Ogólnopolskie Porozumienie
Związków zawodowych

Tagi

02 stycznia 2024

Płaca minimalna w 2024 roku: będą dwie podwyżki

Już za trzy dni czeka nas pierwsza z dwóch zaplanowanych na przyszły rok podwyżek płacy minimalnej. 1 stycznia 2024 roku płaca minimalna wzrośnie z 3600 zł do 4242 zł. Katarzyna Pietrzak, Wydział Polityki Gospodarczej OPZZ We wrześniu Rada Ministrów ustaliła wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalną stawkę godzinową dla umów cywilnoprawnych na 2024 rok. Ze względu na poziom inflacji przekraczający 5%, stawki te wzrosną dwukrotnie - pierwszy raz 1 stycznia, a kolejny 1 lipca. Przypomnijmy, że jednostronna decyzja rządu w sprawie płacy minimalnej została podjęta po fiasku negocjacji w sprawie wysokości płacy minimalnej na kolejny rok w Radzie Dialogu Społecznego. Na jej forum OPZZ postulowało o ustalenie płacy minimalnej na poziomie 4300 zł od stycznia a 4540 zł od lipca 2024. Zgodnie z decyzją Rady Ministrów, minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2024 roku wyniesie 4242 zł, natomiast 1 lipca 2024 roku osiągnie poziom 4300 zł. Zmiana ta oznacza wzrost minimalnej płacy o 700 zł w stosunku do kwoty z 1 lipca 2023 roku - 3600 zł, czyli o 19,4 proc. Przeciętna wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2024 roku wyniesie 4271 zł. Minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych od 1 stycznia 2024 roku wyniesie 27,70 zł, natomiast od 1 lipca 2024 roku będzie wynosić 28,10. Oznacza to wzrost o 4,6 zł w stosunku do kwoty z 1 lipca 2023 roku, czyli o 19,5 proc. Według szacunków rządu, zmiana minimalnego wynagrodzenia za pracę dotyczy 3,6 mln osób.

Czytaj więcej

20 grudnia 2023

OPZZ oczekuje od rządu konsultacji społecznych ws. projektu budżetu na 2024 rok

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych oczekuje od rządu Donalda Tuska skierowania projektu budżetu państwa na rok 2024 do konsultacji społecznych. Zmiany, które wprowadziła do projektu budżetu nowa ekipa rządowa wymagają szerokich uzgodnień i zaangażowania w proces tworzenia planu finansowego państwa Rady Dialogu Społecznego. Norbert Kusiak, dyrektor Wydziału Polityki Gospodarczej OPZZ Rada Ministrów przyjęła wczoraj projekt ustawy budżetowej na rok 2024 wraz z projektem autopoprawki do rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2024. W związku z tym OPZZ zwróciło się z wnioskiem do Prezesa Rady Ministrów o pilne przekazanie ww. projektów ustaw OPZZ przed ich skierowaniem do Sejmu RP. Szef OPZZ wniósł ponadto o rozpoczęcie na forum Rady Dialogu Społecznego debaty z partnerami społecznymi w sprawie planu finansowego państwa na kolejny rok oraz stanu finansów publicznych. W piśmie skierowanym do premiera OPZZ zauważa, że przyjęcie przez Radę Ministrów projektu budżetu państwa na rok 2024 odbyło się bez uwzględnienia ważnego etapu, jakim są konsultacje społeczne. Dlatego oczekujemy włączenia związków zawodowych w proces tworzenia budżetu. Jest to szczególnie istotne w kontekście realizacji przez rząd obietnicy dotyczącej wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej (o 20 proc.) i nauczycieli (o 30 proc.). W ocenie OPZZ niezbędne jest uwzględnienie w projekcie budżetu państwa na rok 2024 wyższych niż przewidziano podwyżek wynagrodzeń pracowników sektora finansów publicznych. Oczekujemy, że wzrosną one o co najmniej 24 proc. Dlatego OPZZ uważa, że nowo powołany rząd powinien zapoznać się z naszymi argumentami uzasadniającymi oczekiwaną podwyżkę płac przed uchwaleniem stosownych regulacji prawnych przez Parlament. Z treścią pisma do Prezesa Donalda Tuska można zapoznać się TUTAJ

Czytaj więcej

08 grudnia 2023

Posiedzenie Zespołu OPZZ ds. gospodarki i finansów publicznych: przegląd aktualnej sytuacji

8 grudnia odbyło się ostatnie w tym roku posiedzenie Zespołu OPZZ ds. gospodarki i finansów publicznych. Poprowadził je przewodniczący Zespołu Zygmunt Mierzejewski. Członkowie Zespołu uzyskali od wiceprzewodniczącej OPZZ Barbary Popielarz informacje na temat bieżących i planowanych działań OPZZ w celu realizacji Programu OPZZ - z uwzględnieniem instytucji Rady Dialogu Społecznego. Zarówno rola Rady, jak i Wojewódzkich Rad Dialogu Społecznego w kształtowaniu polityki państwa musi zostać wzmocniona. Kluczowa będzie więc koordynacja działań w RDS, jak i poprawa jakości udziału tej instytucji w procesie stanowienia prawa – wskazał Franciszek Potulski ze Związku Nauczycielstwa Polskiego. Finanse publiczne i budżet państwa 2024 rok W oparciu o informację w sprawie prac nad projektem budżetu państwa na 2024 rok przedstawioną przez dyrektora Wydziału Polityki Gospodarczej OPZZ Norberta Kusiaka, dyskutowano o przestrzeni do działań strony społecznej w obszarze polityki finansowej państwa, w tym na rzecz wzrostu płac w sektorze finansów publicznych oraz realizacji postulatów OPZZ w obszarze systemu podatkowego. Niezbędny jest znaczący wzrost wynagrodzeń w sferze finansów publicznych oraz podjęcie działań na rzecz ograniczenia zjawiska spłaszczenia wynagrodzeń w sektorze publicznym - podkreśliła Elżbieta Aleksandrowicz ze NSZZ Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości RP i przewodnicząca Branży OPZZ Usługi Publiczne. Kondycja polskich przedsiębiorstw a polityka przemysłowa państwa Ponadto uznano za niezbędne przygotowanie przez nowy rząd, w uzgodnieniu ze stroną społeczną, polityki przemysłowej państwa z uwagi na konieczność zapewnienia przedsiębiorstwom przewidywalnej polityki państwa w obszarze gospodarki. Zakłady, w których działają organizacje OPZZ, mierzą się obecnie z wieloma wyzwaniami. Przykładowo, przedsiębiorstwa z sektora drzewnego są w trudnej sytuacji w związku z utrudnieniami na rynku, co stwarza ryzyko dla utrzymania w nich zatrudnienia – stwierdził lider związków zawodowych z zakładów w Kwidzynie, Marek Kordawski. Związki zawodowe w ramach tej branży muszą współpracować celem wypracowania wspólnego stanowiska i zaplanowania dalszych działań na rzecz pracowników – podkreślił Jakub Kus, wiceprzewodniczący Związku Zawodowego Budowlani. Konieczny jest najpierw dialog autonomiczny a następnie trójstronny w tej sprawie - dodał. Co dalej z sektorami hutniczym, motoryzacyjnym i chemicznym? Zespół OPZZ ds. gospodarki i finansów publicznych dyskutował również na temat aktualnej sytuacji w sektorze hutniczym, motoryzacyjnym i chemicznym. Obraz branży hutniczej nakreślił Artur Wilkoń ze Związku Zawodowego Pracowników Huty Łabędy. Zakłady produkcji i przetwórstwa metali są w trudnej sytuacji. W wielu z nich pracownicy są na postojowym. Zapotrzebowanie na krajową stal zmniejsza się, wyzwaniem jest też konkurencja producentów z państw trzecich. Bieżącym problemem jest również niedobór kadr, który wymaga przemyślanej strategii państwa m.in. w obszarze kształcenia. Aktualna sytuacja w sektorze hutniczym Zarówno branża hutnicza jak i motoryzacyjna nadal mierzą się z konsekwencjami przerwanych łańcuchów dostaw oraz zaburzeń na rynkach w związku z wydarzeniami w latach 2020-2022. Mówił o tym Ireneusz Ćwir ze Związku Zawodowego Inżynierów i Techników. Choć produkcja i zapotrzebowanie na auta były w tym roku duże co przełożyło się na dobrą kondycję finansową firm motoryzacyjnych to na ich funkcjonowanie duży wpływ ma realizowana w UE polityka klimatyczna. Przyspieszenie tempa transformacji klimatycznej wpływa na poziom zatrudnienia i likwidację produkcji.  Aktualna sytuacja w sektorze motoryzacyjnym Obecnie chłonny rynek pracy szybko absorbuje specjalistów z branży motoryzacyjnej, otwarte pozostaje jednak pytanie o perspektywy funkcjonowania tego sektora w perspektywie kolejnych lat. Zaobserwowano przy tym, że proces transformacji powoduje koszty po stronie obywateli, co wymaga przemyślenia pod kątem sprawiedliwego wymiaru transformacji oraz przygotowania przez państwo działań osłonowych. Aktualna sytuacja w sektorze chemicznym Przedsiębiorstwa z sektora chemicznego notują straty, co budzi zaniepokojenie pracowników i związków zawodowych działających w spółkach tego sektora – szczegółową informację w tej sprawie przedstawili Wojciech Kozak ze Związku Zawodowego działającego w Zakładach Azotowych Puławy oraz Marek Kuczyński z Grupy Azoty. Wskazali oni, że zła kondycja finansowa spółek z branży chemicznej była również przedmiotem interpelacji poselskiej. Przewodniczący Zespołu OPZZ ds. gospodarki i finansów publicznych Zygmunt Mierzejewski poinformował członków o aktualnym stanie wykorzystania przez Polskę funduszy europejskich oraz przedyskutował z nimi harmonogram pracy Zespołu w 2024 roku.

Czytaj więcej

25 października 2023

Posiedzenie Zespołu OPZZ ds. gospodarki i finansów publicznych 12.10.2023

12 października za pośrednictwem programu ZOOM, odbyło się posiedzenie Zespołu ds. gospodarki i finansów publicznych. Przedmiotem obrad Zespołu były zagadnienia dotyczące: projektu budżetu państwa na rok 2024, w tym wynagrodzeń pracowników sektora publicznego oraz polityki klimatycznej i sprawiedliwej transformacji. Członkowie Zespołu zapoznali się ze stanowiskiem OPZZ w sprawie projektu ustawy budżetowej na rok 2024, które zaprezentował dyrektor Wydziału Polityki Gospodarczej w Biurze OPZZ, Norbert Kusiak. Jednym z elementów opinii OPZZ była kwestia wynagradzania pracowników sektora publicznego i postulaty w zakresie wzrostu ich płac.  Zespół przyjął Stanowisko zawierające poparcie działań OPZZ na rzecz podniesienia wynagrodzeń pracowników sektora publicznego oraz deklarację gotowości Zespołu do merytorycznego wsparcia działań Kierownictwa OPZZ w tym zakresie. Treść Stanowiska przedstawiła Katarzyna Pietrzak, ekspert OPZZ. Członkom Zespołu została przedstawiona również informacja na temat polityki klimatycznej oraz sprawiedliwej transformacji. Prezentację w tym temacie wygłosił Maciej Zaboronek, ekspert OPZZ ds. polityki klimatycznej.

Czytaj więcej

25 września 2023

Opinia OPZZ: projekt ustawy okołobudżetowej

W ślad za opinią do projektu ustawy budżetowej na rok 2024, OPZZ przekazało ministrowi finansów  uwagi do projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2024. Tzw. ustawa okołobudżetowa jest ściśle powiązana z projektem budżetu na kolejny rok. Katarzyna Pietrzak, Wydział Polityki Gospodarczej Po pierwsze, OPZZ w opinii negatywnie ocenił proponowany w projekcie wzrost wynagrodzeń prokuratorów i sędziów oraz osób, których wynagrodzenia są powiązane z poziomem płac tych osób (12,3%). Wskazaliśmy i uzasadniliśmy postulat OPZZ, aby pracownicy sektora publicznego otrzymali jeszcze w tym roku podwyżkę wynagrodzeń o co najmniej 20% a w kolejnym roku wzrost ich wynagrodzeń wyniósł co najmniej 24%. Po drugie, krytycznie odnieśliśmy się do planowanego limitu wysokości środków, które ma otrzymać Fundusz Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji w 2024 r. z tytułu wpływów z handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Zgodnie z właściwą ustawą do Funduszu ma wpływać 25% przychodów za aukcji, jednak projekt ustawy okołobudżetowej ogranicza tą wysokość kwotowo do 2 265,31 mln zł – reszta ma trafić do budżetu państwa. Z uwagi na to, że z Funduszu jest realizowane wsparcie dla przedsiębiorstw energochłonnych OPZZ podkreślił konieczność ponownej analizy ww. ograniczenia. Wskazywaliśmy na potrzebę zwiększenia funduszy na wsparcie przedsiębiorstw energochłonnych w związku z utrzymującą się trudną sytuacją sektora energochłonnego. Dodatkowo wnioskowaliśmy o przedstawianie corocznie stronie społecznej wyczerpującej informacji o celach, na jakie wydawane są środki pozyskiwane ze sprzedaży praw do emisji gazów cieplarnianych w drodze aukcji. Po trzecie, pozytywnie oceniliśmy realizację wieloletniego postulatu OPZZ o pełnym odmrożeniu wysokości odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Postulowaliśmy przy tym o konsekwentne odmrożenie funduszu dla wszystkich grup zawodowych oraz podjęcie działań na rzecz zapobiegnięcia w przyszłości ponownemu mrożeniu wysokości odpisu, próbie zmniejszenia roli zakładowego funduszu świadczeń socjalnych a także podjęcie działań na rzecz zadośćuczynieniu szkodom powstałym w wyniku zamrożenia funduszu.

Czytaj więcej

25 września 2023

OPZZ odpowiada na konsultacje Banku Światowego

OPZZ spotkało się z przedstawicielami Banku Światowego w sprawie dokumentu Rady Ministrów pn. Polityka Zakupowa Państwa i poprawy funkcjonowania systemu zamówień publicznych. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych było jedyną organizacją związkową, która uczestniczyła w spotkaniu konsultacyjnym poświęconym profesjonalizacji zamówień publicznych, wdrożenia zrównoważonych aspektów w zamówieniach publicznych oraz rozwoju potencjału małych i średnich przedsiębiorstw do realizacji zamówień w sposób zrównoważony. Celem działań Banku Światowego jest wsparcie Ministerstwa Technologii i Rozwoju w działaniach na rzecz zwiększenia roli środowiskowych aspektów w zamówieniach publicznych. OPZZ przedstawiło informacje na temat praktycznego wymiaru funkcjonowania polskiego systemu zamówień publicznych, w tym z punktu widzenia pracowników i związków zawodowych. Przypomnieliśmy rolę organizacji we wprowadzaniu zmian prawa, które wzmacniają przestrzeganie praw pracowniczych w zamówieniach publicznych oraz wyzwania związane egzekwowaniem wymogów społecznych w obszarze zamówień publicznych. Podkreśliliśmy wagę aspektów środowiskowych przy realizacji zamówień publicznych dla działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy zatrudnionych. Dyskutowaliśmy o barierach powodujących, że nadal kryterium najniższej ceny stanowi kluczową rolę w wyborze oferty w przetargach. Wskazywaliśmy na niezbędne zmiany w obszarze działania państwa i instytucji publicznych, które powinny zacząć traktować system zamówień publicznych jako narzędzie prowadzenia polityki korzystnej społecznie i środowiskowo poprzez premiowanie wykonawców posiadających wysokie standardy w tym zakresie. Instytucje publiczne powinny być wzorem dla sektora prywatnego w zakresie standardów społecznych i środowiskowych, co wymaga zmiany obecnych praktyk. Wskazaliśmy na konieczność szybkiego wdrożenia do krajowego porządku prawnego dyrektywy o adekwatnych płacach minimalnych w UE, która podkreśla konieczność przestrzegania praw pracowniczych i prawa do rokowań zbiorowych w ramach zamówień publicznych. OPZZ na spotkaniu reprezentowali: Jakub Kus, wiceprzewodniczący Związku Zawodowego Budowlani oraz Katarzyna Pietrzak, ekspert z Wydziału Polityki Gospodarczej, OPZZ. (KP)

Czytaj więcej

20 września 2023

Opinia OPZZ: projekt budżetu na 2024 rok

Negocjacje w sprawie projektu ustawy budżetowej na rok 2024, prowadzone w Radzie Dialogu Społecznego, zakończyły się fiaskiem. Dlatego Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ) przekazało stronie rządowej własną opinię w sprawie planu finansowego państwa na przyszły rok. Jest ona jednoznacznie negatywna. Projekt budżetu na rok 2024 nie gwarantuje bowiem rozwiązania kluczowych problemów, z którym nadal mierzą się pracownicy, związanych z wysoką inflacją, niską siłą nabywczą wynagrodzeń i rosnącymi kosztami życia. Projekt planu finansowego państwa na kolejny rok został przygotowany w  warunkach wysokiej inflacji, która przekracza cel inflacyjny Narodowego Banku Polskiego (NBP). Choć inflacja spadła do 10,1 proc. w sierpniu br. (r/r), wciąż rosną ceny żywności i nośników energii. Pomimo to projekt ustawy budżetowej nie przewiduje utrzymania w przyszłym roku tarczy antyinflacyjnej, która zapobiega nadmiernemu wzrostowi cen poprzez obniżenie stawki VAT na żywność z 5 proc. do 0 proc. Dlatego niezbędne jest zagwarantowanie, że rządowa tarcza antyinflacyjna zostanie przedłużona na kolejny rok, o co postuluje OPZZ. Niemniej ważne jest utrzymanie w 2024 r. wsparcia dla odbiorców energii elektrycznej zarówno indywidualnych – poprzez subsydiowanie cen dla gospodarstw domowych, jak i przemysłowych – poprzez wsparcie przedsiębiorstw energochłonnych. OPZZ wyraża ponadto wątpliwości dotyczące planowanej dynamiki wzrostu niektórych komponentów PKB w przyszłym roku, a w szczególności optymistycznej dynamiki spożycia prywatnego. Trudno ją uzasadnić waloryzacją świadczenia „500+” do 800 zł oraz prognozowanym wzrostem wynagrodzeń. W ocenie OPZZ wykonanie rządowej prognozy możliwe jest jedynie w warunkach wyższego niż zakłada się realnego wzrostu wynagrodzeń pracowników. OPZZ zauważa, że dochody podatkowe państwa wynikają przede wszystkim z  wysokiej inflacji. Można przy tym dostrzec nadmierny optymizm w prognozie dochodów podatkowych z VAT i PIT na rok 2024 w kontekście niskiej dynamiki wzrostu gospodarczego w 2023 r. i niskich płac. Niepokoi także znaczący wzrost deficytu budżetowego i sektora finansów publicznych. Co więcej, istnieje ryzyko wszczęcia wobec Polski procedury nadmiernego deficytu, mimo deklaracji wypełnienia przez rząd Zaleceń Rady UE w  ww. obszarze. Stwarza to ryzyko konieczności ograniczenia niektórych wydatków publicznych. Rząd ryzykuje też negatywną ocenę Komisji w sprawie stanu finansów publicznych, dokonując zmian reguły wydatkowej, w ramach której specjalnie traktuje wydatki na obronność. OPZZ zwraca ponadto uwagę, że chociaż wiele działań opisanych w projekcie budżetu państwa na rok 2024 mogłoby uzyskać wsparcie z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), projekt ustawy budżetowej nie zawiera jasnych deklaracji w tej sprawie ani też nie wskazuje działań mających na celu uzyskanie takiego finansowania. Samo zaplanowanie, w rezerwie celowej (poz. 97), kwoty blisko 36 mld zł na realizację KPO uznajemy za niewystarczające, podobnie jak prefinansowanie projektów przez Polski Fundusz Rozwoju. Wynagrodzenia w sektorze publicznym Decyzja rządu, że średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w przyszłym roku wyniesie w ujęciu nominalnym tylko 106,6 proc., przy założeniu, że prognozowany wskaźnik inflacji osiągnie tę samą wartość, nie znajduje merytorycznego uzasadnienia. Uwzględniając stan finansów publicznych i  prognozę dotyczącą wzrostu dochodów podatkowych, jak również niezaspokojone potrzeby bytowe pracowników sektora publicznego, podwyżka płac powinna być zdecydowanie wyższa. Z tego powodu OPZZ negatywnie ocenia rządową decyzję w  zakresie wynagrodzeń pracowników sfery publicznej. Oznacza ona, że wzrost płac liczony w oparciu o wskaźnik wzrostu wynagrodzeń wyniesie w 2024 r. realnie 0 proc., przez co drastycznie pogorszy się standard życia pracowników. Dlatego OPZZ domaga się, aby wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w  sektorze publicznym w 2024 r. wynosił co najmniej 24 proc. Oczekujemy także rozwiązania problemu spłaszczenia wynagrodzeń w związku ze wzrostem płacy minimalnej. W tym kontekście zauważamy, że złożona przez Prezesa Rady Ministrów obietnica, że wszystkie osoby zatrudnione w sektorze publicznym mogą liczyć na wynagrodzenia wyższe tak naprawdę o 12,3 proc., ponieważ rząd zaplanował dodatkowo wzrost funduszu wynagrodzeń o 5,7 proc., nie jest właściwą receptą na wskazane wyżej problemy i nie znajduje żadnego potwierdzenia w planie finansowym państwa na kolejny rok. Minimalne wynagrodzenie za pracę OPZZ negatywnie ocenia decyzję Rady Ministrów, zgodnie z którą minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2024 r. będzie wynosić 4242 zł a od 1 lipca 2024 r. 4300 zł. W naszej ocenie przyjęty przez rząd stopień wzrostu minimalnego wynagrodzenia powinien zostać powiększony dodatkowo o 2/3 wskaźnika prognozowanego realnego przyrostu produktu krajowego brutto w 2024 r. Niestety rząd zbagatelizował podniesiony przez OPZZ problem oraz wniosek o  sporządzenie niezależnych ekspertyz prawnych w tym zakresie. Skutkiem tego jest zaniżenie wysokości płacy minimalnej o 53 zł. Mając na uwadze powyższe OPZZ zastrzega sobie prawo podjęcia działań, które skutkować będą zwiększeniem wysokości płacy minimalnej w 2024 r. System podatkowy OPZZ od wielu lat apeluje o  kompleksową reformę prawa podatkowego. Projekt ustawy budżetowej na przyszły rok nie przewiduje jednak wprowadzenia systemowych zmian w podatku dochodowym od osób fizycznych. W szczególności, projekt budżetu nie przedstawia rozwiązań skutecznie zmniejszających rozwarstwienie dochodowe obywateli i zapewniających sprawiedliwość podatkową. Podniesienie kwoty wolnej do 30 000 zł było krokiem w dobrym kierunku, ale dalece niewystarczającym. Kwota wolna powinna wzrosnąć jeszcze bardziej i być waloryzowana corocznie. Niezbędna jest także silniejsza progresja podatkowa (wprowadzenie nowych stawek i progów podatkowych), coroczna waloryzacja progów podatkowych i zwiększenie pracowniczych kosztów uzyskania przychodu. Fundusz Pracy i rynek pracy OPZZ negatywnie ocenia propozycję odnośnie utrzymania obniżonej wysokości obowiązkowej składki na Fundusz Pracy, która ma wynosić 1,0 proc. podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Zwracamy uwagę, że znaczące obniżenie składki na Fundusz Pracy, które nastąpiło w 2021 r. i nadal ma być utrzymane w 2024 r., będzie skutkować negatywnymi konsekwencjami dla struktury zadań i wydatków Funduszu w 2024 r., co może mieć dalsze negatywne konsekwencje związane z realizacją aktywnych polityk rynku pracy. Utrzymywanie tak niskiej podstawy wymiaru składek na Fundusz Pracy, który służy przeciwdziałaniu bezrobociu i łagodzeniu jego skutków, nie jest zrozumiałe również w kontekście rażąco niskiej wysokości zasiłków dla bezrobotnych, która wymaga podniesienia. Stąd OPZZ przypomina o postulacie przywrócenia składki na Fundusz Pracy do wysokości 2,45 proc. podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne przy jednoczesnym niepodwyższaniu obciążeń składkowych pracowników. W projekcie ustawy budżetowej brakuje uwzględnienia wpływu na polski rynek pracy uchodźców oraz migrantów z Ukrainy, zarówno przyjeżdżających do Polski, jak i z niej wyjeżdżających. Świadczenia emerytalno-rentowe OPZZ negatywnie ocenia utrzymywanie przez rząd mechanizmu obliczania świadczeń w zakresie ustalania zasad waloryzacji emerytur i rent w oparciu o wskaźnik inflacji zwiększony o 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Od lat podkreślamy, że rząd powinien podejmować działania na rzecz zachowania adekwatności wysokości świadczeń emerytalnych i rentowych m.in. poprzez zmianę mechanizmu obliczania świadczeń w zakresie ustalania zasad waloryzacji emerytur i  rent.  Stąd podtrzymujemy, że w 2024 r. wskaźnik waloryzacji emerytur i rent powinien wynosić nie mniej niż średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług w 2023 roku, zwiększony o co najmniej 50 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia za pracę w roku 2023. Dodatkowo stoimy na stanowisku, że w przypadku, gdy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w  ciągu pierwszych 6 miesięcy roku, w którym jest przeprowadzana waloryzacja, przekroczy 5 proc., zasadne jest wprowadzenie drugiej, warunkowej waloryzacji emerytur i rent, obowiązującej od 1 września. Mechanizm ustalania dodatkowej waloryzacji emerytur i rent powinien zostać wypracowany przez partnerów społecznych w Radzie Dialogu Społecznego. OPZZ od lat zwraca uwagę, że należy wprowadzać systemowe rozwiązania poprawiające sytuację materialną emerytów i  rencistów. Niestety, takie rozwiązania jak tzw. 13 i 14 emerytura, chociaż podejmują próbę złagodzenia problemów finansowych osób otrzymujących niskie świadczenia emerytalne i rentowe, w perspektywie długofalowej nie przyniosą oczekiwanych rezultatów. Stąd między innymi, jednym z proponowanych przez OPZZ rozwiązań jest projekt ustawy w  sprawie renty wdowiej. Ochrona Zdrowia Kompleksowe ujmowanie wydatków na zdrowie Dotacja podmiotowa z budżetu państwa dla NFZ Dotacja do Funduszu Medycznego Programy wieloletnie w ochronie zdrowia Pozytywnie ocenić stałe dążenie do osiągnięcia wydatków na zdrowie na poziomie 7 proc. PKB, a tym samym wzrost wydatków budżetowych na ochronę zdrowia w 2024 r., jako niezbędnego warunku wzrostu dostępności pacjentów do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wzrost finansowania w tym dziale gospodarki jest także warunkiem niezbędnym dla zabezpieczenia realizacji ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w  podmiotach leczniczych oraz wzrostu dostępności świadczeń opieki zdrowotnej. OPZZ zwraca jednak uwagę, że wskazany w projekcie ustawy budżetowej wzrost PKB na ten dział gospodarki nie jest wyłącznie „zasługą” budżetu państwa, z którego finansowanie ochrony zdrowia sięgać będzie około 26,7 mld zł. Zdecydowanym źródłem wzrostu finansowania świadczeń zdrowotnych jest Narodowy Fundusz Zdrowia (ponad 156 mld zł na świadczenie zdrowotne) i należy o tym pamiętać, kiedy wskazuje się, że PKB na ochronę zdrowia ulega podwyższeniu z 6,00 proc. w 2023 r. do 6,20 proc. w 2024 r. W tym kontekście, wciąż aktualnym jest nasz wniosek o  wskazywanie wszystkich źródeł nakładów składających się na ustawowe 6,2 proc. PKB na zdrowie – w szczególności istotnej składowej, jaką pozostaje plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia w zdecydowanej większości zasilany składkami na ubezpieczenie zdrowotne obywateli. W projekcie budżetu planowana jest dotacja podmiotowa dla Narodowego Funduszu Zdrowia w kwocie 8,7 mld zł. Choć jest ona wyższa niż w poprzednich latach należy przypomnieć, że w ub. roku znacząca grupa świadczeń została przeniesiona z  budżetu państwa do NFZ (m.in. procedury wysokospecjalistyczne, zespoły ratownictwa medycznego, leki 75 plus, szczepienie obowiązkowe itp. – łącznie na kwotę ponad 6,6 mld zł). Stąd przyznana dotacja i tak pokryje ubiegłoroczny ubytek wydatków Funduszu. Dlatego konieczne jest zaplanowanie wysokości dotacji podmiotowej do Narodowego Funduszu Zdrowia w kwocie co najmniej dwukrotnie wyższej, w naszej ocenie nie mniejszej niż 15 mld zł, tak by realizować bieżące potrzeby zdrowotne, jak i ograniczać społeczne nierówności w zdrowiu. Funduszu Medyczny realizuje szereg istotnych działań wspierających poprawę zdrowia i jakości życia obywateli. Finansowanie ww. zadań jest bardzo ważne i należy je wspierać, gdyby nie fakt, że Fundusz jest źle zarządzany i nieefektywny, a środki finansowe - źle wydatkowane, a większości niewykorzystywane, co negatywnie oceniła Najwyższa Izba Kontroli opiniując wykonanie planu finansowego Funduszu Medycznego w 2022 r. (i  wnioskując do ministra zdrowia o rozważenie jego likwidacji). Ponadto, w dwa lata od jego utworzenia większość zadań nie była realizowana lub ich realizacja była znikoma, a stan zamrożonych środków finansowych Funduszu na koniec 2022 r. wynosił 5,5  mld zł. Na koncie Funduszu pozostaje wciąż ogromna kwota niewykorzystanych środków, nie przekazano jej również do terminowego zarządzania ministrowi finansów. W tym kontekście, planowanie w 2024 r. dotacji budżetowej do Funduszu Medycznego w kwocie 4 mld zł budzi wątpliwości. Istotne programy z punktu widzenia profilaktyki i leczenia chorób cywilizacyjnych: „Narodowa Strategia Onkologiczna na lata 2020-2030”, „Narodowy Program Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032”, „Narodowy Program Transplantacyjny” - w 2024 r. będą finansowane w około 10 proc. całości kwoty przeznaczonej na ich realizację. Zwiększenie finansowania każdego z nich o co najmniej dodatkowe 10 proc., pozwoliłoby poprawić wskaźniki zachorowalności na te choroby. Poza tym, w początkowym czasie uruchamiania programów większe finansowanie jest zasadniejsze, dla sprawności i skuteczności założonych w nich celów. Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych OPZZ pozytywnie ocenia realizację wieloletniego postulatu OPZZ, aby w pełni odmrozić wysokość odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS), dzięki czemu wysokość odpisu będzie ustalana na podstawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w  gospodarce narodowej w 2023 r. Uważamy, że odmrożenie powinno dotyczyć wszystkich grup zawodowych. OPZZ wnioskuje o wprowadzenie rozwiązań, które przeciwdziałać będą w przyszłości ponownemu mrożeniu wysokości odpisu oraz próbie zmniejszenia roli i znaczenia ZFSŚ. Uwzględniając ponadto, że wiele osób otrzymało pomoc o niższej wartości lub w  ogóle nie skorzystało z pomocy z ZFŚS, OPZZ oczekuje zrekompensowania pracownikom poniesionych strat. Dialog Społeczny OPZZ podkreśla konieczność dalszego wzmocnienia dialogu społecznego oraz Rady Dialogu Społecznego i jej Biura, jako kluczowej instytucji przeciwdziałającej konfliktom społecznym. Zauważamy, że realizacja postawionych przed Radą celów będzie niemożliwa bez odpowiedniego wsparcia finansowego ze strony państwa. Z  tego powodu OPZZ wyraża zdziwienie, że projekt budżetu na rok 2024 przewiduje niższe nakłady na funkcjonowanie Rady Dialogu Społecznego w porównaniu z rokiem 2023. W związku z powyższym apelujemy o pilne zwiększenie limitu wydatków w  trakcie dalszych prac nad budżetem. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych

Czytaj więcej

22 lutego 2023

Rozporządzenie metanowe zagrożeniem dla pracowników i bezpieczeństwa energetycznego

Już w marcu Parlament Europejski ma głosować ws. projektu tzw. rozporządzenia metanowego. Próba minimalizowania emisji gazów cieplarnianych może się jednak w tym wypadku okazać zgubna dla stopniowego procesu sprawiedliwej transformacji energetycznej Polski i gwałcąca zapisy Umowy Społecznej z 2021 roku. Zagrożonych planami dokumentu jest nawet kilkaset tysięcy miejsc pracy w Polsce. Maciej Zaboronek, Wydział Polityki Gospodarczej Procedowany projekt przewiduje ograniczenie emisji metanu w trzech sektorach: naftowym, gazowym i węglowym, a w Polsce dotyczy w największej mierze tego ostatniego. Dokument zakłada zakaz emisji na poziomie powyżej 5 ton metanu na 1000 ton wydobytego węgla już za niecałe cztery lata, do 1.01.2027. Następnie, 1.01.2031 ma zostać zaostrzony do 3 ton na 1000 t wydobytego surowca. Jako że 80% wydobycia w Polsce ma miejsce z pokładów metanowych a ich średnie emisje wynoszą między 8 a 14 ton na 1000 ton wydobycia, wprowadzenie prawa w takim kształcie może uniemożliwić produkcję w dużej części kopalń węgla kamiennego w Polsce już w 2027 roku. Polskie kopalnie posiadają systemy odmetanowania, jednak ich stosowanie nie daje teraz możliwości zredukowania poziomu metanu do wymaganych norm. Kary za przekroczenia tychże przewidziane w rozporządzeniu miałyby być natomiast „odstraszające” i „pozbawiać korzyści gospodarczych”. W ciągu 5 lat od daty wejścia w życie, rozporządzenie ma objąć także kopalnie węgla koksowego, który jest na liście surowców strategicznych Unii Europejskiej, z uwagi na jego kluczową rolę w produkcji stali. Co istotne - Polska jest jedynym producentem tego surowca w Unii Europejskiej. Zaprzestanie wydobycia wpłynęłoby na bezpieczeństwo surowcowe całej Unii. Normy dotyczące tego rodzaju węgla mają jednak dopiero zostać ustalone. Zapisy Umowy Społecznej podpisanej przez przedstawicieli polskiego rządu w maju 2021 przewidują stopniowe wygaszanie kopalń węgla kamiennego do roku 2049. Węgiel koksowy ze względu na strategiczne znaczenie, także w procesie transformacji energetycznej i zapotrzebowania na stal, w ogóle nie był w tej umowie ujęty i ta branża nie jest traktowana jako przeznaczona do likwidacji. Jednak zapisy rozporządzenia mogą w praktyce oznaczać konieczność zamknięcia większości kopalń węgla energetycznego już w ciągu kilku lat, a pod znakiem zapytania stawiają przyszłość węgla koksowego. Skutki przeprowadzenia takiego procesu w tak krótkim czasie byłyby katastrofalne. Plan, który jest rozłożony na ponad 25 lat, de facto miałby zostać poszerzony i skrócony do lat kilku. Stawiałoby to w bardzo trudnym położeniu ok. 80 tys. pracowników kopalń węgla kamiennego, oraz nawet kilkaset tysięcy pracowników branż powiązanych z górnictwem. Żaden z dotychczasowych wstępnych projektów transformacji energetycznej kraju nie brał pod uwagę takiej możliwości w podobnym tempie. Ponadto wiązałoby się to z koniecznością importu dużych ilości węgla z racji na niemożność tak nagłego przestawienia systemu energetycznego, co byłoby sytuacją bardzo niekorzystną dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. Warto zauważyć, że szacunkowo 70-90% emisji metanu z paliw kopalnych używanych w Unii Europejskiej pochodzi z importu spoza jej terenu. Jako że kontrola tych emisji poza obszarem UE będzie znacznie trudniejsza niż wewnątrz, może to być łatwa droga do nadużyć. Według projektu rozporządzenia unijna kontrola emisji „importowanych” na teren wspólnoty ma opierać się jedynie na deklaracjach podmiotów sprowadzających surowce spoza UE, a nie na kontroli i karach tak jak wewnątrz UE. Jest to system zdecydowanie preferujący wyrzucenie emisji poza Unię zamiast pozbycia się ich. Niestety, w obecnej formie, połączony ze szkodami dla pracowników wewnątrz Unii, a głównie w Polsce. Jako OPZZ śledzimy postęp prac i tym możliwym negatywnym skutkom staramy się zapobiec. Projekt rozporządzenia TUTAJ

Czytaj więcej

16 stycznia 2023

Odpowiedź Ministerstwa Finansów na stanowisko Rady OPZZ ws. pogarszającej się sytuacji społeczno-ekonomicznej

Ministerstwo Finansów odpowiedziało na stanowisko Rady OPZZ ws. pogarszającej się sytuacji społeczno-ekonomicznej w kraju. Rada OPZZ w listopadzie zaalarmowała do rządu o podjęcie stanowczych działań, które zahamowałyby dalszy wzrost kosztów życia i zapobiegłyby dalszemu ubożeniu społeczeństwa. Biuro prasowe OPZZ Podczas posiedzenia 23 listopada Rada OPZZ przyjęła stanowisko w sprawie pogarszającej się sytuacji społeczno-gospodarczej kraju i zaalarmowała do rządzących o podjęcie stanowczych działań, które zahamowałyby dalszy wzrost kosztów życia, a tym samym zapobiegłyby ubożeniu Polek i Polaków. Dzień później ówczesny przewodniczący OPZZ Andrzej Radzikowski skierował pismo do Ministra Finansów ws. pogarszającej się sytuacji społeczno-ekonomicznej w kraju. W czwartek 11 stycznia OPZZ otrzymało odpowiedź na pismo ws. pogarszającej się sytuacji społeczno-ekonomicznej w kraju. Sekretarz Stanu Artur Soboń z upoważnienia Ministra Finansów przekazał, że rząd podejmuje działania mające zapobiec pogarszaniu się sytuacji finansowej oraz bytowej Polek i Polaków. W odpowiedzi wskazano m.in. na obniżenie podatku VAT w okresie 1 lutego-31 grudnia 2022 r. na żywność, niektóre towary, określone paliwa silnikowe, gaz ziemny czy energię elektryczną i cieplną. OPZZ postulowało też o przywrócenie stawek podatku VAT do 7% i 22%, jednak rząd przewiduje utrzymanie ich na poziomie 8% i 23% w związku z wydatkami przeznaczanymi na obronność kraju w obliczu wojny na Ukrainie. Podkreślono, że obecnie finansowanie potrzeb obronnych Polski jest priorytetem, a podwyższone stawki VAT będą obowiązywały w 2023 roku ze względu na planowany skokowy wzrost wydatków na obronność. Wprowadzone przepisy ustawy o VAT przewidują również stosowanie do 2024 r. nowego mechanizmu, na podstawie którego przedłużony zostanie okres obowiązywania podwyższonych o 1pp  stawek VAT (art. 146ef ustawy o VAT). Mechanizm ten został skorelowany z poziomem wydatków przeznaczanych na finansowanie obronności. Podwyższone stawki VAT będą więc obowiązywały do końca okresu, w którym suma zdefiniowanych w przepisie wydatków przeznaczonych na ten cel przekracza 3% wartości PKB. Poinformowano również, że postulowany wzrost wynagrodzeń w sferze budżetowej wymaga odpowiedniego planowania, podlegającego rygorom wynikającym z przepisów ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej  oraz zmianie niektórych ustaw. W myśl tej ustawy, w ustawie budżetowej na dany rok określane są średnioroczne wskaźniki wzrostu wynagrodzeń. Niestety na 2023 rok zaplanowano zaledwie 7,8% wzrost wynagrodzeń w budżetówce. Artur Soboń, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów podkreślił, że wszelkie rozwiązania w tym zakresie powinny być realizowane w sposób wyważony, z uzględnieniem wielu czynników, takich jak chociażby kryzys związany z pandemią COVID-19 i wojną na Ukrainę. W odpowiedzi na stanowisko Rady OPZZ zaznaczono też, że po inwazji Rosji na Ukrainę z drastycznym wzrostem cen energii zmaga się nie tylko Polska, ale również inne kraje Unii Europejskiej.  Treść odpowiedzi Ministerstwa Finansów na stanowisko Rady OPZZ ws. pogarszającej się sytuacji społeczno-ekonomicznej TUTAJ

Czytaj więcej

05 stycznia 2023

Inflacja powoli hamuje - najnowsze dane GUS

Ceny towarów i usług konsumpcyjnych pomału spadają, ale na odczuwalne obniżenie wskaźnika inflacji trzeba jeszcze poczekać. Wysoka inflacja wciąż zmniejsza tempo rozwoju gospodarczego i obniża siłę nabywczą płac. Norbert Kusiak, dyrektor Wydziału Polityki Gospodarczej i Funduszy Strukturalnych OPZZ W grudniu 2022 r. inflacja obniżyła się do 16,6 proc. w porównaniu z analogicznym miesiącem 2021 r. To już drugi miesiąc z rzędu, gdy ceny spadają. W listopadzie 2022 r. wskaźnik inflacji obniżył się do 117,5 proc. (r/r). z 117,9 proc. (r/r). Ceny nie rosną już w takim tempie, jak na początku ubiegłego roku. Wciąż jednak pozostają wysokie, co osłabia siłę nabywczą płac.     Szybki szacunek wskaźnika cen towarów i usług Głównego Urzędu Statystycznego potwierdził dziś, że ceny żywności i napojów bezalkoholowych podrożały w ujęciu rocznym o 21,5 proc., nośników energii o 31,2 proc., a paliw do prywatnych środków transportu o 13,5 proc. Warto jednak zauważyć, że ceny nośników energii w grudniu były niższe o 3,3 proc. w porównaniu z listopadem ub.r., a ceny paliw do prywatnych środków transportu zmniejszyły się o 1,6 proc. Powyższe dane GUS mają charakter wstępny i mogą ulec zmianie. Szczegółowe dane dotyczące inflacji GUS opublikuje za dwa tygodnie. (nq)

Czytaj więcej