Ogólnopolskie Porozumienie
Związków zawodowych

Tagi

15 kwietnia 2024

Wpływ Europejskiego Zielonego Ładu na poziomie Województwa Opolskiego

W nawiązaniu do założeń pierwszego posiedzenia zespołu problemowego ds. sprawiedliwej transformacji, które miało miejsce 27 lutego w centrali OPZZ oraz stanowiska Prezydium OPZZ z dnia 19 marca w sprawie zagrożeń społecznych i gospodarczych wynikających z polityk Europejskiego Zielonego Ładu  Rada OPZZ Województwa Opolskiego w dniu 28 lutego na WRDS w Opolu, zgłosiła wniosek do Planu Pracy WRDS o powołanie w trybie pilnym również wojewódzkiego zespołu ds zespołu problemowego ds. sprawiedliwej transformacji, który miałby zmapować zagrożenia na region opolski oraz pomóc w legislacji opiniodawczo. Działanie Rady w Opolu jest spójne również z przyjętym dnia 19.03.2024 r. przez Prezydium OPZZ stanowiskiem w sprawie zagrożeń społecznych i gospodarczych wynikających z polityk Europejskiego Zielonego Ładu. Marszałek województwa opolskiego pan Andrzej Buła, który objął dnia 27 lutego przewodniczenie WRDS w Opolu, przyjął pozytywnie wniosek strony społecznej uwzględniając go do realizacji na najbliższym Prezydium Wrds. Wychodząc na przeciw oczekiwaniom pracowników w siedzibie Rady Wojewódzkiej OPZZ odbyło się już pierwsze spotkanie z Dyrektorem PGE GiEK Oddział Elektrownia Opole, który w odpowiedzi na zaproszenie Wojciecha Rajchela Przewodniczącego Rady oraz Jakuba Gronowskiego Przewodniczącego MZZ Pracowników przy Elektrowni Opole, potwierdził wolę i zadeklarował chęć pełnej współpracy i dialogu z OPZZ w wypracowaniu sposobu na sprawiedliwą transformację. Podkreślał, że strategie i stanowiska opracowywane przez PGE GiEK Oddział Elektrownia Opole, będą dialogiem ze związkami zawodowymi. W ocenie Strony Społecznej szeroko rozumianej, jedyną szansą na przeprowadzenie transformacji w sposób sprawiedliwy i bezpieczny jest wspólne zaangażowanie się wszystkich partnerów społecznych w ramach dialogu społecznego w proces dokładnego mapowania wspólnych szans i zagrożeń. Dialog społeczny umożliwi wyrażenie potrzeb, jak również obaw zarówno ze strony Pracodawców jak i Pracowników. Transformacja energetyczna realizowana w tak szybkim tempie niesie za sobą szereg obaw oraz niepewności spowodowanej zmianami generowanymi na skutek jej wdrażania. Jako strona społeczna uczestnicząca w nowej strategii transformacji reprezentując przy tym interesy pracowników, jak i ich rodzin zmuszeni jesteśmy odpowiedzieć na oczekiwania społeczne, w tym zmiany regulacyjne. Jednocześnie jako Rada OPZZ Województwa Opolskiego oczekujemy, aby głos doradczy naszych przedstawicieli pracujących w zakładach pracy, obarczonych szeroko rozumianą transformacją energetyczną, był dla Pracodawców ważny i merytoryczny w nadchodzącym trudnym - dla obydwu stron - procesie transformacji. Powołanie wspólnego zespołu problemowego ds. transformacji na poziomie WRDS- w Opolu jest ważnym krokiem i uzupełnieniem ogólnej perspektywy realizacji polityki Unii Europejskiej w naszym kraju oraz województwie z zachowaniem odpowiedniego bezpieczeństwa w jej wdrażaniu. W związku z powyższym niedługo zaprosimy Pracodawców, jako ekspertów poszczególnych branż t.j. górnictwo i energetyka, hutnictwo, transport, rolnictwo, przemysł, budownictwo, stanowiących głos doradczy, do dialogu społecznego, a tym samym do podjęcia współpracy na wszystkich możliwych płaszczyznach, celem zabezpieczenia zagrożonych podczas transformacji energetycznej miejsc pracy.

Czytaj więcej

22 marca 2024

Prezydium OPZZ z głosem w obronie Turowa

Na posiedzeniu 19 marca, Prezydium OPZZ podjęło stanowisko ws. sytuacji wynikłej po orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wobec kopalni Turów. Orzeczenie uchyliło decyzję środowiskową dla wydobycia węgla w kopalni, czym postawiło pod znakiem zapytania możliwość funkcjonowania całego o kompleksu wraz z elektrownią. Prezydium krytycznie odniosło się do takiego obrotu spraw, który może grozić nawet przedwczesnym i nieplanowanym zamknięciem zakładu i zwolnieniami pracowników. „W kopalni, elektrowni i spółkach zależnych kompleksu Turów zatrudnionych jest ok. 5 tysięcy ludzi, a liczba osób, pośrednio związanych z działalnością kopalni sięga kilkudziesięciu tysięcy. To zdecydowanie największy pracodawca nie tylko w gminie Bogatynia, ale w całej południowo-zachodniej części Dolnego Śląska odpowiadający także za wielomilionowe wpływy podatkowe i składkowe wspierające samorządy i państwo polskie.” Prezydium zaapelowało do władz o jak najszybsze rozwiązanie problemu w kompleksie Turów i zadeklarowało chęć konstruktywnego dialogu w tej sprawie. Zwróciło także uwagę na to, iż należy znaleźć przyczynę, przez którą doszło do nieprawidłowości skutkujących uchyleniem decyzji środowiskowej umożliwiającej pracę kopalni. Prezydium podkreśliło, ze sprawa ma znaczenie nie tylko dla pracowników kompleksu z Bogatyni i firm z nim kooperujących oraz mieszkańców regionu Turoszowskiego, ale wpływa na całe polskie społeczeństwo, gdyż elektrownia Turów produkuje kilka procent krajowej energii elektrycznej. Całość treści stanowiska dostępna TUTAJ

Czytaj więcej

28 lutego 2024

Pierwsze spotkanie zespołu OPZZ ds. sprawiedliwej transformacji

Za nami inauguracyjne posiedzenie nowego zespołu problemowego ds. sprawiedliwej transformacji w OPZZ. Grupa zaczęła pracę od zarekomendowania na przewodniczącego Artura Wilka z ZZ Kontra, oraz wyboru członków prezydium zespołu. Odbyło się także spotkanie z przedstawicielem Ministerstwa Klimatu i Środowiska, sekretarzem stanu Krzysztofem Bolestą. Maciej Zaboronek – ekspert OPZZ ds. polityki klimatycznej 27 lutego miało miejsce pierwsze posiedzenie zespołu, prowadzone przez wiceprzewodniczącą OPZZ Barbarę Popielarz, które zgromadziło ponad 40 osób. Wśród członków i członkiń znaleźli się przedstawiciele licznych branż w tym górnicy zarówno węgla brunatnego i kamiennego oraz pracownicy kopalń, przedstawiciele hutnictwa, transportu, rolnictwa, branży cementowej, chemicznej czy paliwowej. W toku dyskusji uczestnicy podkreślali, że transformacja wynikająca z regulacji klimatycznych dotyczy licznych profesji oraz różnych regionów, nie tylko tych tradycyjnie wiązanych ze sprawą jak górnictwo i Górny Śląsk. Dążenie do prawdziwie sprawiedliwej transformacji wymaga więc szerokiego podejścia oraz wzajemnego wsparcia pracowników różnych branż. Poza przewodniczącym Arturem Wilkiem, wybrano także czterech wiceprzewodniczących a zostali nimi: Jacek Artur Wilkoń – wiceprzewodniczący Federacji ZZ Metalowców i Hutników, Dariusz Sadurski – przewodniczący MZZ Energetyków w Enea Wytwarzanie, Adam Olejnik – przewodniczący ZZ Odkrywka KWB Bełchatów oraz Jacek Świrszcz – przewodniczący ZZ Górników w Polsce w LW Bogdanka. Gościem posiedzenia był sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska (MKiŚ), pan Krzysztof Bolesta, który odnosił się do licznych pytań członków zespołu i zbierał przedstawiane przez nich opinie. Zaprezentował także główne cele ministerstwa na najbliższe miesiące. Mają to być przede wszystkim prace nad Krajowym Planem Energii i Klimatu, które powinny zostać skończone do czerwca 2024, a także prace nad strategiami dla ciepłownictwa, niskoemisyjnej gospodarki, aktualizacja Polityki Energetycznej Polski oraz stanowisko rządu wobec propozycji Komisji Europejskiej ws. wysokości celu ograniczenia emisji na rok 2040. Co ważne minister zadeklarował chęć pełnej współpracy i dialogu z OPZZ w wypracowaniu sposobu na sprawiedliwą transformację. Podkreślał, że strategie i stanowiska opracowywane przez MKiŚ będą konsultowane ze związkami zawodowymi. Na spotkaniu zabrakło niestety przedstawicieli Ministerstwa Aktywów Państwowych. W odpowiedzi na zaproszenie przekazali oni jednak odpowiedź o gotowości do współpracy i dialogu w kolejnych spotkaniach zespołu.

Czytaj więcej

14 lutego 2024

Cele klimatyczne bez sprawiedliwej transformacji to „recepta na protesty” – apel EKZZ

Europejska Konfederacja Związków Zawodowych (EKZZ) nawołuje do utworzenia specjalnej unijnej dyrektywy w sprawie sprawiedliwej transformacji. EKZZ popiera działania na rzecz klimatu, ale uważa, że obecnie Europejski Zielony Ład nie uwzględnia wystarczająco społecznych i pracowniczych skutków prowadzonych reform. Apel jest związany z ostatnią propozycją Komisji Europejskiej by kolejnym celem Unii było ograniczenie emisji gazów cieplarnianych względem 1990 r. o 90% do roku 2040 (obecnym celem na 2030 r. jest ograniczenie o 55%). Zdaniem EKZZ obecny mechanizm Funduszy na Rzecz Sprawiedliwej Transformacji jest zbyt wąski. Dotyczy tylko regionów wygaszających wydobycie węgla, torfu i łupków bitumicznych, a przy tym nie jest wystarczająco finansowany. Tymczasem produkcja przemysłowa w Europie spada, a konkurencja nie śpi. Stany Zjednoczone wprowadziły ogromny pakiet inwestycji w tzw. Inflation Reduction Act (IRA), który stymuluje tamtejszą zieloną transformację. Rządowe wsparcie jest jednak powiązane z warunkami pracy – firmy mają m.in. obowiązek organizowania płatnych praktyk, wspierania zrzeszania się w związkach zawodowych i wypłacania godziwych wynagrodzeń. Tymczasem w akcie mającym być odpowiedzią na amerykański IRA – unijnym Net Zero Industry Act, zapisy o godnej pracy i płatnych praktykach nie zostały umieszczone, ku niezadowoleniu europejskich związków. Efektywna polityka klimatyczna musi uwzględniać wyzwania społeczne, pracownicze i przemysłowe. Miejsca pracy w Europie muszą zapewniać godne zarobki i dobre standardy a tutejszy przemysł musi pozostać konkurencyjny względem innych. Nie możemy dopuścić do przenoszenia kluczowych branż poza Wspólnotę. Można to osiągnąć tylko przy dużych inwestycjach uwzględniających wysokie standardy zatrudnienia dla wykwalifikowanych pracowników. Na spotkaniu z wiceprzewodniczącym wykonawczym ds. Europejskiego Zielonego Ładu Marošem Šefčovičem i komisarzem ds. zatrudnienia i praw socjalnych Nicolasem Schmitem w poniedziałek 5 lutego, sekretarz EKZZ Ludovic Voet podkreślił, że istniejące cele klimatyczne na 2030 r. są społecznie nieodpowiednie do redukcji emisji CO2 o 55%. Zwiększenie ambicji w tym zakresie nie jest możliwe bez ram politycznych sprawiedliwej transformacji, które uwzględniałyby wszystkie dotknięte nią społeczności. "Potrzebujemy specjalnej unijnej dyrektywy w sprawie sprawiedliwej transformacji, aby przewidywać zmiany i zarządzać nimi w sposób, który nie pozostawi nikogo w tyle. Odpowiednie finansowanie, wysokiej jakości polityka przemysłowa bogata w miejsca pracy, uwarunkowania społeczne i zabezpieczenie praw pracowniczych w okresie transformacji muszą być podstawowymi elementami nowego podejścia UE" - podsumował Ludovic Voet. MZ

Czytaj więcej

12 lutego 2024

Nowy zespół ds. sprawiedliwej transformacji – zgłoszenia

Zespół problemowy ds. sprawiedliwej transformacji został powołany przez Prezydium OPZZ na posiedzeniu 16 stycznia 2024. Do 20 lutego potrwają zapisy członków przez formularz zgłoszeniowy przesłany Radom Wojewódzkim i Ogólnokrajowym Organizacjom Członkowskim. Powołanie zespołu jest odpowiedzią OPZZ na widoczną potrzebę wynikającą z coraz większego tempa toczącej się w ostatnich latach w Polsce transformacji klimatyczno-energetycznej. Transformacja ma i będzie miała wpływ także na pracowników, czego już są świadomi przedstawiciele takich branż jak górnictwo, energetyka, przemysł ciężki. Proces dochodzenia do neutralności klimatycznej potrwa jednak kilkadziesiąt lat i prędzej czy później będą w nim uczestniczyć także kolejne grupy zawodowe począwszy od pracowników transportu, budownictwa, czy rolnictwa i wielu innych. Na warunkach zatrudnienia odbija się nie tylko nowe prawodawstwo , ale także jego przyczyna, czyli zmiana klimatu. Już teraz ma ona wpływ na działalność kolejnych sektorów w których warunki atmosferyczne dają o sobie znać np. przez wyższe temperatury (prace na zewnątrz, ale też w budynkach bez klimatyzacji, nowe wyzwania dla ochrony zdrowia), bardziej suchą glebę (rolnictwo, leśnictwo, pożarnictwo), brak śniegu (turystyka) i wiele innych. Najważniejsze jednak by zmiany prawne i gospodarcze zachodziły z udziałem społeczeństwa z uwzględnieniem wymiaru społecznego i sprawiedliwości procesu transformacji. To może się wydarzyć tylko z udziałem nas, pracowników. Dlatego zachęcamy do czynnego udziału w pracach zespołu, który ma być do tego pomocnym i sprawczym narzędziem. Będzie odpowiedzialny za kształtowanie stanowisk i opinii w zakresie transformacji klimatycznej, monitorowanie i ocenę tego procesu oraz wspieranie w nim pracowników. Osoby wyznaczone jako przedstawiciele swoich organizacji mogą zgłaszać się przez formularz dostępny poniżej na adres: sekretariat@opzz.org.pl Formularz zapisów do zespołu TUTAJ Regulamin prac zespołu TUTAJ

Czytaj więcej

12 lipca 2023

HLPF2023: pracownicy mają jasne propozycje dotyczące sprawiedliwej transformacji klimatycznej: godna praca, ochrona socjalna i inwestycje

Trwa Polityczne Forum Wysokiego Szczebla w ONZ dotyczące Agendy 2030. Jednym celów Agendy ONZ jest zapewnienie powszechnego dostępu do przystępnych cenowo, niezawodnych i nowoczesnych usług energetycznych. Według OPZZ, wypełnianie politycznych zobowiązań międzynarodowych obejmujących politykę klimatyczną wymaga uwzględnienia społecznego wymiaru podejmowanych działań a jednocześnie zadbania o utrzymanie i wzrost potencjału krajowego przemysłu oraz międzynarodową konkurencyjność gospodarki. Sprawiedliwy dla pracowników wymiar przemian ma w tym procesie strategiczne znaczenie. Katarzyna Pietrzak, Wydział Polityki Gospodarczej OPZZ Hasło sprawiedliwej transformacji i polityczne zobowiązanie niepozostawienia nikogo w tyle w procesie przekształceń gospodarki w niskoemisyjną musi zostać wypełnione konkretnymi działaniami na rzecz m.in. tworzenia warunków do inwestycji prywatnych i publicznych oraz powstawania wysokiej jakości miejsc pracy. Inwestycje w pracowników, zarówno publiczne jak i prywatne, są kluczowe dla powodzenia procesu transformacji klimatycznej. Niezbędna jest również siatka bezpieczeństwa: ochrona socjalna osób narażonych na ubóstwo i wykluczenie społeczne. Kluczowe jest zapewnienie wszystkim dostępu do energii, dlatego należy przeciwdziałać ubóstwu energetycznemu. Gospodarka odporna na zmiany klimatyczne musi być jednocześnie niezależna surowcowo i energetycznie. Polityka klimatyczna musi opierać się na zrównoważonej polityce energetycznej gwarantującej nieprzerwane dostawy taniej i czystej energii dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych, co pozwoli na niskie koszty funkcjonowania państwa i stabilność gospodarczą. Warto ponownie podkreślić, że zmiany wynikające z celów klimatycznych muszą zostać przeprowadzone z uwzględnieniem konsekwencji społecznych, aby uwzględnić w sposób rzeczywisty sprawiedliwy wymiar transformacji klimatycznej. Zdaniem OPZZ transformacja musi zostać oparta o rzetelne analizy skutków społecznych i gospodarczych, precyzyjnie zaplanowana i monitorowana z udziałem strony społecznej. Dialog społeczny w zakresie sprawiedliwej transformacji klimatycznej jest warunkiem obligatoryjnym jej powodzenia. OPZZ stoi na stanowisku, że realizacja Celu 7. Agendy ONZ 2030 musi opierać się na umowie społecznej, której zasadniczym punktem będą działania na rzecz godnej pracy. Sprawiedliwa transformacja oznacza jest zapewnienie: wysokiej jakości miejsc pracy, godziwych warunków pracy i płacy, przestrzegania praw pracowniczych i związkowych, minimalnego wynagrodzenia spełniającego kryterium płacy godziwej, równego wynagradzania za tą samą pracę, efektywnego systemu ochrony socjalnej, rzeczywistego dialogu społecznego.

Czytaj więcej

27 kwietnia 2023

EKZZ o Fit for 55: "Nic o Nas Bez Nas"

W zeszłym tygodniu Parlament Europejski przyjął kolejną część pakietu „Fit for 55”. Obejmuje on przegląd i rozszerzenie systemu opłat za emisje ETS oraz wprowadzenie Carbon Border Adjustment System (CBAM) czyli podatku granicznego związanego z emisjami CO2 poza Unią Europejską. Maciej Zaboronek - ekspert ds. polityki klimatycznej Odniosły się do tego Europejska Konfederacja Związków Zawodowych (EKZZ) oraz IndustriAll Europe, które w komunikacie prasowym przedstawiają swoje stanowisko. Organizacje zwracają uwagę, że finansowanie transformacji w kontekście nowych przepisów musi być rozciągnięte na kolejne sektory w tym transport, budownictwo, rolnictwo, turystykę i inne. EKZZ nawołuje do wdrożenia ram Sprawiedliwej Transformacji zaproponowanych przez Światową Organizację Pracy w 2015 roku (Guidelines for a Just Transition). Miałyby one zostać prawnie włączone do Europejskiego Zielonego Ładu. Ramy te mają dawać pracownikom prawo do przewidywania planowanych zmian i zarządzania nimi w procesie dialogu społecznego. Mają umożliwić dokładne mapowanie i analizowanie wpływu transformacji na zatrudnienie i pożądane umiejętności także wśród poddostawców i dalszym łańcuchu produkcji, zarówno w całych państwach, regionach jak i zakładach. Wspomniane mapowanie byłoby ważnym uzupełnieniem ogólnej perspektywy Komisji Europejskiej, niezbędnym by opracować odpowiednie polityki społeczne towarzyszące transformacji zarówno na poziomie regionów jak i poszczególnych branż. Sekretarz Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych Ludovic Voet powiedział: "Związki zawodowe w całej Europie uważają, że przejście do neutralności klimatycznej jest pożądane, ale nie może się udać bez pracowników u steru zmian. Przyjęta polityka klimatyczna wpłynie na miejsca pracy i spowoduje wzrost cen. Aby złagodzić pracownicze i społeczne konsekwencje transformacji, nie możemy pozwolić, by podmioty rynkowe określały swoje strategie bez nas. Tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy jest konieczne, aby rozwiązać problem nierówności społecznych i przekonać pracowników, że oni i ich społeczności nie zostaną pozostawieni sami sobie. Niepowodzenie w przeprowadzeniu tej sprawiedliwej transformacji byłoby politycznie wybuchowe. Wzywamy przywódców instytucji UE i państw członkowskich do wdrożenia konkretnych środków, które sprawią, że sprawiedliwa transformacja stanie się rzeczywistością." Zastępczyni sekretarza generalnego IndustriAll Europe Judith Kirton-Darling: "Jako związki zawodowe przemysłu popieramy cel neutralności klimatycznej do 2050 r., ale nalegamy na potrzebę sprawiedliwej transformacji dla pracowników i strategii przemysłowej bogatej w miejsca pracy. Pracownicy rozpoczynają nową rewolucję przemysłową, która źle zarządzana powtórzy błędy i szkody społeczne z przeszłości. Dlatego też pilne jest ustanowienie ram prawnych, które zapewnią, że pracownicy będą współstanowić zachodzące zmiany. Nic o Nas, Bez Nas!". Więcej pod linkiem: https://www.etuc.org/en/pressrelease/fit-55-workers-cant-wait-any-longer-just-transition-rights

Czytaj więcej

24 marca 2023

Rozporządzenie metanowe: OPZZ mówi stop niekorzystnym rozwiązaniom

OPZZ razem z Solidarnością i Forum Związków Zawodowych przygotowały wspólne stanowisko ws. procedowanego przez Parlament Europejski projektu rozporządzenia metanowego. Pismo podpisane przez przewodniczącego OPZZ Piotra Ostrowskiego, a także Dorotę Gardias, liderkę FZZ oraz Piotra Dudę, szefa Solidarności, zostało przesłane do Roberty Matsoli – przewodniczącej Parlamentu Europejskiego. Maciej Zaboronek, Wydział Polityki Gospodarczej Zapisy projektu rozporządzenia dot. redukcji emisji metanu mogą spowodować zamknięcie większości kopalń węgla energetycznego w Polsce już w ciągu niecałych czterech lat. Byłaby to sytuacja dalece niekorzystna zarówno dla pracowników, szczególnie w kontekście sprawiedliwej transformacji, jak i dla funkcjonowania polskiego systemu energetycznego i niezależności surowcowej kraju. Dlatego OPZZ nie ustaje w podejmowaniu działań zapobiegawczych. Tym razem zwracamy się do Roberty Matsoli – przewodniczącej Parlamentu Europejskiego, w którym trwają obecnie prace nad treścią dokumentu. Sprawa dotyczy nie tylko związkowców OPZZ, ale wszystkich reprezentatywnych central w kraju, dlatego związki postanowiły wystosować wspólne stanowisko, w którym sygnalizują przewodniczącej Matsoli problemy i niepożądane skutki jakie dokument w obecnej formie może nieść, takie jak masowe zwolnienia pracowników, zapaść regionów górniczych czy problemy z dostawami energii w Polsce. Zwracamy się do przewodniczącej o podjęcie działań ku zmianom w dokumencie i dostosowanie go do realnych możliwości adaptacyjnych polskich kopalń. Pismo zostało wysłane także do adresatów naszych poprzednich apeli w tej sprawie: polskich posłanek i posłów Parlamentu Europejskiego, członkiń i członków komisji ENVI i ITRE, które zajmują się dokumentem, szefów polskich klubów poselskich Sejmu RP, oraz do central Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych i IndustriAll. Treść stanowiska: „Wspólne stanowisko FZZ, NSZZ „Solidarność”, OPZZ dotyczące projektu rozporządzenia w sprawie redukcji emisji metanu w sektorze energetycznym oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/942 Jako przedstawiciele Forum Związków Zawodowych (FZZ), Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (NSZZ „Solidarność”), Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (OPZZ) - reprezentatywnych central związkowych w Polsce pragniemy zwrócić uwagę na zagrożenia wynikające z zapisów projektu rozporządzenia w sprawie redukcji emisji metanu w sektorze energetycznym oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/942. Wzywamy Posłanki i Posłów Parlamentu Europejskiego do wprowadzenia zmian w projekcie, w celu nadania mu kształtu społecznie i ekonomicznie akceptowalnego dla osiągnięcia neutralności klimatycznej. W naszej ocenie wprowadzenie tzw. rozporządzenia metanowego w formie proponowanej przez Radę Unii Europejskiej będzie katastrofą dla bezpieczeństwa energetycznego Polski, a także dramatem dla setek tysięcy pracowników w naszym kraju. Proponowane normy ograniczające emisje są niemożliwe do spełnienia przez jakąkolwiek metanową kopalnię węgla w Polsce. Wejście w życie zapisów z limitami 5 a potem 3 ton metanu na 1000 ton wydobycia węgla oznaczać będzie konieczność zamknięcia większości kopalń węgla energetycznego już w 2027 roku, w ciągu niecałych czterech lat. W związku z tym zaproponowane przez Radę limity są nie do przyjęcia. Projekt rozporządzenia wpłynie negatywnie na bezpieczeństwo energetyczne Polski. Węgiel zamiast być w najbliższych latach wydobywany na miejscu, będzie musiał zostać importowany spoza Unii Europejskiej, z krajów których limity emisji metanu nie obejmują. Zwiększy to zależność Polski a więc i Unii Europejskiej od surowców energetycznych spoza Wspólnoty. Nie zmieni jednocześnie ogólnego poziomu emisji metanu. Nagłe zakończenie wydobycia w Polsce wywoła jednak zapaść społecznoekonomiczną w górniczych regionach kraju. Rozporządzenie w zaproponowanym kształcie zagraża bezpośrednio i pośrednio ponad dwustu pięćdziesięciu tysiącom miejsc pracy. Rozporządzenie zmusza do szybkich, nieplanowych likwidacji zakładów 2 górniczych. To burzy szansę na stopniową transformację sektora energetycznego w Polsce i doprowadzi do licznych problemów społecznych oraz postawi w złym świetle cały europejski proces działań na rzecz sprawiedliwej transformacji. Sprawiedliwa transformacja nie może być oparta na rozwiązaniach przemocowych i nieakceptowanych przez społeczeństwo! Należy pamiętać, że Polski system energetyczny opiera się na modelu, w którym 75% produkcji prądu pochodzi z węgla, w tym ponad 50% z węgla kamiennego. Podobnie z ciepłownictwem – zdecydowana większość energii cieplnej w Polsce pochodzi z węgla kamiennego. Nowe prawo spowoduje bardzo poważny problem z zapewnieniem surowca krajowej energetyce stawiając pod znakiem zapytania możliwość jej funkcjonowania w ogóle. Za kilka lat mieszkańcy Polski mogą nie mieć czym ogrzać domów, co zwiększy - i tak już wysokie - ubóstwo energetyczne. Zauważamy także, że projekt rozporządzenia jest sprzeczny z Umową Społeczną z 2021 roku podpisaną przez przedstawicieli polskiego rządu ze związkami zawodowymi, która przewiduje stopniowe wygaszanie kopalń węgla energetycznego do roku 2049. Co więcej, jest niezgodny z przyjętymi przez polski rząd dokumentami takimi jak „Polityka energetyczna Polski do 2040 roku” oraz „Krajowy plan na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030”, przewidującymi wykorzystanie krajowego węgla jako kluczowego paliwa co najmniej do czasu powstania realnych alternatyw w postaci innych stabilnych źródeł energii. Projektowane prawo ma w przyszłości dotyczyć kopalń węgla koksowego, kluczowego w procesie produkcji stali. Kopalnie te nie są obecnie przewidziane do wygaszania, ponieważ węgiel koksowy jest na liście surowców krytycznych Unii Europejskiej, co zostało potwierdzone przez wniosek Komisji Europejskiej z 16 marca 2023. Jako że Polska jest jedynym producentem tego surowca we Wspólnocie, niezbędne jest utrzymanie wydobycia w naszym kraju jako istotnego dla niezależności surowcowej całej Unii i wypełnienia jej własnych ustaleń. FZZ, NSZZ „Solidarność”, OPZZ wyrażają jednoznacznie negatywne stanowisko na temat projektu rozporządzenia metanowego. Procedowany projekt rozporządzenia niesie za sobą wiele poważnych zagrożeń dla całego polskiego społeczeństwa, a także dla niezależności energetycznej UE. Ignoruje jednocześnie krajowe ustalenia i realne możliwości dostosowania się sektora paliwowo-energetycznego. W związku z powyższym centrale związkowe wzywają Posłanki i Posłów Parlamentu Europejskiego o ponowne przeanalizowanie skutków proponowanej regulacji i uwzględnienie postulatów zgłaszanych przez związki zawodowe.”

Czytaj więcej

24 marca 2023

Tracimy suwerenność energetyczną: protest pod MKiŚ

Sprawiedliwa transformacja, kryzys energetyczny oraz brak gwarancji zabezpieczenia i uruchomienia eksploatacji złóż węgla brunatnego to tylko niektóre z postulatów, które związkowcy przedstawili dzisiaj Minister Klimatu i Środowiska – Annie Moskwie podczas protestu pod siedzibą resortu. W pikiecie udział wzięły związki zawodowe zrzeszone w Ogólnopolskim Porozumieniu Związków Zawodowych oraz Wiceprzewodnicząca OPZZ, Barbara Popielarz. Biuro Prasowe OPZZ Treść pisma skierowanego do Minister prezentujemy poniżej:

Czytaj więcej

08 września 2022

Jak utrzymać wzrost gospodarczy i zatrudnienie w obecnych warunkach? Sesja EKZZ

Co roku, przed rozpoczęciem nowego cyklu Semestru Europejskiego (cyklu zarządzania gospodarczego w UE), przedstawiciele organizacji należących do Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych uczestniczą w spotkaniu poświęconym dyskusji nad modelem gospodarczym Unii Europejskiej i jego wpływem na warunki pracy i życia pracowników. Debata o priorytetach i postulatach EKZZ na najbliższy rok jest obecnie szczególnie istotna z uwagi na trwający kryzys energetyczny i drastycznie rosnące koszty życia w Europie. Dokonano zatem analizy finansowych i fiskalnych reakcji państw na kryzys oraz dyskutowano o roli inwestycji i polityki przemysłowej na utrzymanie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Wskazywano przy tym na zaniepokojenie rosnącym znaczeniem partii i organizacji, których populistyczna polityka nie sprzyja budowaniu odporności UE a także o roli praworządności w utrzymaniu warunków do budowania demokratycznych procesów, prowadzenia działalności gospodarczej oraz zapewnienia godnej pracy pracownikom. Według EKZZ konieczne są nowe polityki gospodarze i społeczne w UE, które wyjdą poza obecne ramy i paradygmaty. Eksperci EKZZ wskazują, że w UE potrzebne są reformy prowadzące do większej koordynacji podatkowej i fiskalnej w UE oraz wzrost poziomu finansowania inwestycji prowadzących do rozwoju realnej gospodarki. Wiele państw podjęło już działania antykryzysowe celem ochrony gospodarki i społeczeństwa przez skutkami kryzysu energetycznego, jednak poziom i rodzaj wsparcia jest zróżnicowany. Bogatsze państwa mają większą możliwość finansową kreowania pomocy, co będzie dalszym ciągu pogłębiać dysproporcje między państwami członkowskimi UE, regionami i społeczeństwami ale też między państwami rozwiniętymi a rozwijającymi się na świecie. Ryzyko pogłębienia nierówności rośnie a polityka unijna powinna temu przeciwdziałać. Wiele spółek korzysta z kryzysu energetycznego osiągając ponadprzeciętne zyski a spółki kapitałowe koncentrują się na spekulacjach, które tylko napędzają wzrost inflacji. Skutki wysokiej inflacji będą ponosić pracownicy, których realne płace obniżają się, zmniejsza się także udział płac w PKB. Wskazywano, że wiele firm w trakcie pandemii COVID-19 oszczędzało na pracownikach i otrzymywało publiczne, by niedługo później wypłacać akcjonariuszom premie i dywidendy. Konieczna jest zatem interwencja państwa poprzez zwiększenie progresji podatkowej, nowe podatki i wprowadzenie warunkowości w udzielaniu wsparcia publicznego. Przed przedsiębiorstwami korzystającymi wsparcia publicznego należy postawić wymagania dotyczące inwestowania i zatrudniania pracowników. W dyskusji padały też wnioski, aby zwiększyć regulację rynków finansowych (poprzez unijna taksonomię), by przyczyniały się do zrównoważonego rozwoju. Wyrażano obawy co do możliwego spowolnienia procesu transformacji klimatycznej, która, jak dowodzono, może stanowić szansę do ograniczenia kryzysu energetycznego oraz uruchomienia inwestycji. Podkreślano przy tym, że sprawiedliwa transformacja klimatyczna jest możliwa tylko przez zaangażowanie pracowników i ich przedstawicieli w ten proces w ramach dialogu społecznego. W trakcie debaty podkreślano, że zrównoważony rozwój nie jest możliwy bez praworządności i państwa prawa. Podkopywanie praworządności ogranicza zaufanie społeczne do sfer rządowych i do państwa oraz zwiększa niestabilność społeczeństw. Praworządne państwo prawa ma legitymację do wymagania od firm przestrzegania prawa, w tym prawa pracy i prawa podatkowego, oraz uprawnień do zrzeszania się i działania związków zawodowych, czy wreszcie wdrażania norm środowiskowych. Państwo prawa ma prawo oczekiwać praworządności na rynku pracy. Brak praworządności powoduje korozję zaufania społecznego, wzrost korupcji i obniżenie zaufania społeczeństwa do państwa. Luca Visentini, Sekretarz Generalny EKZZ przedstawił swoje refleksje dotyczące obecnej sytuacji, które wywołały ożywioną dyskusję, w szczególności dotyczącą kwestii inflacji i postulatu wzrostu wynagrodzeń. Wskazał on bowiem na strukturę inflacji, w jego ocenie znacznie podwyższoną przez spekulacje na rynku, w związku czym stwierdził, że nie należy oczekiwać wzrostu płac zgodnego z poziomem inflacji. Mogłoby to w jego ocenie spowodować spiralę płacowo-cenową. Z drugiej strony podkreślił, że obecny czas nie jest również momentem na stagnację płac, ponieważ może to doprowadzić do stagflacji. Przeciwnie jest to czas na znaczącą podwyżkę wynagrodzeń, poprzez układy zbiorowe. Płace powinny być jednak uzupełnione socjalnymi instrumentami wsparcia społeczeństwa ze środków publicznych. Takimi instrumentami mogą być regulacje cen energii, zwłaszcza dla najniżej zarabiających. Należy zyskać środki publiczne na ten cel poprzez opodatkowanie nadmiernych korzyści firm uzyskanych w związku ze wzrostem cen energii i obecną sytuacja na rynkach. Konieczna jest reforma systemu energetycznego w UE oraz zróżnicowanie źródeł energii. Słowem, silna interwencja państw i UE a także prowadzenie polityki antycyklicznej. Unia Europejska powinna dać przestrzeń do działań państw osłaniających pracowników poprzez zwiększenie ich zdolności fiskalnej oraz uruchomienie instrumentu na wzór SURE, który zostanie nakierowany na tworzenie miejsc pracy i odpowiednio dofinansowany. Według Sekretarza Generalnego, należy wykorzystać kryzys do ambitnych reform klimatycznych. UE potrzebuje więcej inwestycji ale też inwestowania lepszej jakości. W dyskusji padały głosy, że niezależnie od czynników, które determinują obecnie wysokość inflacji, pracownicy ponoszą konsekwencje jej poziomu. Zatem wzrost płac powinien być na poziomie inflacji i to co najmniej biorąc pod uwagę politykę dywidend niektórych firm i ich zyski oraz spadek udziału płac w PKB. Wskazywano, że płace nie są przyczyną wzrostu inflacji. (KP)

Czytaj więcej