15 czerwca 2026

W Brukseli odbyło się międzynarodowe seminarium (10 czerwca 2026) oraz kongres belgijskiej centrali związkowej FGTB (11,12czerwca 2026). Spotkania pokazały, że problemy pracowników, choć występują w różnych krajach, bardzo często są podobne: zbyt niskie płace, presja w pracy, pogarszające się zdrowie, niepewność zatrudnienia oraz brak realnego wpływu na decyzje podejmowane przez pracodawców i rządy. Pierwszego dnia rozmawiano o roli związków zawodowych w świecie konfliktów, wojen i rządów autorytarnych. Podkreślano, że tam, gdzie ogranicza się demokrację i wolność, bardzo szybko uderza się także w prawa ludzi pracy. Dlatego związki zawodowe muszą bronić nie tylko wynagrodzeń, ale również prawa do organizowania się, do dialogu, do bezpieczeństwa i do godności. W kolejnych dniach kongres FGTB skupił się na sprawach, które są bliskie każdemu zakładowi pracy. Jednym z najważniejszych tematów była walka o godne wynagrodzenia. FGTB jasno wskazuje, że praca musi pozwalać na normalne życie, opłacenie rachunków, utrzymanie rodziny i udział w życiu społecznym. Dlatego związek podnosi postulat stawki 17 euro za godzinę. To nie jest luksus, ale odpowiedź na rosnące koszty życia i na fakt, że pracownicy mają prawo do sprawiedliwego udziału w bogactwie, które sami tworzą. Dużo miejsca poświęcono także zdrowiu w pracy. FGTB przypomina, że choroba nie jest winą pracownika. Stres, wypalenie zawodowe, przeciążenie obowiązkami i ciągła presja stają się codziennością w wielu przedsiębiorstwach. Związek domaga się lepszej profilaktyki, wsparcia dla osób chorujących oraz uznania wypalenia zawodowego za chorobę zawodową. Ważnym przesłaniem kongresu było także to, że zmiany technologiczne i klimatyczne nie mogą odbywać się kosztem pracowników. Sztuczna inteligencja, cyfryzacja i restrukturyzacje powinny poprawiać warunki pracy, a nie służyć większej kontroli, zwolnieniom czy przenoszeniu produkcji tam, gdzie płace są niższe. Brukselskie spotkania pokazały siłę związkowej solidarności. Dla pracowników na oznacza to jedno: nikt nie powinien zostawać sam wobec presji, niskiej płacy czy złych warunków pracy. Związek zawodowy jest po to, by wspólnie upominać się o szacunek, bezpieczeństwo i godne życie Sporządziła Magdalena Chojnowska, 15 czerwca 2026

15 czerwca 2026

Rząd zaproponował, aby od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wyniosło 4950 zł brutto. Oznacza to wzrost o 144 zł w stosunku do obowiązującej w 2026 r. kwoty 4806 zł, czyli zaledwie o 3 proc. Jednocześnie organizacje pracodawców i związki zawodowe przedstawiły odmienne propozycje, które – co zupełnie naturalne – wynikają z różnej oceny sytuacji gospodarczej oraz odmiennych interesów. Norbert Kusiak, dyrektor Wydziału Polityki Gospodarczej OPZZ Wszystko wskazuje na to, że po raz kolejny dialog społeczny w sprawie płacy minimalnej nie będzie mechanizmem współdecydowania, lecz jedynie wypełnieniem ustawowego obowiązku ciążącego na Radzie Ministrów. Niepokój OPZZ budzi nie tylko sama propozycja wzrostu płacy minimalnej, ale także sposób jej uzasadniania. Rząd opiera swoją propozycję na podwyżce zbliżonej do prognozowanej inflacji (2,5%), sprowadzając problem wynagrodzenia minimalnego do jednego wskaźnika makroekonomicznego. Tymczasem rzeczywistość społeczna jest bardziej złożona. W praktyce, propozycja rządu oznacza podwyżkę „na rękę” rzędu zaledwie około 98 zł, co w żaden sposób nie nadąża za realnymi kosztami życia. Rachunki za energię, mieszkanie i podstawowe usługi rosną znacznie szybciej, przez co taka podwyżka nie poprawi sytuacji pracowników, lecz jedynie pogłębi ich trudne warunki bytowe. Najnowsze dane GUS pokazują, że sytuacja materialna wielu gospodarstw domowych pozostaje bardzo trudna. Najbiedniejsze 20 proc. gospodarstw domowych wydaje przeciętnie 118 proc. swoich dochodów rozporządzalnych. Oznacza to, że aby związać koniec z końcem, muszą sięgać po oszczędności, zaciągać pożyczki albo zadłużać się u rodziny czy znajomych. Trudno o bardziej dobitny dowód na to, że znaczna część społeczeństwa nie korzysta z owoców wzrostu gospodarczego. Jednocześnie rosną nierówności społeczne. Współczynnik Giniego wzrósł w 2025 r. do poziomu 0,307 z 0,300 rok wcześniej. Sam GUS stwierdza wprost, że nastąpił wzrost nierówności dochodowych. Najbogatsze 20 proc. społeczeństwa osiąga przeciętny dochód rozporządzalny na poziomie 6910 zł na osobę miesięcznie. To aż 5,8 razy więcej niż w przypadku najuboższych 20 proc. obywateli. Jeszcze rok wcześniej relacja ta wynosiła 5,3. Rosną również koszty podstawowych potrzeb życiowych. Wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i nośnikami energii pochłaniają już 20 proc. wszystkich wydatków gospodarstw domowych. Żywność stanowi kolejne 25 proc. budżetu. Oznacza to, że niemal połowa wydatków przeciętnego gospodarstwa przeznaczana jest na zaspokojenie najbardziej elementarnych potrzeb. GUS odnotowuje ponadto spadek spożycia wielu podstawowych produktów żywnościowych. Spożycie cukru spadło o 14,5 proc., tłuszczów roślinnych o 4,8 proc., a pieczywa o 2,3 proc. I nie jest to efekt większej dbałości o zdrowie. To efekt zaciskania pasa. Najuboższe gospodarstwa ograniczają zakupy mięsa, warzyw, owoców czy produktów mlecznych dlatego, że ich na to nie stać. Dlatego OPZZ postuluje, aby minimalne wynagrodzenie za pracę w 2027 r. wyniosło co najmniej 5200 zł brutto. Oznaczałoby to wzrost o około 8,2 proc., czyli o 394 zł (270 zł netto). Co istotne, nie jest to stanowisko tylko OPZZ. To wspólny postulat trzech central związkowych, oparty na przekonaniu, że płaca minimalna musi nadążać nie tylko za inflacją, lecz przede wszystkim za rzeczywistymi kosztami życia oraz wzrostem wynagrodzeń w gospodarce. OPZZ nie zgadza się oparcie prognozowanego wzrostu płacy minimalne na wskaźniku zbliżonym do inflacji jako jedynego punktu odniesienia przy ustalaniu minimalnego wynagrodzenia. Znacznie bardziej adekwatnym wskaźnikiem wydaje się prognozowana dynamika przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, wynosząca około 5,6 proc. To ona lepiej odzwierciedla procesy zachodzące na rynku pracy. Przyjęcie rządowej propozycji oznaczałoby ponadto spadek relacji płacy minimalnej do przeciętnego wynagrodzenia z 50,9 proc. obecnie do 49,6 proc. w 2027 r., czyli o 1,3 punktu procentowego. Byłby to wyraźny sygnał, że osoby otrzymujące płacę minimalną mają byćwykluczone z udziału w efektach wzrostu gospodarczego. Oczywiście, jak zawsze w takich sytuacjach, pojawiają się głosy ostrzegające przed katastrofą gospodarczą. Część organizacji pracodawców tradycyjnie straszy opinię publiczną, że każda podwyżka płacy minimalnej doprowadzi do katastrofy i masowych zwolnień oraz upadku przedsiębiorstw. Problem polega na tym, że podobne prognozy słyszeliśmy już nie raz, przy każdej wcześniejszej podwyżce płacy minimalnej. Tymczasem polska gospodarka nie tylko nadal się rozwija, ale należy dziś do grona największych gospodarek świata. Co więcej, dane ekonomiczne nie potwierdzają czarnych scenariuszy pracodawców. Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego, w 2025 r. wynik finansowy netto przedsiębiorstw wzrósł o 13,5 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. Jeszcze większy wzrost odnotował sektor bankowy. Zysk netto banków zwiększył się o 22,2 proc. Oznacza to, że część gospodarki korzysta z dobrej koniunktury, dlatego trudno uznać, że przedsiębiorstw nie stać na wyższy wzrost płac. GUS wskazuje ponadto, że sytuacja finansowa przedsiębiorstw w I kwartale 2026 r. pozostawała dobra. Rentowność wzrosła do blisko 4 proc., a nakłady inwestycyjne zwiększyły się o około 9 proc. Firmy inwestują, rozwijają się i planują przyszłość. Dane te nie przypomina obrazu gospodarki stojącej nad przepaścią. Jeżeli przedsiębiorstwa zwiększają przychody, poprawiają rentowność i zwiększają inwestycje, trudno uznać, że postulowany przez OPZZ wzrost płacy minimalnej stanowi zagrożenie dla ich stabilności. Najważniejsze jest jednak to, że wzrost wynagrodzeń może również skłaniać przedsiębiorstwa do poszukiwania przewag konkurencyjnych opartych na produktywności i innowacyjności, a nie na niskich kosztach pracy. Polska nie może bez końca konkurować tanią siłą roboczą. Ten model rozwojowy wyczerpał swoje możliwości. Propozycja płacy minimalnej na poziomie 5200 zł brutto nie jest więc postulatem oderwanym od realiów gospodarczych. Jest próbą znalezienia równowagi między potrzebami pracowników a możliwościami gospodarki. Jest wyrazem przekonania OPZZ, że rozwój kraju powinien przekładać się na poprawę jakości życia obywateli, a nie wyłącznie na wzrost zysków firm. (nq)

11 czerwca 2026

               Udało się wprowadzić okresy przejściowe w przepisach wyznaczających dopuszczalne wartości biologiczne stężenia ołowiu we krwi. To bardzo ważna regulacja dla pracowników branż szczególnie narażonych na kontakt z ołowiem i jego związkami nieorganicznymi. OPZZ i zrzeszone organizacje branżowe skutecznie interweniowały u Minister Zdrowia o nowelizację rozporządzenia wdrażającego te przepisy, bez negatywnych skutków dla pracowników, jak i zakładów pracy. Renata Górna, Wydział Polityki Społecznej OPZZ Polskie przepisy prawne, implementujące zmiany dyrektywy 2004/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Rady 98/24/WE w odniesieniu do wartości dopuszczalnych dla ołowiu i jego związków nieorganicznych oraz dla diizocyjanianów – są od dłuższego czasu dyskutowane w ramach prawa krajowego, a ich wdrożenie jest nieuniknione. Ołów jest neurotoksyną, a jego wpływ na układ nerwowy, krwiotwórczy i rozrodczy jest dobrze udokumentowany, konieczne jest więc ograniczanie jego poziomu dla zdrowia pracowników. Podczas prac nad rozporządzeniem, organizacje związkowe, jak i pracodawcy apelowali o eliminację barier wdrożeniowych poprzez wprowadzenie stosownych przepisów przejściowych, nasz głos jednak nie zawsze był słyszalny. Pierwsza wersja rozporządzenia z dnia 29 maja br. zawierała bardzo rygorystyczne zapisy, odnoszące się zarówno do roku 2028 jak i 2029, oznaczające sztywne i nieprzekraczalne wartości dopuszczalne: odpowiednio poziom ołowiu - 30 μg Pb/100 ml krwi oraz 15 μg Pb/100 ml krwi. Oznaczałoby to, że pracodawcy będą zobowiązani do natychmiastowego odsunięcia od pracy osób przekraczających ww. wartości ołowiu we krwi (badania lekarza medycyny pracy), właściwie od zaraz tj. od dnia wejścia w życie rozporządzenia z końcem maja br. Dzięki determinacji organizacji branżowych OPZZ, jak i interwencji wiceprzewodniczącego OPZZ Sebastiana Koćwina udało się wpłynąć na zmianę treści rozporządzenia, zgodnie z oczekiwaniami strony społecznej. Nowe przepisy rozporządzenia dopuszczają sytuacje w których nawet jeśli u pracowników, u których stężenie ołowiu we krwi przekracza dopuszczalną wartość biologiczną 30 μg Pb/100 ml (do 2028 r.) lub 15 μg Pb/100 ml (do 2029 r.) przeprowadza się regularne badania profilaktyczne, a jeśli stwierdzi się tendencję spadkową w kierunku wartości dopuszczalnej - można takiego pracownika dopuścić do dalszej pracy związanej z narażeniem na działanie ołowiu. Pełna treść znowelizowanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2026 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy została opublikowana 3 czerwca br. i już obowiązuje. RG

10 czerwca 2026

Odbyło się posiedzenie Grupy roboczej ds. emerytur pomostowych Rady Dialogu Społecznego. Podczas spotkania, kontynuowano dyskusje na temat poszerzania katalogu prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze między innymi o kuratorów sądowych i prace przy odwiertach poszukiwawczych rud miedzi oraz prace w sektorze gazownictwa. Michał Polakowski, Wydział Polityki Społecznej OPZZ 3 czerwca odbyło się posiedzenie Grupy roboczej ds. emerytur pomostowych Rady Dialogu Społecznego. Spotkanie poświęcone było podsumowaniu dotychczasowych postępów Grupy dotyczących działań na rzecz poszerzania katalogu prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze oraz przedstawieniu nowych prac, które w tym katalogu powinny się znaleźć. W spotkaniu wzięli udział Wiceprzewodniczący OPZZ Sebastian Koćwin, Elżbieta Aleksandrowicz, NSZZ Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości RP i Przewodnicząca Rady OPZZ Branży Usługi Publiczne oraz wielu przedstawicieli i przedstawicielek organizacji członkowskich OPZZ. W odniesieniu do podsumowania dotychczasowej aktywności, Wiceprzewodniczący Koćwin odnotował, że wiele rodzajów prac będących przedmiotem dyskusji prowadzonych w Grupie uzyskało zarówno pozytywną opinię instytucji takich jak Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy jak i kierunkowe poparcie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Drugim istotnym blokiem w dyskusji była kwestia włączenia nowych rodzajów prac do katalogu prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze. Przedstawiciele i przedstawicielki organizacji członkowskich OPZZ przedstawili wstępną argumentację za włączeniem do prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze kuratorów sądowych, wiertaczy poszukiwawczych rud miedzi oraz szeregu prac w sektorze gazownictwa. W komentarzach do tych wypowiedzi wskazano, że ustawa ściśle definiuje kryteria, jakie prace muszą spełnić. Jednocześnie Sebastian Koćwin zawnioskował aby w dalszych dyskusjach na temat bardzo trudnych warunków pracy kuratorów sądowych uczestniczyli przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości. Jeśli chodzi o pracowników sektora gazownictwa, w dalszych pracach konieczne będzie wyszczególnienie prac spełniających kryteria ustawowe. Przedstawiciele MRPIPS zwrócili przy tym uwagę na dwie kwestie w kontekście definicji prawa do emerytur pomostowych. Po pierwsze, w ustawie z 2008 roku dokonano odejścia od konkretnych zawodów na rzecz prac, które spełniają kryteria zdefiniowane w tym akcie prawnym. Po drugie zaś, przedstawiciele Ministerstwa wskazali, że przypadku nieumieszczenia stanowiska pracy, na którym pracownik wykonuje pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za która jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP w wykazie, albo nieumieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących takie prace, pracownikowi przysługuje skarga do Państwowej Inspekcji Pracy. Wiceprzewodniczący Koćwin podkreślił, że możliwość takiej skargi została wprowadzona na wniosek OPZZ. Następne spotkanie Grupy odbędzie się po wakacjach letnich. (mp)

08 czerwca 2026

Kongres FNV 2026: międzynarodowa rozmowa o prawach pracowniczych Podczas czerwcowego Kongresu FNV 2026 (4-5, w Holandii) ważne miejsce zajmował program przygotowany dla gości zagranicznych. Była to okazja do rozmowy o wyzwaniach, które dotyczą dziś pracowników nie tylko w jednym kraju, ale w całej Europie i na świecie. Kongres odbywał się pod hasłem "Siła ruchu" i był poświęcony kierunkom działania FNV na kolejne lata. W wydarzeniu uczestniczyli delegaci holenderskiej centrali związkowej, przedstawiciele różnych sektorów oraz goście krajowi i międzynarodowi. Dla zagranicznych uczestników przygotowano odrębne spotkania poświęcone m.in. deregulacji, jakości miejsc pracy, usługom publicznym, konkurencyjności gospodarki oraz międzynarodowej solidarności związkowej. Jednym z głównych tematów była deregulacja i jej wpływ na prawa pracownicze. Podkreślano, że hasła upraszczania przepisów czy zwiększania konkurencyjności nie mogą prowadzić do osłabiania ochrony pracowników. Z perspektywy związków zawodowych deregulacja często oznacza większą presję na warunki pracy, słabsze zabezpieczenia socjalne i trudniejsze egzekwowanie praw. Ważnym wątkiem była również jakość miejsc pracy. Uczestnicy zwracali uwagę, że rozwój gospodarczy nie powinien odbywać się kosztem pracowników. Konkurencyjność powinna oznaczać inwestowanie w dobre zatrudnienie, bezpieczne warunki pracy, silne układy zbiorowe i stabilne usługi publiczne. Szczególnie podkreślano znaczenie sektora publicznego, który jest ważny zarówno dla pracowników, jak i dla całego społeczeństwa. Program dla gości zagranicznych miał także wyraźny wymiar międzynarodowy. Rozmawiano o globalnych łańcuchach wartości, sytuacji pracowników w różnych regionach świata oraz potrzebie współpracy związków zawodowych ponad granicami. Wskazywano, że problemy takie jak presja na płace, osłabianie praw pracowniczych czy przenoszenie kosztów kryzysów na pracowników mają charakter globalny i wymagają wspólnej odpowiedzi. Kongresowi przypisywała zasada demokracji. Delegaci FNV głosowali nad wszystkimi około 50 poprawkami zgłoszonymi do dokumentów kongresowych Międzynarodowa część Kongresu FNV 2026 pokazała, że współczesny ruch związkowy musi łączyć działania krajowe z europejską i globalną solidarnością. Główne przesłanie było jasne: w obliczu presji na prawa pracownicze potrzebne są silne związki zawodowe, aktywni członkowie i wspólne działania na rzecz godnej pracy, sprawiedliwej gospodarki i silnych usług publicznych. Hasło "Siła ruchu" dobrze oddawało charakter tej części kongresu. Siłą ruchu związkowego jest bowiem zdolność do łączenia doświadczeń pracowników z różnych krajów, sektorów i miejsc pracy oraz wspólnego działania w obronie praw pracowniczy. Magdalena Chojnowska 

08 czerwca 2026

Komisja Europejska opublikowała komplet dokumentów w ramach unijnego systemu zarządzania gospodarczego – Semestru Europejskiego. Jednym z nich są Zalecenia Rady rekomendowane są do podjęcia przez kraj w celu wypełnienia wytycznych gospodarczych i społecznych Unii Europejskiej. Treść Zaleceń ma wpływ na priorytety wydatkowania środków unijnych a rząd jest zobowiązany przedstawić działania, które podejmuje na rzecz wprowadzenia w życie Zaleceń. Rada rekomenduje Polsce podjęcie w latach 2026 i 2027 działań mających na celu: Dalsze przestrzeganie maksymalnych stóp wzrostu wydatków netto zaleconych przez Radę w dniu 21 stycznia 2025 r. w celu likwidacji nadmiernego deficytu, korzystając jednocześnie z elastyczności przewidzianej w krajowej klauzuli wyjścia celem zwiększenia wydatków na obronę. Zwiększenie wydatków na obronę i gotowości obronnej, a jednocześnie zapewnienie efektywności wydatków i stopniowe dostosowywanie budżetu w celu utrzymania strukturalnie wyższych wydatków na obronę. Zapewnienie, aby wszelkie środki wprowadzane w celu złagodzenia skutków wzrostu cen energii miały charakter tymczasowy, były ukierunkowane na ochronę gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji lub zaspokojenie potrzeb przedsiębiorstw energochłonnych oraz utrzymywały zachęty do oszczędzania energii, a jednocześnie zapewnienie, aby koszty fiskalne tych środków były zgodne z zobowiązaniami podjętymi na podstawie ram fiskalnych UE. Poprawę efektywności wydatków publicznych, w tym przez lepsze ukierunkowanie świadczeń społecznych i rozszerzenie zakresu przeglądów wydatków. Zwiększenie dochodów sektora instytucji rządowych i samorządowych, między innymi przez nadanie większej roli źródłom dochodów, które są mniej szkodliwe dla wzrostu gospodarczego, oraz poprawę przestrzegania przepisów prawa podatkowego. Poprawę adekwatności systemu emerytalnego, przy jednoczesnym zachowaniu jego długoterminowej stabilności, przez podniesienie rzeczywistego wieku przejścia na emeryturę, przeciwdziałanie ubóstwu emerytalnemu kobiet i osób samozatrudnionych oraz reformę specjalnych programów emerytalnych. Zapewnienie ciągłości reform i inwestycji realizowanych w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Utrzymanie tempa realizacji projektów w ramach programów polityki spójności, w stosownych przypadkach w oparciu o realokację środków na priorytety strategiczne i elastyczność w śródokresowym przeglądzie ram polityki spójności. Zajęcie się wyjątkowymi problemami społeczno-gospodarczymi, zagrożeniami bezpieczeństwa i wyzwaniami w zakresie gotowości cywilnej, które dotyczą zwłaszcza regionów na zewnętrznej wschodniej granicy UE. Uproszczenie przepisów, usprawnienie narzędzi regulacyjnych i zapewnienie, aby ramy prawne były stabilne i jasne. Zachęcanie do konkurencji w procedurach udzielania zamówień publicznych przez poprawę ich efektywności i zmniejszenie uciążliwości, a także zapewnienie długoterminowego planowania zamówień publicznych. Wzmocnienie powiązań między nauką a biznesem przez tworzenie skuteczniejszych zachęt do komercjalizacji badań naukowych oraz opracowanie efektywnego wykazu projektów, które osiągnęły gotowość inwestycyjną. Unowocześnienie publicznego systemu badań naukowych, zwiększenie atrakcyjności karier naukowych oraz zapewnienie stabilnego finansowania badań naukowych i innowacji. Sprawienie, aby otoczenie działalności gospodarczej było bardziej przyjazne dla innowacji, w tym dla przedsiębiorstw typu start-up i scale-up. Zmniejszenie dysproporcji terytorialnych, w szczególności przez zwiększenie dostępu do usług publicznych i infrastruktury publicznej oraz poprawę ich jakości, a także badania naukowe i innowacje. Budowanie zdolności administracyjnych i poprawę efektywności przez wykorzystanie interoperacyjności e-usług i stosowanie zasady jednorazowości gromadzenia danych na potrzeby cyfryzacji. Zwiększenie wskaźnika wykorzystania technologii cyfrowych przez MŚP, a jednocześnie priorytetowe traktowanie wsparcia na rzecz zaawansowanych technologii. Zwiększenie podaży i jakości mieszkań przystępnych cenowo i mieszkań socjalnych dzięki skutecznej koordynacji i strategiom polityki mieszkaniowej, rozszerzeniu programów mieszkalnictwa przystępnego cenowo i mieszkalnictwa socjalnego, poprawie przepisów i zmianie opodatkowania nieruchomości. Poprawę elastyczności i przepustowości sieci systemu energetycznego, zwiększenie transgranicznych połączeń międzysystemowych i handlu energią elektryczną oraz usunięcie ograniczeń w dalszym wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii. Promowanie wyważonych sygnałów cenowych dotyczących energii elektrycznej, aby zachęcać do elektryfikacji oraz stopniowe wycofywanie dopłat do paliw kopalnych, zwłaszcza tych związanych z górnictwem węglowym. Umożliwienie czystej transformacji przemysłowej i wspieranie zorientowanych na innowacje strategii transformacji dla regionów zależnych od węgla. Zmniejszenie zależności od paliw kopalnych w sektorze ciepłowniczym w połączeniu z termomodernizacją budynków. Promowanie dekarbonizacji transportu wraz z infrastrukturą wspomagającą. Budowanie odporności na zmianę klimatu przez funkcjonalne zarządzanie w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, odtwarzanie ekosystemów i zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych. Wspieranie wysokiej jakości edukacji włączającej oraz rozwiązanie problemu niedoborów pracowników i umiejętności. Zwiększenie uczestnictwa w dziedzinach STEM w szkolnictwie wyższym oraz rozwiązanie problemu niedoboru nauczycieli i jakości kształcenia nauczycieli. Dalsze zwiększanie skuteczności kształcenia i szkolenia zawodowego. Ułatwianie i zwiększanie uczestnictwa dorosłych w uczeniu się. Zwiększenie uczestnictwa w rynku pracy grup defaworyzowanych, w szczególności osób z niepełnosprawnościami, między innymi przez zapewnienie dostosowanego do ich potrzeb wsparcia na rynku pracy. Ograniczenie segmentacji rynków pracy w porozumieniu z partnerami społecznymi przez rozwiązanie problemu arbitrażu podatkowego z wykorzystaniem różnych rodzajów umów oraz poprawę dostępu do ochrony socjalnej. Zwiększenie dostępu do usług opieki długoterminowej i poprawę ich jakości. Z pełną treścią dokumentu można zapoznać się tutaj. Uwagi i komentarze do Zaleceń Rady można przesyłać na adres: pietrzak@opzz.org.pl. (KP)

02 czerwca 2026

W siedzibie OPZZ odbyła się debata polskich i niemieckich związkowców dotycząca krajowych procesów transformacji klimatycznej gospodarki. Przedstawiciele OPZZ oraz niemieckiej centrali związkowej DGB i projektu Revierende z Cottbus rozmawiali o przemianach w energetyce i górnictwie wynikających z unijnej polityki klimatycznej. Spotkanie było możliwe dzięki wsparciu Fundacji im. Fredricha Eberta. Dyskusja koncentrowała się na wymianie doświadczeń oraz ocenie dotychczasowych działań transformujących gospodarki, polską i niemiecką, ich wpływie na rynek pracy i regiony. Niesłabnącym wyzwaniem jest zapewnienie wysokiej jakości miejsc pracy w przekształcanych regionach i nowotworzonych zakładach pracy. Poruszono kwestię zmieniającego się w ostatnich latach otoczenia geopolitycznego, w którym realizowana jest transformacja klimatyczna, cen energii, kondycji europejskiej produkcji przemysłowej oraz jej konkurencyjności. Wyzwania w tych obszarach wymuszają korektę polityki energetycznej w wielu państwach i uwzględnienia bezpieczeństwa energetycznego. Mówiono o polityce unijnej, w tym konieczności działań chroniących konkurencyjność UE, pracach Komisji Europejskiej nad rewizją systemu EU ETS oraz mankamentach instrumentu CBAM. Wskazywano na złożony proces transformacji wymagający czasu, inwestycji infrastrukturalnych i społecznych, co wiąże się ze znaczącymi nakładami finansowymi po stronie państw, firm i społeczeństw. Rozmawiano również o jakości dialogu społecznego w Polsce i w Niemczech, który uznano za kluczowy dla zapewnienia sprawiedliwego wymiaru transformacji klimatycznej. Zauważalna jest lepsza koordynacja działań publicznych w Niemczech i silniejsze struktury dialogu społecznego w sprawie transformacji klimatycznej w porównaniu z krajowymi doświadczeniami a także wyższe nakłady finansowe na proces przekształceń i wsparcia gospodarki a przez to miejsc pracy. Mimo to wyzwania związane z procesem transformacji klimatycznej pozostają znaczące. Ponadto, zwracano uwagę na długofalowe konsekwencje procesu zmian gospodarczych, które wymagają adekwatnej polityki publicznej. W spotkaniu OPZZ reprezentowali Przewodniczący OPZZ, Piotr Ostrowski, Wiceprzewodnicząca OPZZ, Barbara Popielarz oraz Mirosław Grzybek, Przewodniczący Federacji Związków Zawodowych Metalowców i Hutników w Polsce, członek Prezydium i Rady OPZZ; Artur Jacek Wilkoń, Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Huty ŁABĘDY oraz Wiceprzewodniczący Federacji Związków Zawodowych Metalowców i Hutników w Polsce; Artur Wilk, Wiceprzewodniczący Związku Zawodowego Kadra przy Tauron Wytwarzanie oraz Przewodniczący Zespołu ds. sprawiedliwej transformacji; Adam Skwarnicki, Przewodniczący ZZP E.ON Polska S.A. i spółek zależnych; Mariusz Sońta, Wiceprzewodniczący MZZ "ODKRYWKA" KWB Bełchatów oraz Sebastian Dereń, Członek Zarządu MZZ "ODKRYWKA" KWB Bełchatów. Z ramienia Niemieckiej Federacji Związków Zawodowych (DGB) w spotkaniu uczestniczyli: Frederik Moch, Kierownik Działu Polityki Strukturalnej, Przemysłowej i Usługowej w DGB, kierownik projektu Revierwende; Marko Schmidt, Kierownik zespołu ds. regionu Łużyc, Revierwende; Alexander Pförtner, Kierownik ds. finansów, administracji i relacji zewnętrznych, Revierwende oraz Martin Schautschick, Przewodniczący Rady Zakładowej w elektrowni LEAG Boxberg. Fundację im. Fredricha Eberta reprezentował Maciej Zaboronek, Menedżer projektów. W tym dniu w siedzibie OPZZ odbyła się również otwarta debata pt. „Dwie transformacje - czy sprawiedliwe?” zorganizowana przez ww. Fundację. Debata miała na celu wymianę poglądów na temat transformacji regionów węglowych oraz szerszym wpływie obecnych przemian na miejsca pracy w Polsce i Niemczech. Punktem wyjścia do rozmowy była publikacja „Dwie transformacje”, wydana we współpracy OPZZ, DGB oraz Friedrich-Ebert-Stiftung Warszawa. W wydarzeniu brał udział Artur Wilk – Przewodniczący zespołu OPZZ ds. sprawiedliwej transformacji, Związek Zawodowy Kontra przy Tauron Wytwarzanie. (KP)

02 czerwca 2026

Sprawiedliwy wymiar transformacji klimatycznej wymaga, aby fundusze uzyskane przez Polskę w ramach działania unijnego Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji (EU ETS) wspierały pracowników i przedsiębiorstwa, na których polityka klimatyczna ma bezpośrednie oddziaływanie. UE wymaga od państw członkowskich, aby środki uzyskiwane z handlu uprawnieniami do emisji CO2 w ramach systemu EU ETS były wykorzystywane na realizację polityki klimatycznej. Czy tak jest w Polsce? Trudno zweryfikować. Z dostępnych informacji wynika, że w ostatnich trzech latach krajowy przychód ze sprzedaży uprawnień do emisji wyniósł ponad 54 mld zł, a w roku bieżącym szacowany jest na ponad 20 mld zł. Trudno jednak o precyzyjne i wyczerpujące informacje o celach, na które te fundusze są przez rząd wykorzystywane. Analiza dostępnych źródeł, w tym sprawozdań o wykorzystaniu środków uzyskanych z aukcji uprawnień EU ETS, które Rada Ministrów przekazuje corocznie do Komisji Europejskiej nie pozwalają uzyskać pełnej wiedzy o wykorzystaniu dochodów budżetu państwa z tego tytułu. Sprawozdania są zatwierdzane przez Komisję, jednak ich wymagany zakres jest minimalistyczny. Dlatego wiceprzewodnicząca OPZZ, Barbara Popielarz, skierowała wniosek do ministra finansów o przedstawienie informacji na temat konkretnych zadań - wraz z wysokością wydatków na ich realizację, na które przeznaczono dochody budżetu państwa uzyskane w latach 2023-2025 ze sprzedaży uprawnień do emisji gazów cieplarnianych w ramach EU ETS. Zapytaliśmy również, jakie działania oraz wydatki będą finansowane z tych środków w 2026 r. Chcieliśmy również wiedzieć, jaki był podział wydatków finansowanych z dochodów EU ETS w rozbiciu na cele związane z redukcją gazów cieplarnianych lub zarządzaniem emisjami oraz na inne działania budżetowe, niezwiązane bezpośrednio z polityką klimatyczną. OPZZ wniósł również o wskazanie mechanizmów zapewniających zgodność krajowego sposobu wydatkowania środków uzyskanych w ramach EU ETS z wymogami prawa UE dotyczącymi przeznaczania tych środków. W naszej ocenie, informacje na temat sposobu wykorzystania funduszy uzyskanych w ramach działania EU ETS powinny być corocznie publikowane rząd. Dzięki temu strona społeczna, w tym związki zawodowe, mogłyby analizować mechanizmy finansowe stosowane przez państwo służące do realizacji transformacji klimatycznej oraz prowadzić dialog społeczny w sprawie wparcia pracowników zatrudnionych w sektorach gospodarki podlegających przekształceniom, w szczególności w przemyśle. W odpowiedzi na wystąpienie OPZZ, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, Jurand Drop udzielił informacji podkreślając, że obejmują one swoim zakresem jedynie działy budżet, finanse publiczne, instytucje finansowe. Poinformował, że dochody budżetu państwa ze sprzedaży uprawnień do emisji CO2 wyniosły w kolejnych latach odpowiednio: w 2023 r. 18,3 mld zł, w 2024 r. 14,1 mld zł a w 2025 r. 12,1 mld zł. Przy czym podkreślił, że przepisy unijne nie wymagają bezpośredniego wydatkowania środków z EU ETS wpływających do budżetu. Zgodnie zaś z zasadą jednolitości budżetu, nie wiąże się danych dochodów budżetu państwa z konkretnymi wydatkami. Wskazał jednocześnie, że zgodnie z przepisami polskiego prawa, wdrażaniem polityki klimatycznej UE, w tym w zakresie zarządzania środkami na cele transformacji ekologicznej i klimatycznej, w szczególności zarządzania aukcjami uprawnień do emisji gazów cieplarnianych oraz zagospodarowania uzyskanych w ich wyniku środków, z uwzględnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju, w tym bezpieczeństwa dostaw energii, surowców energetycznych i paliw, zajmuje się Minister Klimatu i Środowiska. Podkreślił przy tym, że szczegółowe działania, wraz z wysokością wydatków przeznaczonych na te cele, znajdują się w sprawozdaniach przygotowywanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Zaprosił w związku z tym do kontaktu właśnie z tym Ministerstwem w sprawie potrzeby dodatkowych wyjaśnień. Zatem poza kwotami, które trafiły do budżetu państwa w ostatnich trzech latach z handlu uprawnieniami do emisji CO2 nadal nie wiemy, jakie działania były z tych środków realizowane i zweryfikować czy były one związane ze sprawiedliwą transformacją klimatyczną. Przypomnijmy, że sprawozdania dla Komisji Europejskiej mają bardzo ogólnikowy charakter a Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie udzieliło OPZZ dotychczas odpowiedzi na szczegółowe pytania o cele, jakie są finansowa ze środków pozyskanych w ramach systemu EU ETS. (KP)

02 czerwca 2026

Delegaci Krajowego Zjazdu Delegatów Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce ponownie powierzyli funkcję Prezydenta ZZM Leszkowi Miętkowi, który będzie kierował organizacją w X kadencji.   Leszek Miętek od wielu lat należy do najbardziej rozpoznawalnych liderów związkowych w Polsce. Jest również przewodniczącym Branży Transport OPZZ, aktywnie uczestnicząc w pracach Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych oraz reprezentując interesy pracowników sektora na forum krajowym i międzynarodowym, jako wiceprezydent ALE, europejskiej organizacji zrzeszającej związki maszynistowskie.   W swoim wystąpieniu po wyborze podziękował delegatom za okazane zaufanie oraz podkreślił, że skuteczność organizacji związkowej zależy przede wszystkim od zaangażowania jej członków i aktywności działaczy w zakładach pracy. Zwrócił również uwagę na wyzwania stojące przed pracownikami kolei, w tym na sytuację PKP Cargo, kwestie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, warunki zatrudnienia oraz potrzebę dalszego wzmacniania dialogu społecznego.   Podczas obrad wyłoniono również nowe Prezydium Rady Krajowej ZZM. Funkcje Wiceprezydentów Związku powierzono Sławomirowi Centkowskiemu oraz Danielowi Biernacikowi.   Nowo wybrane władze ZZM rozpoczynają kadencję w okresie istotnych wyzwań dla całego sektora kolejowego. Delegaci podkreślali znaczenie silnej reprezentacji pracowników oraz dalszego zaangażowania Związku w działania na rzecz bezpieczeństwa, stabilnego zatrudnienia i rozwoju transportu kolejowego w Polsce.   Związek Zawodowy Maszynistów Kolejowych w Polsce jest jedną z największych i najbardziej aktywnych organizacji zrzeszonych w OPZZ liczącą ponad 7 tys. członków. Od lat pozostaje ważnym uczestnikiem dialogu społecznego oraz działań na rzecz poprawy warunków pracy i bezpieczeństwa w transporcie kolejowym.   Biuro Prasowe ZZM

02 czerwca 2026

Delegacja pracowników Sokołów S.A., przy wsparciu organizacji zrzeszonych w Europejskiej Federacji Związków Zawodowych Przemysłu Spożywczego, Rolnictwa i Turystyki (EFFAT), przeprowadziła akcję informacyjną przed główną siedzibą Danish Crown w Randers w Danii. Celem wizyty było zwrócenie uwagi właściciela spółki na problemy i oczekiwania pracowników zatrudnionych w polskich zakładach należących do grupy. Przedstawiciele Międzyzakładowego Związku Zawodowego Pracowników w Sokołowie Podlaskim, organizacji członkowskiej OPZZ, podkreślają, że ich działania są odpowiedzią na wielomiesięczne starania o prowadzenie rzeczywistego dialogu społecznego. Jak zaznaczają, pracownicy oczekują partnerskiego traktowania, poszanowania swoich praw oraz udziału w rozmowach dotyczących przyszłości firmy. Delegacja reprezentowała tysiące pracowników zatrudnionych w Polsce. Podczas spotkań i rozmów przypomniano o najważniejszych postulatach strony społecznej, wśród których znajdują się sprawiedliwe podwyżki wynagrodzeń, równe traktowanie pracowników, rzeczywiste uznanie ich wkładu w rozwój przedsiębiorstwa oraz wypracowanie rozwiązań obejmujących wszystkie zakłady spółki. Przedstawiciele pracowników zwracają uwagę, że firma przechodzi obecnie proces transformacji i stoi przed wieloma wyzwaniami rynkowymi. Jednak zmiany organizacyjne i biznesowe nie mogą odbywać się kosztem dialogu społecznego. Ich zdaniem pracownicy powinni być traktowani jako partnerzy współtworzący sukces przedsiębiorstwa, a nie wyłącznie jako element kosztów działalności. W trakcie wizyty delegacja przekazała petycję podpisaną przez ponad tysiąc pracowników. Odbyło się również spotkanie z przedstawicielami kierownictwa Danish Crown, podczas którego przedstawiono postulaty strony społecznej oraz oczekiwania dotyczące dalszego prowadzenia dialogu. Związkowcy oceniają, że wyjazd do Danii był ważnym sygnałem jedności i determinacji pracowników. Dzięki wspólnemu działaniu udało się zwrócić uwagę międzynarodowego właściciela na problemy zgłaszane przez załogę. Jednocześnie deklarują gotowość do dalszych rozmów i poszukiwania rozwiązań opartych na wzajemnym szacunku.