26 października 2026

W Lubelskim Węglu „Bogdanka” rozpoczął się protest organizacji związkowych. Związkowcy zajęli salę zarządu w budynku spółki i oczekują przyjazdu ministra aktywów państwowych Wojciecha Balczuna. Przedstawiciele ZZG w LW „Bogdanka” podkreślają, że mają dość ciągłego upominania się o sprawiedliwą transformację regionu oraz konkretnych informacji dotyczących przyszłości lubelskiego węgla. Związkowcy domagają się konkretnych decyzji w sprawie dalszego funkcjonowania kopalni, przyszłości pracowników oraz roli węgla w transformacji energetycznej regionu.

26 października 2026

Rozpoczyna się czwarta już edycja programu certyfikacji „Agencja zatrudnienia przyjazna pracownikom”, który stworzyli Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych i Konfederacja Lewiatan. Zgłoszenia do konkursu będą przyjmowane do 20 czerwca br. Norbert Kusiak, dyrektor Wydziału Polityki Gospodarczej Program ma przede wszystkich promować wysokie standardy usług pośrednictwa pracy i pracy tymczasowej. Wyróżnione agencje wykazują ponadprzeciętną troskę o jakość świadczonych usług, promują stabilne formy zatrudnienia, podejmują działania służące zapewnieniu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zwiększeniu zadowolenia pracowników. W programie mogą wziąć udział agencje zatrudnienia, które nie mają certyfikatu. Agencje, których certyfikat kończy ważność w czerwcu 2025, mogą wydłużyć jego ważność o kolejne dwa lata.Przed rokiem zostały wyróżnione dwie agencje: Antal Sp. z o.o. oraz Smart Solutions HR Sp. z o.o. Przy wyborze najlepszych agencji zatrudnienia bierze się pod uwagę kwestie dotyczące m.in.: bezpieczeństwa i higieny pracy, promowania umów o pracę, przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi, wysiłki mające na celu zapobieganie konfliktom,  stwarzanie pracownikom możliwości rozwoju zawodowego czy przedsięwzięcia na rzecz zwiększania zadowolenia pracowników z podejmowanej pracy.  Konfederacja Lewiatan i OPZZ rekomendują wyróżnione agencje zatrudnienia do współpracy zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Agencje są oceniane przez kapitułę w następujących obszarach: usługi pośrednictwa pracy, obszar pracy tymczasowej, zatrudnianie cudzoziemców. Program certyfikacji agencji zatrudnienia jest pierwszą inicjatywą podjętą wspólnie przez związek zawodowy i organizację pracodawców. Jego celem jest weryfikacja jakości usług świadczonych przez agencje zatrudnienia, promowanie agencji zatrudnienia dbających o wysokie standardy zatrudnienia, poprawa wizerunku agencji zatrudnienia i promocja dobrych praktyk w zakresie zatrudniania pracowników przez agencje zatrudnienia.  Więcej informacji na stronie: https://www.certyfikacjaagencji.pl (nq)

22 października 2026

22 października 2026 r. odbywa się konferencja zamykająca projekt „Dialog PLUS – wzmocnienie potencjału partnerów społecznych w procesie monitorowania i stanowienia prawa”, realizowany w partnerstwie przez Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, Związek Nauczycielstwa Polskiego oraz Konfederację Związków Zawodowych Górnictwa w Polsce. Za nami miesiące intensywnej pracy, szkoleń, webinariów i wymiany doświadczeń. W projekcie uczestniczyło około 1500 osób z całej Polski, a wsparciem objęto przedstawicieli organizacji związkowych ze wszystkich 16 województw. W ramach projektu zrealizowano m.in.: - 116 szkoleń stacjonarnych; -14 webinariów; -992 godziny doradztwa w zakresie wykorzystania nowoczesnych narzędzi informatycznych; -3 konferencje; -poradnik „Profesjonalny Związkowiec – Kompendium Wiedzy dla Przedstawicieli Związków Zawodowych”. Tematyka działań obejmowała m.in. prawo pracy, negocjacje, mediacje, komunikację, przywództwo, organizowanie pracowników oraz wyzwania związane z cyfryzacją i automatyzacją. Najważniejszy rezultat? 90% uczestników podniosło swoje kompetencje w zakresie budowania zdolności partnerów społecznych. To dowód na to, jak istotne jest inwestowanie w wiedzę i umiejętności osób reprezentujących pracowników. Dzisiejsza konferencja to nie tylko podsumowanie osiągniętych rezultatów, ale również okazja do rozmowy o skutecznej komunikacji, budowaniu zespołów, negocjacjach, prawie pracy i roli dialogu społecznego w rozwiązywaniu problemów pracowników. Dziękujemy wszystkim uczestnikom, trenerom, ekspertom i osobom zaangażowanym w realizację projektu za współpracę, aktywność i wspólne budowanie potencjału organizacji związkowych. Szczególne podziękowania kierujemy do naszych partnerów projektowych za wspólną realizację tego przedsięwzięcia. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.

22 października 2026

15 października 2026 r. niemiecka Konfederacja Związków Zawodowych DGB wraz z Federalnym Ministerstwem Pracy i Spraw Socjalnych świętowały 15-lecie działalności sieci doradczej Faire Mobilität (Sprawiedliwa Mobilność), która wspiera pracowników migrujących, w tym osoby z Polski, w dochodzeniu ich praw na niemieckim rynku pracy. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele związków zawodowych, instytucji publicznych i organizacji zajmujących się prawami pracowniczymi. Wśród gości znalazła się Katja Mast, parlamentarna sekretarz stanu. Podczas trzech paneli dyskusyjnych podsumowano dotychczasowe osiągnięcia sieci oraz omówiono plany jej dalszego rozwoju. Szczególną uwagę poświęcono przyszłości transgranicznego poradnictwa związkowego w Unii Europejskiej. Ważnym tematem była również inicjatywa Komisji Europejskiej dotycząca pakietu na rzecz sprawiedliwej mobilności pracowników (Fair Labour Mobility Package), która może stworzyć nowe możliwości rozwoju związkowego wsparcia dla pracowników mobilnych w całej UE. OPZZ również aktywnie uczestniczy w rozwoju europejskiego poradnictwa dla pracowników mobilnych. Nasza centrala jest partnerem realizowanego w 2026 roku projektu Fair Labour Mobility EU: Counselling Network and Research for Mobile Migrant Labour. Jego celem jest rozbudowa międzynarodowej sieci poradnictwa związkowego oraz poprawa ochrony pracowników mobilnych i migrujących, w szczególności obywateli państw trzecich delegowanych do pracy w innych krajach. W ramach projektu siedem związkowych ośrodków doradczych zapewnia wielojęzyczne wsparcie pracownikom, a prowadzone równolegle badania mają pomóc w opracowaniu zaleceń dotyczących skuteczniejszej ochrony ich praw w całej Unii Europejskiej. OPZZ popiera dalszy rozwój europejskiej współpracy związkowej na rzecz ochrony praw pracowników migrujących i zapewnienia im dostępu do rzetelnego, bezpłatnego poradnictwa.

20 października 2026

Dr Błażej Mądrzycki, wiceprzewodniczący OPZZ, został współautorem 15. wydania publikacji „Kodeks pracy. Układy zbiorowe pracy. Komentarz”, wydanej nakładem Wydawnictwa C.H. Beck. Publikacja, przygotowana pod redakcją W. Muszalskiego i K. Walczaka, stanowi kompleksowe opracowanie poświęcone przepisom Kodeksu pracy oraz problematyce układów zbiorowych pracy. Udział dr. Błażeja Mądrzyckiego w przygotowaniu komentarza jest wyrazem jego eksperckiego zaangażowania w tematykę prawa pracy, dialogu społecznego i zbiorowych stosunków pracy. Gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów naukowych i zawodowych!

20 października 2026

Z dniem 8 października 2026 r. Zakładowa Organizacja Związku Zawodowego Pracowników Rolnictwa w RP przy Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Lublinie weszła w formalny spór zbiorowy z pracodawcą – Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Lublinie.Powodem podjęcia radykalnych kroków i wszczęcia procedury sporu zbiorowego jest niespełnienie postulatów płacowych od dawna wysuwanych przez stronę pracowniczą. Pracownicy domagają się waloryzacji oraz podwyższenia dotychczasowych wynagrodzeń, odpowiadających skali realizowanych zadań publicznych. Pomimo zaistniałej sytuacji i rozpoczęcia procedur przewidzianych prawem, pracownicy dokładają wszelkich starań, aby bieżąca obsługa interesantów oraz realizacja ustawowych zadań związanych z nadzorem nad zdrowiem roślin, obrotem materiałem siewnym, obrotem i stosowaniem środków ochrony roślin, zapewnieniem bezpieczeństwa żywności i bezpieczeństwa fitosanitarnego Polski były wykonywane bez zakłóceń. Mamy szczerą nadzieję, że działania te spotkają się ze zrozumieniem naszych władz i spowodują, że poziom wynagrodzeń pracowników WIORIN w Lublinie ulegnie znaczącemu zwiększeniu.

15 października 2026

Od 12 do 15 października w OPZZ odbywała się wizyta studyjna z udziałem koleżanek z Faire Mobilität i koleżanki z Arbeit & Leben. Wizyta studyjna rozpoczęła się od przedstawienia OPZZ, zaś potem od wprowadzenia do polskiej polityki gospodarczej.  Dzięki temu koleżanki mogły najpierw poznać szerszy kontekst — sytuację gospodarczą w Polsce i jej powiązania z prawami i relacjami pracowniczymi. To spotkanie poprowadził Norbert Kusiak, dyrektor Wydziału Polityki Gospodarczej OPZZ. Program połączył również rozmowy o migracjach i prawach pracowników z tematami rokowań zbiorowych, przeciwdziałania wyzyskowi oraz bezpieczeństwa pracy. La Strada i pomoc osobom doświadczającym wykorzystania We wtorek odbyło się także spotkanie z przedstawicielkami Fundacji La Strada, Joanną Garnier i Magdaleną Koczyńską. Rozmowa dotyczyła handlu ludźmi, pracy przymusowej oraz wsparcia osób doświadczających wykorzystania. La Strada działa w Polsce od 1996 roku, zajmując się ochroną praw człowieka i przeciwdziałaniem handlowi ludźmi oraz niewolnictwu. Przedstawicielki Fundacji opowiedziały o Krajowym Centrum Interwencyjno-Konsultacyjnym dla Ofiar Handlu Ludźmi. Centrum zapewnia między innymi interwencję kryzysową, wsparcie psychologiczne i prawne, pomoc tłumacza oraz bezpieczne schronienie. Pomaga też w kontaktach z instytucjami, w tym z organami ścigania, w tym w uzyskaniu dokumentów. Pomoc może otrzymać osoba niezależnie od statusu pobytowego, gotowości do składania zeznań czy formalnej kwalifikacji sprawy. Centrum wspiera również osoby doświadczające wyzysku w pracy, osoby z grup ryzyka i osoby, które mogą być ofiarami handlu ludźmi. Prezentacja opisywała też działania profilaktyczne i projekty dotyczące pracy przymusowej. Obejmują one informowanie pracowników, szkolenia dla osób wspierających migrantów oraz rozwijanie sposobów rozpoznawania przypadków wyzysku i udzielania pomocy. Wtorkowy program objął ponadto rozmowy o układach zbiorowych pracy. Paweł Śmigielski, dyrektor Wydziału Prawnego OPZZ, przedstawił rolę związków zawodowych, dobre praktyki oraz bariery utrudniające rokowania. Renata Górna, dyrektor Wydziału Polityki Społecznej OPZZ, omówiła wybrane zagadnienia bezpieczeństwa i higieny pracy. Bezpieczna praca w każdym wieku W środę odbyło się szkolenie dla przedstawicieli branży OPZZ „Górnictwo i Energetyka” w ramach kampanii „Wiek to atut, nie bariera”. OPZZ prowadzi ją wspólnie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Centralnym Instytutem Ochrony Pracy – Państwowym Instytutem Badawczym. Kampania wspiera aktywność zawodową pracowników 50+, poprawę warunków pracy i zdrowia oraz dialog międzypokoleniowy. Objęło ją honorowym patronatem Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Moduł CIOP-PIB „Bezpieczna praca w każdym wieku” dotyczył komfortu cieplnego i zagrożeń związanych z wysoką temperaturą, obciążenia fizycznego oraz dostosowania stanowisk pracy do zmieniających się możliwości organizmu. Omówiono także stereotypy i dyskryminację ze względu na wiek, a także odzież ochronną przeznaczoną do pracy w środowiskach zagrożonych wybuchem. Moduł ZUS „Praca, która procentuje” poświęcono wpływowi okresów zatrudnienia i składek na przyszłą emeryturę. Uczestnicy poznali zasady pracy przed emeryturą i po jej przyznaniu, sposób sprawdzania danych w eZUS oraz zagadnienia związane z potwierdzaniem stażu pracy. Program wizyty obejmował jeszcze czwartek, w którym to odbyło się spotkanie online dotyczące wybranych działań Państwowej Inspekcji Pracy oraz prezentację projektu OPZZ „Wyrazy Sprawczości”. Dotychczasowe spotkania połączyły rozmowę o prawach migrantów i przeciwdziałaniu wyzyskowi z tematami rokowań zbiorowych, bezpieczeństwa pracy i praw emerytalnych. Wspólnym wątkiem pozostaje praktyczna pomoc pracownikom oraz rola związków zawodowych i organizacji doradczych w informowaniu o prawach i wspieraniu osób w trudnej sytuacji zawodowej.

15 października 2026

„Wiek to atut, nie bariera” to II etap kampanii edukacyjno ‑ informacyjnej pod honorowym patronatem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, którą OPZZ realizuje wspólnie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Centralnym Instytutem Ochrony Pracy – Państwowym Instytutem Badawczym. Pierwsza odsłona projektu dedykowana organizacjom związkowym branży OPZZ ,,Górnictwo i Energetyka’’ miała miejsce 14 października br. w siedzibie OPZZ. Szkolenie otworzyli liderzy kampanii: ze strony ZUS Prezes ZUS Liwiusz Laska i Dyrektorka I oddziału ZUS Małgorzata Zdrodowska, stronę CIOP reprezentowała Dyrektorka Instytutu Agnieszka Szczygielska, a OPZZ – przewodniczący Piotr Ostrowski oraz wiceprzewodniczący: Sebastian Koćwin i Barbara Popielarz. Panele eksperckie prowadzili naukowcy z CIOP – PIB oraz eksperci z I Oddziału ZUS w Warszawie i Oddziału ZUS w Chorzowie. Spotkanie zgromadziło liczną grupę związkowców z branżowych organizacji zakładowych i ogólnokrajowych sektora górniczego. W części poświęconej bezpieczeństwu pracy : „Bezpieczna praca w każdym wieku” eksperci Instytutu przedstawili najważniejsze wyzwania związane z bezpieczeństwem pracy. Omówiono problematykę z zakresu: komfortu cieplnego i termoregulacji: uczestnicy poznali mechanizmy działania układu termoregulacji oraz zagrożenia zdrowotne wynikające z pracy w wysokich temperaturach; zmian biomechanicznych i sensorycznych związanych z wiekiem: wskazano, jak dostosować stanowiska pracy do możliwości pracowników oraz jakie urządzenia wspomagające mogą ograniczać obciążenie układu mięśniowo‑szkieletowego; stereotypów wieku w środowisku pracy odnośnie wpływu uprzedzeń i dyskryminacji na zdrowie psychiczne, decyzje zawodowe, moment przejścia na emeryturę oraz metody przeciwdziałania stereotypom na poziomie organizacji i jednostki; nowoczesnej odzieży ochronnej: zaprezentowano kierunki rozwoju odzieży z funkcją zarządzania transportem ciepła, szczególnie dla środowisk zagrożonych wybuchem oraz praktyczne wskazówki dotyczące jej doboru. Z kolei moduły tematyczne zrealizowane przez ZUS pn. „Praca, która procentuje” koncentrowały się na szczegółowej wiedzy z obszaru emerytur górniczych (zasady przyznawania i wyliczania tych emerytur, orzecznictwo, praktyka, wyjątki). Omówiono także problematykę funkcjonowania PUE/eZUS w praktyce i zaprezentowano sposób sprawdzania danych o składkach, zakres informacji i szerokie możliwości wykorzystania aplikacji ZUS. Zaprezentowano również nowe zasady ustalania stażu pracy. W materiałach i publikacjach przekazanych przez ZUS znalazły się dodatkowo informacje dotyczące wpływu pracy na wysokość emerytury (okresy składkowe i nieskładkowe, kapitał początkowy, konto i subkonto w ZUS), jak i zasady ponownego przeliczenia świadczenia oraz przykłady pokazujące, kiedy kontynuacja zatrudnienia zwiększa przyszłą emeryturę. Kampania to przykład wzorowej współpracy instytucjonalnej z CIOP i ZUS łączącej praktykę i teorię dla podnoszenia świadomości pracowników w zakresie poprawy warunków pracy i praw emerytalnych. Tematyka szkoleń jest dostosowywana do specyfiki każdej z branż reprezentowanych w OPZZ. Kolejne seminaria dla organizacji branżowych OPZZ - już wkrótce !

13 października 2026

13 października 2026 r. w Sali Kolumnowej gmachu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej odbyła się uroczystość wręczenia Nagród Głównego Inspektora Pracy im. Haliny Krahelskiej. W gronie tegorocznych laureatów znalazł się Mirosław Grzybek – Przewodniczący Federacji Związków Zawodowych Metalowców i Hutników w Polsce oraz Przewodniczący Branży OPZZ „Przemysł”. Nagroda im. Haliny Krahelskiej jest przyznawana osobom i instytucjom, które swoją działalnością szczególnie zasłużyły się na rzecz ochrony pracy, bezpieczeństwa i zdrowia pracowników oraz przestrzegania praw pracowniczych. Wyróżnienie stanowi ważne docenienie wieloletniej działalności na rzecz pracowników i ruchu związkowego. W uroczystości udział wzięli przedstawiciele Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych oraz organizacji członkowskich. OPZZ reprezentował Przewodniczący Piotr Ostrowski. Obecni byli również m.in. Michał Lewandowski – Przewodniczący Branży OPZZ „Handel, Usługi, Kultura i Sztuka” oraz Przewodniczący OPZZ „Konfederacja Pracy”, a także Tomasz Nagórka – Przewodniczący Związku Zawodowego „Budowlani”. Tegoroczna uroczystość była okazją do uhonorowania osób i organizacji, które swoją codzienną pracą przyczyniają się do poprawy warunków pracy, wzmacniania ochrony praw pracowniczych oraz budowania silnego dialogu społecznego. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych składa Mirosławowi Grzybkowi serdeczne gratulacje i wyrazy uznania za dotychczasową działalność na rzecz pracowników oraz całego ruchu związkowego. Wyróżnienie odebrane w murach polskiego parlamentu jest nie tylko osobistym sukcesem laureata, ale również ważnym docenieniem pracy organizacji związkowych i wszystkich osób, które każdego dnia stoją na straży praw pracowniczych.

12 października 2026

Bez nowych, wysokojakościowych miejsc pracy sprawiedliwa transformacja energetyczna nie ma racji bytu, a brak przemyślanej strategii przemian grozi zapaścią całych regionów – oto główne wnioski z polsko-niemieckich warsztatów, które odbyły się 7 października w Bogatyni. Warsztaty, zorganizowane przez polskie przedstawicielstwo Fundacji im. Friedricha Eberta oraz zajmującej się transformacją niemieckich regionów węglowych inicjatywy Revierwende, były poświęcone wymianie doświadczeń z obu stron granicy oraz poszukiwaniom wspólnych rozwiązań. Zarówno położony na południowo-zachodnim krańcu Polski region Turowa, jak i sąsiednie niemieckie Łużyce przez dekady budowały miejscową gospodarkę i lokalny dobrobyt w oparciu o wydobycie i energetyczne zastosowanie węgla brunatnego. Dziś potrzebują nowych kierunków rozwoju, które nie zaprzepaszczą istniejącego dorobku, zapewnią dobre warunki do życia bez konieczności emigracji i zagwarantują bezpieczeństwo energetyczne. Rozwiązań oraz środków, które umożliwią ich wdrożenie, nadal jednak brakuje; także w Niemczech, gdzie planowanie i finansowanie transformacji jest bardziej zaawansowane niż w Polsce.     Spojrzenie z Polski… Jak podczas spotkania zauważył Bogumił Tyszkiewicz, przewodniczący Federacji Związków Zawodowych Górnictwa Węgla Brunatnego związany z Kopalnią Turów, udana transformacja energetyczna musi być bezwzględnie powiązana z transformacją gospodarczą – wygaszane zakłady i miejsca pracy należy zastępować nowymi, które zapewnią godne dochody dla mieszkańców, wpływy podatkowe dla samorządów i dalsze impulsy inwestycyjne. W przeciwnym razie nie ma mowy o transformacji, ale de facto o likwidacji, której związki zawodowe nie mogą zaakceptować. Tymczasem, o czym mówili również inni uczestnicy dyskusji, strategię przyjętą przez polskie władze czy właściciela zakładu (spółkę PGE GiEK S.A.) podsumowują słowa „masz pieniądze i radź sobie”; w ramach przyjętych ustaw czy programów dobrowolnych odejść górnikom i energetykom przyznaje się świadczenia osłonowe, które doraźnie mogą łagodzić skutki utraty pracy, ale nie rozwiązują problemu jej braku. Regionowi takiemu jak Zagłębie Turoszowskie grozi więc wyraźne zubożenie i pogłębianie widocznych już dziś niekorzystnych trendów demograficznych. Jeśli w powiecie zgorzeleckim i lubańskim nie pojawią się konkretne inwestycje, z towarzyszącym im programami szkoleń zawodowych oraz innych instrumentów polityki rynku pracy, efektem odejścia od węgla będzie depopulacja.   Przedstawiciele organizacji związkowych zwracali też uwagę na brak inwestycji odtworzeniowych i zakupów nowych urządzeń dla kompleksu, a także na rosnące obciążenie pozostających pracowników przy niedoborach kadrowych zwiększanych przez program dobrowolnych odejść. Przed negatywnymi rezultatami źle przeprowadzonej transformacji przestrzegali także przedstawiciele lokalnych samorządów. „Skoro państwo polskie przez dziesiątki lat korzystało z kapitału ludzkiego tego regionu, zabezpieczając dostawy energii elektrycznej, powinno wziąć dziś odpowiedzialność i zlokalizować tu strategiczny zakład pracy” – powiedział burmistrz miasta i gminy Bogatynia, Wojciech Dobrołowicz. Zaznaczył przy tym, że miejscowość, na której czele stoi, stała się miastem właśnie dzięki Elektrowni i Kopalni Turów, a ich zamknięcie może oznaczać degradację do niewielkiej wioski. Niedostatek jasnych komunikatów na temat dalszych losów kompleksu tylko potęguje poczucie niepewności i niepokoju. Według Rafała Gronicza, burmistrza Zgorzelca, brak terminu zamknięcia kopalni i elektrowni to największy problem regionu, który nie wie ile ma czasu na przygotowania. Procesy inwestycyjne związane z budową nowych fabryk zajmują lata, a najbardziej prawdopodobna według burmistrza data wygaszenia Turowa to 2035 r. (wtedy też wygaśnie ostatni obejmujący bloki w Turowie kontrakt z rynku mocy). Czasu na opracowanie i wdrożenie gospodarczej alternatywy pozostało więc niewiele.  Stawka jest wysoka; dane przytoczone przez Magdalenę Chawułę, ekspertkę ds. sprawiedliwej transformacji z Forum Energii, pokazują ryzyko utraty 55 proc. dochodów gminy Bogatynia. Tylko w latach 2015-2021 populacja w powiecie zgorzeleckim i lubańskim zmniejszyła się o 9,1 proc.   …i z Niemiec Nieco inaczej podczas warsztatów wybrzmiała perspektywa niemiecka. Nasi sąsiedzi mogą pochwalić się federalnym dofinansowaniem transformacji regionów węglowych w wysokości 40 mld euro, co jest efektem dialogu społecznego w ramach pracującej w latach 2018-2019 Komisji Węglowej i przyjętej w 2020 r. ustawy, wyznaczającej koniec wykorzystania węgla w Niemczech na 2038 r. Nie oznacza to jednak, że tamtejszy model transformacji jest idealny. Choć kwota przyznana przez rząd jest imponująca, a pierwsze inwestycje już powstają, przedstawiciele związków zawodowych z łużyckiego zagłębia węgla brunatnego przestrzegali polskich kolegów przed zbyt optymistyczną oceną ich sytuacji.  Rozwijane projekty badawcze i rozwojowe, takie jak m.in.  Niemieckie Centrum Astrofizyki w Görlitz, czy projekty infrastrukturalne, jakkolwiek istotne, niekoniecznie wygenerują wystarczającą liczbę miejsc pracy dla osób odchodzących z górnictwa i elektrowni opartych na węglu. Problemem Niemiec – podobnie jak Polski – pozostaje brak spójnej polityki przemysłowej. Jak mówiono, budowa przedszkoli, basenów czy saun jest oczywiście przydatna i może podnosić jakość życia, ale nie zastąpi zatrudnienia w przemyśle razem z generowaną przez nie gospodarczą wartością dodaną. Branża OZE, a więc farmy fotowoltaiczne i wiatrowe czy bateryjne magazyny energii nie są wystarczającą alternatywą, podobnie jak zastępująca węgiel energetyka gazowa czy małe reaktory jądrowe SMR.  Według niemieckich uczestników warsztatów, inwestycji jest w dalszym ciągu za mało, a przyszłość po 2038 r., a więc ustalonej dacie odejścia od węgla, dalej pozostaje niewiadomą.   Mimo tych słabości, w ocenie polskich związkowców, dzięki hojnemu finansowaniu Niemcy i tak posiadają dużą przewagę. Oprócz zapewnienia Turowowi porównywalnych środków, co wymaga odgórnej decyzji politycznej, godne naśladowania są także rozwiązania z przyjętego układu zbiorowego w koncernie LEAG, do którego należą aktywa związane z węglem brunatnym na Łużycach. Uzgodnienia pracodawcy i strony społecznej koncentrują się na utrzymaniu zatrudnienia w przypadku redukcji albo ostatecznego wygaszenia zakładów węglowych, m.in. w nowych gałęziach działalności koncernu, czy też na wsparciu przy przekwalifikowaniu się. Jak mówił Marko Schmidt z Revierwende, porozumienie z LEAG nadaje tym kwestiom priorytet; celowo zdecydowano więc, aby odprawa była mniej atrakcyjna finansowo niż wybór szkolenia zawodowego. To przeciwieństwo polskiego podejścia, gdzie osłony przyznawane w programach dobrowolnych odejść doraźnie – i na niedługo – ratują domowe budżety pracowników, ale ostatecznie sprowadzają się do wyeksportowania problemu, a nie do rozwiązania go. Polacy i Niemcy na rzecz sprawiedliwej transformacji Rozmawiając o wsparciu w przekwalifikowaniu, goście z obu stron granicy zgodzili się, że oferowane programy powinny przede wszystkim odpowiadać na rzeczywiste potrzeby kompetencyjne, przekazując mieszkańcom regionów węglowych takie umiejętności, które rzeczywiście przydadzą im się na nowo powstających stanowiskach. Szkolenia pozostają zatem wtórne wobec kierunków inwestycyjnych, które trzeba określić w pierwszym kroku, uwzględniając przy tym aktualne kwalifikacje i potencjał pracowników. Podobne wnioski wynikały ze słów zarówno przedstawicielek polskich, jak i niemieckich instytucji, w tym Powiatowego Urzędu Pracy w Zgorzelcu czy Saksońskiej Agencji Ds. Wsparcia Strukturalnego. Niezwykle ważną kwestią jest zachowanie odpowiedniej jakości nowych stanowisk, które nie mogą być gorsze od dotychczasowych.  Geograficzna bliskość regionu Turowa oraz niemieckiego zagłębia na Łużycach, wspólne historyczne doświadczenia rozwoju opartego o węgiel brunatny oraz żywe kontakty transgraniczne -  wszystko to zwiększa potencjał polsko-niemieckiej współpracy na rzecz regionalnej sprawiedliwej transformacji. Uczestnicy warsztatów zgodzili się, że warto ją zacieśniać i przemawiać wspólnym głosem także na arenie unijnej, także w kontekście projektowania i wydatkowania nowego wieloletniego budżetu Wspólnoty na lata 2028-2034. Niewykluczone więc, że wokół wspólnych interesów i celów powstanie nowy strategiczny sojusz. Szymon Majewski Koordynator ds. sprawiedliwej transformacji OPZZ