rynku pracy oraz bez uwzględnienia programu wsparcia pracowników. EFK musi zatem w istotny sposób finansować działania wzmacniające pracowników w adaptacji do zmieniającej się gospodarki, pozwalające im nabyć nowe umiejętności i przekwalifikować się. 

Widzimy też konieczność wprowadzenia mechanizmu warunkowości, który uzależni otrzymanie środków z EFK od spełnienia przez przedsiębiorcę wymogu tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy oraz przestrzegania prawa pracy. W ten sposób EFK będzie pozytywnie wpływał na standardy zatrudnienia na europejskim rynku pracy, jednocześnie przeciwdziałając negatywnym skutkom transformacji technologicznej. Zasada warunkowości powinna mieć zastosowanie również w zamówieniach publicznych realizowanych w ramach EFK. 

Z uwagi na to, że Europejski Fundusz Konkurencyjności będzie miał wpływ na przedsiębiorstwa i zatrudnienie, dlatego powinien uwzględnić mechanizm udziału partnerów społecznych w zarządzaniu Funduszem.

W konferencji wzięła udział Katarzyna Pietrzak z Wydziału Polityki Gospodarczej.

(KP)