Norbert Kusiak, dyrektor Wydziału Polityki Gospodarczej OPZZ
Hanna Majszczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów zaprezentowała główne założenia makroekonomiczne na lata 2026-2030, które mają stanowić podstawę do przygotowania projektu ustawy budżetowej na 2027 rok. Jak podkreśliła, dokument został przyjęty przez Radę Ministrów RP zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych i przekazany partnerom społecznym w ustawowym terminie.
Resort finansów zaznaczył, że prognozy zostały opracowane przy założeniu stanu gospodarki na koniec lutego 2026 r. Oznacza to, że nie uwzględniają one skutków eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie.
Według przedstawionych założeń polska gospodarka ma rosnąć w tempie 3,1 proc. w 2027 roku. Głównymi motorami wzrostu mają być inwestycje publiczne i prywatne, w tym napływ środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz spadające koszty kapitału, które - według ministerstwa - powinny pobudzać aktywność inwestycyjną przedsiębiorstw. Resort liczy również na utrzymanie relatywnie silnej konsumpcji prywatnej i stabilnej sytuacji na rynku pracy.
Ministerstwo Finansów prognozuje jednocześnie utrzymanie inflacji na poziomie 2,5 proc. zarówno w 2026, jak i w 2027 roku. W oparciu o tę prognozę rząd przyjął do założenie, że wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej w 2027 roku wzrosną jedynie o wskaźnik inflacji, czyli realnie pozostaną na niezmienionym poziomie.
Resort przyznał jednak, że takiemu scenariuszowi towarzyszy wysoki poziom niepewności. Szczególnym ryzykiem pozostaje sytuacja geopolityczna na Bliskim Wschodzie oraz potencjalny wzrost cen surowców energetycznych.
W dalszej części posiedzenia, Sławomir Dudek, przewodniczący Rady Fiskalnej ocenił, że Wieloletnie Założenia Makroekonomiczne są zbyt ogólne, zwłaszcza w zakresie inflacji i struktury inwestycji oraz innych kluczowych paramentów.
Wskazał na potrzebę większej przejrzystości danych i przywrócenia rozszerzonych tablic makroekonomicznych, które wcześniej były udostępniane partnerom społecznym i pozwalały na pełniejszą analizę.
Podkreślił znaczenie wieloletniej perspektywy fiskalnej oraz konieczność uwzględniania ryzyk związanych z przekroczeniem progu 55 proc. długu do PKB, wskazując, że potencjalne procedury ostrożnościowe oznaczałyby stopniową konsolidację fiskalną.
Wskazał, że scenariusz makroekonomiczny powinien być uzupełniony o podstawowe dane fiskalne, w tym deficyt, dług oraz regułę wydatkową, zgodnie z wymogami UE i ustawą o finansach publicznych.
Wiceprzewodniczący Rady Fiskalnej, prof. Andrzej Torój zaprezentował ocenę Rady Fiskalnej dotyczącą Wieloletnich Założeń Makroekonomicznych na lata 2026-2030. Pozytywnie ocenił część założeń makroekonomicznych przedstawionych przez Ministerstwo Finansów, wskazując przede wszystkim na zgodność prognoz wzrostu PKB z oczekiwaniami rynku oraz prognozami ekonomistów uczestniczących w badaniach Rady Fiskalnej.
Znacznie bardziej krytycznie odniósł się jednak do prognoz inflacyjnych resortu finansów. W ocenie Rady Fiskalnej głównym problemem jest nieuwzględnienie skutków konfliktu na Bliskim Wschodzie, zwłaszcza wpływu wyższych cen ropy naftowej na inflację.
Zdaniem Rady Fiskalnej właśnie to założenie odpowiada za rozbieżności między prognozą inflacji Ministerstwa Finansów a opiniami ekspertów.
Na zakończenie Rada Fiskalna zaproponowała cztery główne rekomendacje. Dotyczą one:
- uwzględnienia w scenariuszu bazowym skutków napięć geopolitycznych i wyższych cen energii,
- rewizji prognozy inflacji,
- rozszerzenia zakresu publikowanych danych makroekonomicznych i fiskalnych,
- szerszego opisania potencjalnych skutków przekroczenia progu 55 proc. długu publicznego.
Przedstawcie OPZZ poruszyli w trakcie posiedzenia szereg kwestii. Wskazali na wagę powołania Rady Fiskalnej, wskazując na jej znaczenie dla przejrzystości finansów publicznych. Jednocześnie OPZZ zwróciło uwagę na zbyt ogólny charakter Wieloletnich Założeń Makroekonomicznych, w tym brak szczegółów dotyczących struktury PKB oraz inwestycji publicznych i prywatnych. OPZZ zakwestionowało prognozę inflacji na poziomie 2,5 proc., uznając ją za zbyt optymistyczną i nieuwzględniającą ryzyk zewnętrznych. Podkreśliło jej kluczowe znaczenie dla ustalania płacy minimalnej oraz wynagrodzeń w sferze budżetowej.
OPZZ poruszyło ponadto kwestie inwestycji i środków z KPO, wpływu konsolidacji fiskalnej, spowolnienia gospodarczego w Niemczech, ryzyka pogłębiania luki płacowej między sektorem publicznym a prywatnym oraz niepewnych kierunków zmian w PIT, w tym kwoty wolnej i progresji podatkowej, a także skutków przekroczenia progu 55 proc. długu publicznego (zamrożenie wynagrodzeń w sektorze publicznym).
OPZZ wskazało, że wzrost wynagrodzeń w budżetówce na poziomie inflacji może pogłębić problemy kadrowe w usługach publicznych.
OPZZ poruszyło kwestie minimalnego wynagrodzenia, w tym projektowanych zmian ustawowych dotyczących jego struktury (wynagrodzenie zasadnicze i dodatki), oraz zaapelowało do Katarzyny Nowakowskiej, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej o przedstawienie informacji, ile powinien wynosić gwarantowany wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2027 r., wskazując na pojawiające się w przestrzeni publicznej nieprawidłowe dane.
OPZZ poruszyło również kwestię świadczenia wspierającego i sygnałów o rzekomych zmianach zasad jego ustalania, wskazując na konieczność jednoznacznego wyjaśnienia podstaw prawnych oraz praktyki stosowanej przez instytucje realizujące świadczenie.
Na zakończenie obrad OPZZ złożyło wniosek, aby kolejne posiedzenie zostało poświęcone omówieniu informacji o wysokości minimum egzystencji w 2025 r., ustalonej przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, w zestawieniu z kryteriami dochodowymi obowiązującymi w pomocy społecznej, wraz z wypracowaniem wniosków i ewentualnych rekomendacji.
W posiedzeniu uczestniczyli: Elżbieta Aleksandrowicz i Roman Piotrowski, członkowie Rady i Prezydium OPZZ, oraz Norbert Kusiak, ekspert OPZZ.
(nq)
